De ene na de andere krantenartikelen en rapporten over de kwaliteit van de zorg in onze verpleeghuizen en ouderenvoorzieningen op Aruba blijven een pijnlijke werkelijkheid aantonen: gevallen van misbruik, verwaarlozing en gebrek aan goede aandacht zijn aan de orde van de dag.
Als voorzitter van de Alzheimer Stichting Aruba (F.A.A.) en het project “No Excuse for Elder Abuse” / “Bisa No Abuso di Adulto Mayor”, bekritiseer ik ten scherpste de uitspraken van de desbetreffende Minister van Volksgezondheid in de pers. De betreffende minister volhardt in de stelling dat “misbruik altijd heeft plaatsgevonden”, zelfs onder ouders en kinderen thuis “waar ook klappen vallen”. Het lijkt alsof het bagatelliseren van deze calamiteiten een gangbare modus operandi is, die overal ter wereld voorkomt. Deze boodschap van de Minister is absoluut afkeurenswaardig en de F.A.A. beschouwt deze denkwijze van de Minister als een enorm gebrek aan respect voor onze gemeenschap en zeker voor onze ouderen.
Onze ouderen verdienen beter! Zij zijn afhankelijk van en verdienen een beleid dat hun waardigheid, veiligheid, gezondheidswelzijn, bescherming en toezicht op hun mensenrechten dient, gesteund door sterke wetten en protocollen voor bescherming en toezicht tegen financieel en fysiek misbruik of verwaarlozing.
Dit antwoord is NIET wat de bevolking verwacht van een bewindspersoon die de verantwoordelijkheid voor het gezondheidswelzijn van de oudere moet dragen en aantonen. Deze antwoorden zijn evenmin een rechtvaardiging voor inactiviteit. De Alzheimer Stichting Aruba eist een onmiddellijk onderzoek naar de calamiteiten in zorginstellingen en een zero-tolerantiebeleid om ouderen zonder uitzondering te beschermen.
Het beleid voor optimale zorg in verpleeghuizen moet NIET alleen bestaan uit het lezen en becommentariëren van misbruikrapporten, maar ook uit handelen op zo’n manier dat de hoeveelheid misbruik drastisch en reëel afneemt. Onder andere door actief te komen met ferme regels om ouderenmishandeling te voorkomen in alle sectoren waar diensten worden verleend aan ouderen. Actief handelen houdt een mentaliteitsverandering in naar een efficiënt, realistisch en duurzaam beleid. Hieronder volgen enkele punten die kunnen bijdragen aan een transparant beleid en de preventie van ouderenmishandeling, zoals intensief gebruik maken van bestaande wetten met betrekking tot de fundamentele rechten van ouderen bij behandeling en zorg:
Kwaliteit van zorg: Het garanderen van een hoog en veilig niveau van medische en persoonlijke zorg.
Veiligheid, bescherming en toezicht op patiëntenrechten: Bescherm en respecteer de wettelijke rechten op participatie, privacy en persoonlijke vrijheid (inclusief het afzien van fysieke en mentale fixatie) en verminder drastisch het risico op fouten, vallen en/of verwaarlozing door vaste en verplichte protocollen te hanteren.
Het garanderen van medicatieveiligheid voor de patiënt en het voorkomen van fouten, zeker fatale fouten. Hierbij is het belangrijk ervoor te zorgen dat zorginstellingen voldoen aan strikte kwaliteitseisen volgens wetgeving en internationale protocollen met betrekking tot geneesmiddelen. Controle op het personeel dat verantwoordelijk is voor het verstrekken van medicijnen is onmisbaar. De praktijk moet zijn dat alleen verpleegkundigen of opgeleid personeel medicijnen mogen uitdelen en toedienen—iets wat hier en daar NOG steeds niet het geval is. Een ander essentieel punt is het beschermen van ouderen tegen bijwerkingen/toxische effecten en polyfarmacie (het gelijktijdig gebruik van vele medicijnen met mogelijk tegenstrijdige gevolgen). Er zijn ouderen in zorginstellingen die meer dan 5 verschillende medicijnen per dag gebruiken (let op: 5 of meer medicijnen vallen al onder de definitie van polyfarmacie). Controle is noodzakelijk om gevaarlijke interacties tussen medicijnen te voorkomen. Ook hier is strengere controle dringend vereist vanwege het hoge risico op vallen en verwarring.
Inspectie en handhaving: Het is belangrijk om regelmatig de wettelijke en bestaande instrumenten van de onafhankelijke instantie (IVA) te gebruiken om onregelmatigheden te controleren en te bestraffen, inclusief directe financiële sancties voor zorginstellingen die de wet niet naleven, en in ernstige en onaanvaardbare gevallen het intrekken van de exploitatievergunning zoals voorgeschreven door de wet. Op Aruba bestaan deze wetten en worden ze gehanteerd, maar ze zijn NIET sterk genoeg om het aantal calamiteiten/misbruik in zorginstellingen te verminderen. Integendeel, de cijfers van dit jaar tonen zelfs een stijging in calamiteiten.
Actieve en onaangekondigde inspecties: Het is noodzakelijk dat de Inspectie Volksgezondheid (IVA) de frequentie van onverwachte en regelmatige bezoeken opvoert, met name tijdens de wisseling van de nachtdienst en in het weekend, wanneer er minder toezicht is.
