Vertegenwoordigers van de Caribische openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba, en de vijf Waddeneilanden Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog, zijn op 1 en 2 oktober op Texel bijeengekomen voor een tweedelig werkprogramma.
Deze acht eilanden zijn verenigd in de zogeheten E8-samenwerking. E8 is de gezamenlijke stem van de Nederlandse eilandgemeenschappen op het gebied van bestuur en politiek. De E8 komt tevens regelmatig bijeen om kennis uit te wisselen en te werken aan gemeenschappelijke vraagstukken.
Het tweedelige werkprogramma
Het programma begon met de aankomst van de bestuurders bij de TESO-veerbootterminal in Den Helder, waar de Commissaris van de Koning in Noord-Holland, Arthur van Dijk, hen welkom heette voordat zij naar Texel reisden. Bij aankomst werden zij verwelkomd door burgemeester Mark Pol van Texel.
De eerste dag omvatte een presentatie en een bezoek aan De Zoete Toekomst, een innovatieve benadering van zoetwateropslag voor de landbouw op Texel. De deelnemers leerden over de uitdagingen en kansen met betrekking tot duurzaam zoetwaterbeheer voor een eiland.
Het programma werd voortgezet met een themasessie over integriteit en goed eilandbestuur, onder leiding van Commissaris van de Koning Arthur van Dijk. Vertegenwoordigers van de Waddeneilanden en de Caribische eilanden wisselden ervaringen uit over bestuurlijke veerkracht, ontwrichting, transparante en betrouwbare verkiezingen, en het bestuur van stichtingen en semi-publieke organisaties.
Tijdens de sessie gaf Jocelyn Levenstone, gezaghebber van Saba, ook een presentatie over de aanstaande verkiezingen van 2027 en het gebruik van volmachten, gevolgd door een uitwisseling van ervaringen en inzichten tussen de deelnemers.
John Soliano, gezaghebber van Bonaire, gaf een presentatie over goed bestuur van overheids- en semi-publieke organisaties. Hij sprak over de complexe omgeving waarin deze organisaties opereren, de rol van de overheid als aandeelhouder en de verschillende rollen en verantwoordelijkheden binnen deze organisaties. Uit deze presentatie bleek op welke manier goed bestuur organisaties kan ondersteunen bij het behalen van hun doelen.
Tweede dag
Op 2 oktober werd het programma voortgezet met een excursie naar De Slufter, georganiseerd in samenwerking met het Vogelinformatiecentrum Texel en Staatsbosbeheer. Tijdens de excursie kwam de aanpak van Texel op het gebied van natuurbeheer en de bescherming van kwetsbare kustgebieden aan bod.
Vervolgens heette de E8 leden van de Tweede Kamer welkom, onder wie leden van de vaste commissies voor Infrastructuur en Waterstaat, en Koninkrijksrelaties. In haar toespraak schetsat gezaghebber Alida Francis drie belangrijke prioriteiten die uit de beraadslagingen van de E8 naar voren zijn gekomen: gelijke investeringen, een sterkere lokale uitvoeringskracht en meer klimaatactie. Zij benadrukte dat gelijke behandeling niet mag betekenen dat vastelandsbeleid uniform op de eilanden wordt toegepast, maar dat er rechtvaardige resultaten moeten worden bereikt die rekening houden met hun omvang, hun logistieke realiteit en hun unieke kostenstructuur. Gezaghebber Francis wees ook op de uitdagingen waar de besturen van de kleine eilanden voor staan, waaronder beperkte personele middelen en toegang tot gespecialiseerde expertise, en legde de nadruk op de noodzaak om hun uitvoeringskracht te versterken. Wat klimaatbestendigheid betreft, riep zij op tot meer aandacht voor de uitvoering, waarbij zij benadrukte dat er verder moet worden gekeken dan alleen strategie: “turn paper into practice – zet papier om in praktijk”.
Om kracht bij te zetten aan deze gezamenlijke prioriteiten, overhandigden burgemeester Mark Pol van Texel en gezaghebber Francis een bord aan Tweede Kamerlid Heera Dijk, waarop de drie kernboodschappen van de E8 te zien zijn. Dijk nam de gezamenlijke boodschap in ontvangst namens de delegatie, samen met haar collega’s Marieke Vellinga-Beemsterboer, Luciënne Boelsma-Hoekstra en Björn Schutz, waarmee de gezamenlijke prioriteiten van de E8 formeel werden overhandigd aan de Tweede Kamer.
De burgemeester van Schiermonnikoog, Henri Meendering, sprak vervolgens over het thema waterveiligheid, waaronder de rol van natuurlijke systemen zoals kwelders voor kustbescherming. Tijdens de discussie stonden zij ook stil bij de relatie tussen de functies van koraalriffen in het Caribisch gebied en de kustbeschermingsmaatregelen op de Waddeneilanden.
Het tweedelige programma werd afgesloten met een bezoek aan De Schorren, onder leiding van Natuurmonumenten, waarna de deelnemers Texel verlieten om terug te reizen naar Den Helder.
