Jarenlang is het beeld van Maxi Lont, zwervend door de straten van Aruba, een tastbare herinnering geweest aan de wreedheid van verslaving y sociale verwaarlozing. Zijn verhaal is, net als dat van vele andere burgers in een soortgelijke situatie, niet zomaar een persoonlijke tragedie, maar het meest duidelijke bewijs van een institutioneel systeem dat zijn koers en moreel kompas is kwijtgeraakt. De stichtingen en het Departement van Sociale Zaken die door het volk van Aruba worden gefinancierd, functioneren niet.
Aruba beschikt over een netwerk van gesubsidieerde stichtingen en een Departement van Sociale Zaken met de wettelijke en morele taak om de meest kwetsbaren in onze samenleving te beschermen en te ondersteunen. Hoewel er jaar na jaar miljoenen florin worden geïnvesteerd in overheidsstructuren, spreekt de realiteit op straat een heel andere taal: de directe hulp aan degenen die dit het hardst nodig hebben, laat ernstig te wensen over.
Een verplichting, geen gunst Het uitgangspunt dat in de grote overheidsgebouwen vaak wordt vergeten, is simpel: de salarissen van directeuren, ambtenaren en personeel van deze diensten worden rechtstreeks betaald door de Arubaanse bevolking via hun belastingen. De bijstand die een burger in crisis behoort te ontvangen, is geen persoonlijke gunst van een ambtenaar, maar een verplichting van de staat en het overheidsapparaat.
Het volk betaalt voor een dienstverlening die in de meest kritieke gevallen, zoals die van Maxi Lont, simpelweg niet terechtkomt waar en wanneer deze het meest nodig is. De fundamentele vraag die de samenleving zich moet stellen is: waartoe dient een afdeling of stichting als deze niet voldoet aan het doel waarvoor zij is opgericht?
Arrogantie en gebrek aan empathie in de bureaucratie Sociaal beleid wordt niet gevoerd vanachter een bureau in een kantoor met airconditioning. Helaas is de mentaliteit binnen delen van het overheidsapparaat vervallen in een houding van “wrong and strong” (volharden in fouten met arrogantie), waarbij de verantwoordelijkheid wordt afgewezen of waarbij de burger moet smeken om hulp waar hij wettelijk en menselijk gezien recht op heeft.
De arrogante houding van sommige ambtenaren weerspiegelt een dieper liggend probleem: een verziekte dienstbaarheidscultuur in leidinggevende en bestuurlijke functies. Terwijl er persconferenties, shows en mooie presentaties op papier worden georganiseerd, blijft de realiteit op straat keihard. Het Arubaanse volk is moe van woorden en vertoon; het eist concrete resultaten.
Er is een grondige en structurele opschoning van het overheidsapparaat nodig om elke ambtenaar er aan te herinneren dat zij in dienst staan van het volk, en niet andersom.
Maxi Lont is een Arubaanse burger Maxi Lont is een mens. Hij is een burger van dit land met dezelfde grondrechten als ieder ander die op Aruba woont. Zijn verslaving neemt zijn menselijke waardigheid niet weg en sluit hem evenmin uit van de bescherming door het systeem dat door deze samenleving wordt gefinancierd.
Het met onverschilligheid behandelen van de meest kwetsbaren is het duidelijkste signaal van de aftakeling van een sociaal stelsel. De zaak Maxi Lont moet dienen als een dringende waarschuwing: wanneer de structuur die levens zou moeten redden verandert in een muur van bureaucratie, is het tijd voor ingrijpende veranderingen en een herevaluatie van de vraag voor wie deze afdelingen daadwerkelijk werken.
Daarnaast staat er een minister aan het hoofd, maar de verantwoordelijkheid van elk departement rust bij de afdelingshoofden die verantwoording moeten afleggen over het juist functioneren van hun dienst. Zij horen knelpunten aan de bewindspersoon te melden en oplossingen aan te dragen. De vraag blijft echter: wordt deze brug wel daadwerkelijk gebouwd zodat de bewindspersoon kan optreden?