Op de avond van 12 augustus is het kantoor van het Herdenkingscomité Slavernijverleden op Sint Eustatius officieel geopend. De plechtigheid markeert een belangrijke stap in het structureel herdenken en bespreekbaar maken van het slavernijverleden op het eiland en in de regio.
Tijdens de ceremonie spraken comitévoorzitter Astrid Elburg, gedeputeerde belast met Cultuur Rechelline Leerdam, het hoofd van de vestiging op Sint Eustatius Raimie Richardson en Lucia Beck, directeur van het Herdenkingscomité Slavernijverleden in het Caribisch gebied.
Astrid Elburg opende met een krachtige boodschap: “We openen de deuren van ons nieuwe kantoor hier op Sint Eustatius. Maar symbolisch openen we iets veel belangrijkers: een deur naar erbij horen, naar zonder excuses jezelf mogen zijn. Een deur naar een toekomst waarin de volledige waarheid van onze geschiedenis wordt geëerd.”
Gedeputeerde Leerdam sprak de volgende woorden: “Moge dit kantoor een getuigenis zijn van ons verleden, een forum voor dialoog in ons heden en een baken van hoop voor onze toekomst – een toekomst waarin wij blijven transformeren van slachtoffer naar overwinnaar, rechtop staand in de kracht van ons gedeelde erfgoed en de veerkracht van onze gemeenschap.”
Raimie Richardson benadrukte de innerlijke kracht van emancipatie: “Emancipatie wordt niet geleend of gegeven; het is er vanaf het allereerste begin – verweven in het weefsel van wie wij zijn sinds het ontstaan van de tijd. Het is iets dat in ons woont, iets dat we opeisen en koesteren door begrip, trots en veerkracht.” Hij eindigde zijn toespraak met een oproep tot verbondenheid: “Laat dit pand niet alleen een baken zijn van herinnering, maar ook van kracht. Laat het ons eraan herinneren dat ons verleden geen ketting is, maar een opstap. En terwijl we vooruit kijken, laten we dat doen met trots, doelgerichtheid en eensgezindheid.”
Lucia Beck sloot de toespraken af met woorden over toekomst en generaties: “Vandaag markeert een nieuw begin. Samen stappen we in een nieuw hoofdstuk – één gevuld met waarheid, heling en transformatie. We gaan grote dingen realiseren – niet voor onszelf, maar voor de generaties die nog komen. Voor degenen die deze straten nog zullen bewandelen, deze namen nog zullen horen en zullen weten dat ze deel uitmaken van iets groters.”
Overhandiging fakkel van emancipatie
Na de toespraken volgde op het binnenplein een bijzonder ceremonieel moment: de overhandiging van de fakkel van emancipatie aan Joshua Spanner en Ishn Courtar, die ook als ceremoniemeester van de avond optrad. Deze symbolische fakkel belicht de weg voor kennisoverdracht tussen de oudere en jongere generatie.
Joshua Spanner is al vele jaren een drijvende kracht achter het herdenken van de afschaffing van de slavernij op Sint Eustatius. Lang voordat de excuses vanuit Nederland kwamen, streed hij onvermoeibaar voor erkenning. Zijn inzet omvatte schoolbezoeken en talrijke programma’s over het Afrikaans erfgoed en de herinnering aan de tot slaaf gemaakte voorouders van het eiland. Bij het in ontvangst nemen van de fakkel benadrukte hij: “Het ging nooit om een fakkel. Het waren altijd onze voorvaders die de weg wezen.”
Ishn Courtar is een jonge Statiaan die zich met hart en ziel inzet voor het behoud en de promotie van het cultureel erfgoed en de jeugd op Sint Eustatius. Hij is een uitgesproken pleitbezorger van de Statiaanse cultuur en geschiedenis, en draagt actief bij aan het versterken van culturele identiteit onder jongeren.
Tentoonstelling ‘US: Where past and present meet’
Later op de avond werd de tentoonstelling ‘US: Where past and present meet’ getoond. De expo, waarin AI-gegenereerde video’s worden vertoond, vertelt het verhaal van de tijd vóór de slavernij in Afrika, de trans-Atlantische slavenhandel, de helden in het Caribisch deel van het Koninkrijk en Suriname, de emancipatie en de excuses van Nederland voor zijn rol in het slavernijverleden.
Met de opening van het kantoor en de tentoonstelling wil het Herdenkingscomité Slavernijverleden bijdragen aan blijvende dialoog, educatie en bewustwording – zowel op Sint Eustatius als in de bredere regio.
Het kantoor op Sint Eustatius is het tweede kantoor van het Herdenkingscomité in het Caribisch deel van het Koninkrijk. Op 25 mei opende het kantoor op Curaçao al de deuren. In Nederland is sinds april een kantoor in Den Haag actief. Met deze drie vestigingen wordt het hele Koninkrijk bediend. Voor Curaçao en Sint Eustatius is bewust gekozen vanwege de prominente rol die beide eilanden hebben gespeeld in het slavernijverleden.
