Staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties, Eric van der Burg, heeft duidelijkheid gegeven over het proces achter de Rijkswet Aruba financieel toezicht (Rijkswet HOFA). In tegenstelling tot de perceptie dat er geen unanimiteit was, bevestigde Van der Burg dat de Gevolmachtigde Ministers binnen het hoogste orgaan van het Koninkrijk een doorslaggevende rol hebben gespeeld om de wet doorgang te laten vinden.
Volgens de recente verklaringen van Van der Burg werd de consensus die nodig is om de Rijkswet HOFA voort te zetten, formeel bereikt in de Rijksministerraad. Dit orgaan, dat bestaat uit de Nederlandse ministers samen met de Gevolmachtigde Ministers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten, stemde unaniem vóór het voorstel.
De stemverhouding en het gewicht van de Gevolmachtigde Minister
Een belangrijk punt in de verklaring van de Nederlandse bewindsman is de definitie van “consensus” in deze context. Van der Burg legde uit dat, hoewel er in de lokale politieke sfeer veel debat en oppositie kan zijn, het officiële standpunt van de landen binnen het Koninkrijk wordt verwoord door hun respectievelijke Gevolmachtigde Minister. In dit geval heeft Gevolmachtigde Minister Schwengle de wet doorgang laten vinden zonder consensus van het Parlement van Aruba.
“Alle drie de Gevolmachtigde Ministers van Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben, samen met de Nederlandse ministers, vóór het voorstel gestemd,” benadrukte Van der Burg. Met deze voorstem heeft de Regering van Aruba, vertegenwoordigd door haar Gevolmachtigde Minister, groen licht gegeven voor de behandeling van de wet, waarmee de wettelijke basis voor de volgende stappen is gelegd.
Laatste obstakel: Parlement van Aruba heeft het laatste woord
Ondanks het feit dat er consensus is bereikt in de Rijksministerraad, is de wet nog geen voldongen feit. Van der Burg legde de strikte juridische koppeling uit: de Rijkswet kan niet in werking treden als Aruba niet een Landsverordening goedkeurt in het eigen Parlement.
“De Rijkswet en de landsverordening zijn aan elkaar gekoppeld. Zonder de verordening is er geen Rijkswet,” verduidelijkte de Staatssecretaris. Dit betekent dat het debat zich nu verplaatst van het Koninkrijksniveau naar de zaal van het Parlement van Aruba, waar de regeringscoalitie de nodige meerderheid zal moeten vinden om te ratificeren wat hun Gevolmachtigde Minister in Den Haag is overeengekomen.
Een impact van miljoenen aan rente
De urgentie achter deze goedkeuring heeft een strikt financiële achtergrond. Van der Burg maakte zorgwekkende cijfers bekend: momenteel leent Aruba geld op de internationale markt tegen een rentepercentage van bijna 7% (6,9%).
Als de Rijkswet HOFA wordt ingevoerd, kan Aruba profiteren van de kredietwaardigheid van Nederland, waardoor het rentepercentage met ongeveer de helft zou dalen. Dit zou een structurele besparing van tientallen miljoenen guldens per jaar betekenen voor de nationale begroting van Aruba.
De blik is nu gericht op de ontwikkelingen in het Parlement van Aruba om te zien of het “ja” dat in Nederland door de Gevolmachtigde Minister is gegeven, de nodige parlementaire steun zal krijgen om werkelijkheid te worden.
Deze benadering toont aan dat de Gevolmachtigde Minister de sleutelfiguur was om juridisch gezien “consensus” te laten bestaan, wetende wat de schade is en wat Aruba allemaal zal verliezen met deze wet.