Een recente publicatie op sociale media door Dimitri Halley heeft geleid tot debat en bezorgdheid in de lokale politieke en mediamilieus, waarin hij fragmenten analyseert uit een nieuw historisch boek over de rol van de Nederlandse Kroon tijdens het proces van de Status Aparte van Aruba.
Volgens de gedeelde tekst verwijst het boek naar uitspraken die worden toegeschreven aan Koningin Beatrix, die de Status Aparte van Aruba naar verluidt als “fataal” zou hebben getypeerd.
Onder de uitgelichte citaten wordt de zin genoemd: “Waarom moet Betico zoveel schade doen – daarop ingaan? Tijd winnen! Hij zal eens wegvallen. Dat afwachten”.
De realiteit is echter dat Aruba sinds het verkrijgen van zijn status aparte een Land is dat vooruit is gegaan, en niet een land dat is achtergebleven zoals op het moment dat het onder Curaçao viel en instructies uit Nederland kwamen. De beslissing van Betico Croes was de beste koersbeslissing die het Land heeft genomen waar Arubanen beslissingen kunnen nemen over hun eigen Land. Waarom is Prinses Beatrix nu het tegenovergestelde hiervan? Misschien omdat men grip op Aruba wil? Misschien de Arubanen achterstellen en Nederlanders bevoorrechten in plaats van een Arubaanse Nederlander? Wil men macht? Wat is volgens Prinses Beatrix de reden dat de beslissing niet goed was?
Interpretatie en discussie over de historische context
De inhoud van het boek verduidelijkt expliciet dat uit de nota’s niet kan worden afgeleid dat de uitdrukking “wegvallen” verwees naar het overlijden van politiek leider Gilberto François “Betico” Croes, maar naar het neutraliseren of verzwakken van zijn rol als dominante politieke figuur op het eiland.
De publicatie van Halley trekt echter de manier waarop de auteurs van dit historische werk de interpretatie van die uitspraken rechtvaardigen of sturen in twijfel. In zijn visie bestaat het risico, wanneer een onderzoek dat zich presenteert als wetenschappelijke studie de narratief in een specifieke richting probeert te duwen, dat het verandert in een PR-manifest (PR manifesto)? Wat is echt de bedoeling van Nederland met Aruba?
Spanning over autonomie en justitie in het Koninkrijk
De analyse van Halley gaat verder dan het puur historische vlak om deze onthullingen te koppelen aan de huidige politieke situatie. In het stuk wordt een kritische reflectie opgeworpen over het contrast in het optreden van de justitiële organen in het Nederlandse Koninkrijk, waarbij het gebrek aan strafrechtelijke vervolging van zeer hoge functionarissen in Nederland (zoals in het geval van de toeslagenaffaire) wordt vergeleken met het sturen van officieren van justitie naar Aruba om lokale ministers te vervolgen.
De auteur van het bericht sluit af met het bekende spreekwoord “waar rook is, is vuur”, en vraagt zich af of de politici die zich het krachtigst verzetten tegen het proces van herkolonisatie en voor de autonomie van het land, systematisch uit de weg worden geruimd. Met het oog op dit panorama wordt de burgerij uitgenodigd om na te denken en te debatteren over de overeenkomsten en de implicaties die deze feiten kunnen hebben voor de realiteit van vandaag.
Zijn de kolonisatie, de slavernij nu echt voorbij, is de excuses die is aangeboden een echte excuses of fake?
