HOFA: “Wie de constitutionele geschiedenis van Aruba niet kent, moet niet proberen Aruba de les te lezen”
Met alle respect, maar de uitleg van staatssecretaris Van der Burg toont vooral aan hoe weinig begrip er bestaat voor de constitutionele geschiedenis van Aruba en de gevoeligheden binnen het Koninkrijk.
Historische en staatsrechtelijke werkelijkheid
Aruba kreeg in 1986 de Status Aparte niet als “voorfase” naar een volwaardig land, maar juist als erkenning van een eigen politieke, culturele en bestuurlijke identiteit binnen het Koninkrijk. Dat Aruba in 2010 niet opnieuw “een land” werd, maar simpelweg zijn bestaande landstatus behield, is geen detail. Het is de fundamentele staatsrechtelijke werkelijkheid.
Wanneer een Nederlandse staatssecretaris publiekelijk zegt dat Aruba “voor 10-10-10 status aparte had en daarna land werd”, getuigt dat van een zorgwekkend gebrek aan kennis over de verhoudingen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Daarnaast is het problematisch om te suggereren dat Aruba “gelijkgetrokken” moet worden met Curaçao en Sint Maarten, alsof historische verschillen irrelevant zijn. Gelijkheid binnen het Koninkrijk betekent niet een uniformiteit die vanuit Den Haag wordt opgelegd. Elk land heeft immers een eigen geschiedenis, eigen afspraken en een eigen democratisch mandaat.
Nog zorgwekkender is de toon van “men kan ja zeggen, men kan nee zeggen”, alsof er onderhandelingen plaatsvinden tussen volledig gelijkwaardige partijen zonder enige machtsasymmetrie. In de praktijk weet iedereen dat financiële druk, toezicht en politieke afhankelijkheid de Arubaanse onderhandelingsruimte wel degelijk beperken.
Wat Aruba verdient, is geen paternalistische uitleg vanuit Nederland, maar een respectvolle samenwerking gebaseerd op kennis van zaken, historische correctheid en wederzijds respect tussen gelijkwaardige landen binnen het Koninkrijk.
“Wie de constitutionele geschiedenis van Aruba niet kent, moet Aruba niet de les proberen te lezen” aldus Statenlid Xiomara Maduro.