De meeste inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn tevreden met het leven, hoewel de materiële welvaart relatief laag is. Vergeleken met Europees Nederland is het besteedbaar inkomen laag. Ook geven relatief veel mensen aan dat ze moeite hebben om rond te komen. Verder is de inkomensongelijkheid groot. Dit blijkt uit de tweede editie van de Monitor Brede Welvaart en de Sustainable Development Goals 2023 over Caribisch Nederland van het CBS.
Brede welvaart gaat over de kwaliteit van leven hier en nu, en de mate waarin deze ten koste gaat van de brede welvaart van latere generaties of van die van mensen elders in de wereld. De monitor over Caribisch Nederland is nog in ontwikkeling en bevat dit jaar de dimensie ‘hier en nu’ en 9 van de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s). De focus van de monitor ligt op de periode 2015-2022.
Rond de 90 procent tevreden met het leven
De tevredenheid met het leven is in 2021 op alle drie de eilanden hoog. Vooral op Sint Eustatius (93,1 procent) maar ook op Saba (88,4 procent) en Bonaire (87,5 procent), zijn meer mensen tevreden met het leven dan in Europees Nederland. Daar gaf 83,6 procent het leven een cijfer van 7 of hoger. Op Sint Eustatius is de tevredenheid bovendien toegenomen.
Lage materiële welvaart
Op Saba neemt het gestandaardiseerde besteedbaar huishoudensinkomen trendmatig toe, terwijl op Sint Eustatius en Bonaire de trend op de middellange termijn stabiel is. Het besteedbaar inkomen per hoofd was op Bonaire, Sint Eustatius en Saba in 2021 respectievelijk 17,9 duizend, 18,2 duizend en 21,2 duizend Amerikaanse dollar. Deze inkomensniveaus liggen daarmee tussen de 50 en de 60 procent van het besteedbaar inkomen in Europees Nederland. De tevredenheid met de financiële situatie ligt afhankelijk van het eiland tussen 62 en de 76 procent.
Materiële welvaart kan ook worden uitgedrukt in het aandeel van de bevolking dat aangeeft moeilijk rond te kunnen komen. Op Saba is dat sinds 2017 gedaald naar 22,6 procent in 2021, op Sint Eustatius (32 procent) en Bonaire (19,7 procent) is het stabiel.
Inkomensongelijkheid onveranderd groot
De inkomensongelijkheid is in Caribisch Nederland relatief groot. De twintig procent huishoudens met de hoogste inkomens hebben in 2021, afhankelijk van het eiland, 7 tot 11 keer zoveel inkomen als de twintig procent huishoudens met de laagste inkomens (de 80/20 ratio). In Europees Nederland verdienen de hoogste inkomens 4,5 keer zo veel als de laagste. De ongelijkheid op de eilanden is tussen 2015 en 2021 vrijwel onveranderd.
Een andere maatstaf voor de inkomensongelijkheid is de Gini-coëfficiënt. Deze coëfficiënt wordt weergegeven als een cijfer tussen 0 en 1, waarbij 0 betekent dat de inkomens helemaal gelijk verdeeld zijn.
De Gini-coëfficiënten op Bonaire (0,39), Sint Eustatius (0,41) en Saba (0,36) waren in 2021 hoger dan die in Europees Nederland (0,29).
Hoge arbeidsparticipatie
Hoewel de materiële welvaart laag is, is de arbeidsparticipatie relatief hoog. De netto arbeidsparticipatie op Bonaire en Sint Eustatius lag in 2022 zelfs nog iets hoger dan in Europees Nederland, dat koploper is in de EU. De verschillen in arbeidsparticipatie tussen mannen en vrouwen zijn in Caribisch Nederland kleiner. Saba heeft de laagste arbeidsparticipatie van de drie eilanden.
Net als in Europees Nederland was de werkloosheid in 2022 op de eilanden laag.
Relatief laag onderwijsniveau
Het onderwijsniveau speelt een rol bij de latere positie op de arbeidsmarkt en het bijbehorende inkomen. Caribisch Nederland telt relatief veel laagopgeleiden. Dat geldt met name voor Bonaire en Sint Eustatius, waar in 2022 respectievelijk 50,5 en 61,7 procent van de bevolking tussen de 15 en 75 jaar laag is opgeleid. Op Bonaire is dat aandeel ook hoger dan twee jaar eerder. Ondanks een hoog aandeel laagopgeleiden is in 2021 meer dan 70 procent van de inwoners van 15 jaar en ouder tevreden met de opleidingskansen.
Toelichting
Sustainable Development Goals (SDG’s)
-SDG 1: Geen armoede,
-SDG 3: Goede gezondheid en welzijn,
-SDG 4: Kwaliteitsonderwijs,
-SDG 5: Gender gelijkheid,
-SDG 7: Betaalbare en duurzame energie,
-SDG 8: Waardig werk en economische groei,
-SDG 10: Ongelijkheid verminderen,
-SDG 11: Duurzame steden en gemeenschappen en
-SDG 16: Vrede, justitie en sterke publieke diensten
Gestandaardiseerd inkomen
Het besteedbaar inkomen gecorrigeerd voor verschillen in grootte en samenstelling van het huishouden. Op deze wijze zijn de inkomensniveaus van huishoudens onderling vergelijkbaar gemaakt.
De 80/20 ratio
Verhouding tussen het totale inkomen van de hoogste kwintielgroep (80) en het totale inkomen van de laagste kwintielgroep (20). In een volkomen gelijke inkomensverdeling, waarin ieder huishouden hetzelfde inkomen heeft, is de ratio 80/20 gelijk aan 1.
Opleidingsniveau
Opleidingsniveau betreft het hoogst behaald onderwijsniveau. Onderwijsniveau wordt in 5 niveaus of in 3 niveaus ingedeeld.
De indeling in 5 niveaus is als volgt:
- Basisonderwijs: dit omvat het basisonderwijs en het speciaal basisonderwijs
- Vmbo, mbo1, avo onderbouw: dit omvat de eerste 3 leerjaren van havo/vwo, alle leerwegen van het vmbo en de assistentenopleiding (mbo-1).
- Havo, vwo, mbo: dit omvat de bovenbouw van havo/vwo, de basisberoepsopleiding (mbo-2), de vakopleiding (mbo-3) en de middenkader- en specialistenopleidingen (mbo-4).
- Hbo, wo bachelor: dit omvat de associate degree, de hbo- en wo-bachelors en 4-jarige hbo-opleidingen.
- Wo, master, doctor: dit omvat wo-masters en wo-doctorsopleidingen.
De indeling in 3 niveaus is:
Laag: basisonderwijs en vmbo, mbo1, de eerste 3 leerjaren van havo/vwo en de entreeopleiding, de voormalige assistentenopleiding (mbo1)- Middelbaar: havo, vwo, mbo
- Hoog: hbo, wo bachelor en wo master, doctor.
Bron:
Dashboard – Monitor Brede Welvaart en SDG’s Caribisch Nederland 2023
https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/monitor-brede-welvaart-caribisch-nederland
Relevante link:
Publicatie – What percentage of the population has difficulty making ends meet
Publicatie – Are people satisfied with their lives? – The Caribbean Netherlands in numbers 2023
https://longreads.cbs.nl/the-caribbean-netherlands-in-numbers-2023/are-people-satisfied-with-their-lives/
CBS – Omnibus enquête
https://www.cbs.nl/en-gb/participants-survey/people/overview/omnibus-survey
Publicatie – Caribbean Netherlands in numbers 2023
https://longreads.cbs.nl/the-caribbean-netherlands-in-numbers-2023
