Geschreven door Dr. Melva Croes-Yánez, Neuropsycholoog en Voorzitter van de Alzheimer Stichting Aruba (F.A.A.)
Op dinsdag 28 januari 2026 werd de Werelddag voor Lewy Body Dementie gevierd. Deze datum eert Dr. Fritz Jacob Heinrich Lewy (1885–1950), de neuroloog die de eiwitten in de hersenen, genaamd “Lewy bodies”, in 1912 identificeerde en beschreef. Dit ontdekkingen gebeurde tijdens zijn onderzoek naar een patiënt met de ziekte van Parkinson in het laboratorium van Alois Alzheimer in München, Duitsland.
Het doel van deze werelddag is om de wereldgemeenschap te informeren dat een correcte diagnose de eerste stap is naar een betere kwaliteit van leven.
Het verschil tussen de ziekte van Parkinson en Lewy Body Dementie begrijpen
Wat betekent dit voor een geliefde? Soms kan een arts Parkinson noemen tijdens een bezoek of in een bepaalde context en Lewy Body Dementie in een ander.
Heb je ooit over de ene aandoening gelezen en zag je dat de andere werd genoemd? Misschien is de diagnose niet helemaal duidelijk en probeer je te achterhalen wat overeenkomt met wat je ziet of voelt.
Deze verwarring is volledig begrijpelijk, omdat beide aandoeningen hetzelfde fundamentele hersenprobleem hebben.
Wist je dat:
- Lewy Body Dementie wordt vaak genoemd als “de meest voorkomende ziekte die veel mensen nog niet kennen”, hoewel het officieel wordt geclassificeerd als een Major Neurocognitive Disorder (de term die “dementie” verving in medische handboeken zoals DSM-5 sinds 2014).
- Lewy Body Dementie krijgt niet dezelfde aandacht in de medische en publieke media als andere neurocognitieve stoornissen, zoals Alzheimer of vasculaire dementie, waardoor veel patiënten en families zonder de noodzakelijke begeleiding blijven.
- Lewy Body Dementie wordt vaak verward met Alzheimer of Parkinson.
- Beide aandoeningen – Lewy Body Dementie en Parkinson – worden voornamelijk veroorzaakt door de ophoping van eiwitten in de hersenen, genaamd Lewy bodies.
- Symptomen zoals evenwichtsproblemen, vallen, stijfheid, veranderingen in gedrag en cognitie (geheugen en denken) komen bij beide voor, wat het moeilijk maakt voor niet-specialisten om een juiste diagnose te stellen.
Andere oorzaken kunnen soortgelijke symptomen veroorzaken. Voor meer informatie, zie de Wereldgezondheidsorganisatie: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/parkinson-disease
Diagnose
Een correcte differentiële diagnose is belangrijk omdat dit invloed heeft op de behandelingskeuzes, medicijnen en het type zorg dat een patiënt nodig heeft.
Specialisten met ervaring in Lewy Body Dementie kunnen een diagnose stellen op basis van:
- Symptomen en gedrag van de patiënt
- Medische geschiedenis
- Lichamelijk onderzoek
- Neuropsychologische tests
- Specifieke scans (bijv. DaTscan , cardiale scintografie en PET-scans), die nog niet beschikbaar zijn in Aruba
Belangrijkste Verschillen Tussen Parkinson en LBD
Het belangrijkste verschil ligt in de volgorde waarin de symptomen verschijnen:
- Ziekte van Parkinson: Begint meestal met bewegingsproblemen, spierstijfheid, tremor, traag lopen, enz., vaak lang voordat cognitieve veranderingen optreden (geheugen, denken, aandacht). Cognitieve problemen kunnen tot 20 jaar na de bewegingssymptomen verschijnen.
- Lewy Body Dementie: Cognitieve veranderingen (denken, geheugen, aandacht) verschijnen eerder, vaak tegelijkertijd met of zelfs vóór de bewegingsproblemen (tremor, spierstijfheid, enz.).
Behandeling / Medicatie
Sommige patiënten reageren goed op Parkinson-medicatie, vooral als ze Parkinson-achtige symptomen hebben zoals spierstijfheid. Bijwerkingen kunnen echter neurocognitieve symptomen verergeren, vooral verwarring.
Neurocognitieve Stoornissen (NCD)
Neurocognitieve stoornissen beïnvloeden hoe de hersenen functioneren, vooral geheugen, aandacht en denkvermogen.
“Major Neurocognitive Disorder”
Volgens de laatste DSM-5 (mei 2013) is de term “dementie” officieel vervangen door “Major Neurocognitive Disorder”. Deze verandering vermindert stigma (omdat “dementie” vaak wordt geassocieerd met “gek zijn”) en weerspiegelt vooruitgang in de diagnose van cognitieve achteruitgang.
- Niet elk geheugenprobleem betekent een neurocognitieve stoornis. Het tijdelijk vergeten van namen of langer doen over nieuwe dingen leren met leeftijd is normaal als het het dagelijks leven of onafhankelijkheid niet beïnvloedt.
- Geheugenproblemen kunnen ook verband houden met stress, trauma of slaaptekort en zijn geen neurocognitieve stoornissen.
Veelvoorkomende Types Neurocognitieve Stoornissen
- Alzheimer: Meest voorkomend, beïnvloedt geheugen en veroorzaakt verwarring
- Vasculair: Veroorzaakt door problemen met de bloedstroom (bijv. beroerte)
- Lewy Body Dementie: Bekend om visuele hallucinaties en veranderingen in alertheid
- Frontotemporaal: Beïnvloedt vooral persoonlijkheid, gedrag en taal
- Parkinson: Voornamelijk een bewegingsstoornis, kan later de geest beïnvloeden
- Hersenletsel: Cognitieve schade door trauma of hoofdletsel
- Ziekte van Huntington: Erfelijke ziekte die beweging en emoties beïnvloedt
- Delier: Plotselinge ernstige verwarring, vaak omkeerbaar, veroorzaakt door infectie, ontsteking, bijwerkingen van medicijnen, alcohol-/drugstoxiciteit, uitdroging, enz. Soms kan delier het begin van een grote neurocognitieve stoornis aangeven