Wettelijk kader en strikte kwaliteitsnormen (staffing ratios) in de zorg: Het wettelijk verankeren van het maximum aantal patiënten per zorgverlener en per zorginstelling (per m2). Veel misbruik en verwaarlozing gebeurt omdat werknemers (al dan niet gekwalificeerd) te veel werkdruk en stress ervaren.
Naleving van wettelijke gebouwveiligheidsnormen: Tegen brandgevaar, hygiëne-eisen en moderne ergonomische zorgstandaards.
Verplichte certificering: Controle op alle supervisors, verzorgers en medewerkers van deze tehuizen en thiuszorgbedrijven in de gemeenschap, en wettelijke (erkende) certificering/diploma’s om te mogen functioneren in de geriatrische zorg en huishoudelijk werk.
Strict antecedentenonderzoek (screening): Het eisen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) specifiek voor de ouderenzorg voordat iemand wordt aangenomen (het is niet voldoende dat iemand alleen heeft schoongemaakt of ooit voor een dierbare heeft gezorgd), inclusief diens aanpassingsvermogen aan en kennis van de cultuur en taal van de oudere.
Openbaar kwaliteitsregister: Een openbaar beoordelingssysteem (rating system) voor elk tehuis op basis van inspecties, zodat de bevolking zich veilig kan voelen en weet welke instellingen goede zorg leveren en welke een ‘rode vlag’ hebben.
Training in cognitieve aandoeningen: Verplichte, gecertificeerde en continue cursussen over onder andere het omgaan met en begrijpen van iemand met een (neuro)cognitieve aandoening (niet alleen “Alzheimer” of “dementie”), waarbij het structureel gebruik van dwang, misbruik en kalmeringsmiddelen zoveel mogelijk wordt beperkt.
Betrokkenheid van de familie (Verplichte commissie): Het is dringend vereist dat elk tehuis een actieve raad of commissie van familieleden heeft, die een stem heeft in de beslissingen en het toezicht op de instelling. Gebrek aan betrokkenheid van familie of een naaste van de oudere is een van de hoofdoorzaken van verwaarlozing en het niet bezoeken van de dierbare in het tehuis.
Aanwezigheid van een spirituele/emotionele begeleider (bijv. maatschappelijk werker, pastor, etc.): De aanwezigheid van een geestelijk verzorger of professional om te communiceren over hoe de oudere en diens familie omgaan met de ziekte, beperkingen, acceptatie en zingeving (coping). Hiervoor is het noodzakelijk dat elk tehuis een veilige kamer (safe room) heeft waar in een privé-omgeving over de zorg kan worden gesproken met de familie en/of de arts/professional samen met de oudere zelf (indien mogelijk).
Transparantie en anonieme bescherming (Klokkenluider): Een telefoonlijn (bijv. 3 cijfers) of digitaal platform waar familie, bezoekers of personeel vermoedens van misbruik kunnen melden met structurele bescherming tegen represailles.
Conclusie: Bescherming tegen calamiteiten/misbruik in de ouderenzorg, zowel in verzorgingstehuizen als in de eigen omgeving, vereist fundamentele beleidswijzigingen ten aanzien van de grondrechten van ouderen en de aanpassing van wetten! Deze veranderingen zijn onmisbaar voor een drastische vermindering van de hoeveelheid (zichtbaar en verborgen) misbruik in zorginstellingen en daarbuiten!
Aruba heeft geen behoefte aan meer zorgtehuizen met weinig tot geen kennis van de ouderenzorg; evenmin hoeft Aruba meer werknemers uit het buitenland te importeren (met een andere cultuur dan de patiënt en diens referentiekader) voor de zorg; ook heeft Aruba geen behoefte aan mooie woorden of beloftes van meer onderzoeken en rapporten die na een regeringswisseling in een la verdwijnen. Wat Aruba nodig heeft is een Minister met visie en wetgevende vastberadenheid om het scenario van wanbeleid in de zorg voor onze ouderen te veranderen. Dit geldt zowel voor instellingen die zorgdiensten verlenen (inclusief particuliere tehuizen, ziekenhuizen, klinieken, particuliere zorgbedrijven en/of thuisschoonmaakdiensten, apotheken, dagverblijven). Kortom, elke dienst die te maken heeft met fysieke en mentale zorg met betrekking tot de oudere.
Het beleid in het algemeen moet transformeren van een passieve rol naar een rol van strikte handhaving en strenge sancties, zeker wanneer het gaat om mensenlevens. Om dit mogelijk te maken, moet de Inspectie (IVA) over meer middelen, “echte” macht en meer subsidie beschikken om krachtig op te treden en zo te garanderen dat de tehuizen, de woning en de leefomgeving van de oudere een oase van vrede, waardigheid, respect en veiligheid zijn. Onze ouderen verdienen een beleid waarin hun veiligheid, gezondheid en welzijn centraal staan!
Om de beste zorg en gemoedsrust aan onze ouderen te bieden, dient een dergelijk beleid zich te richten op ten minste de volgende kernpunten:
Veiligheid en bescherming met wetten die “tanden” hebben om fysiek, mentaal en financieel misbruik te bestraffen; regelmatige en onaangekondigde inspecties door de Inspectie (IVA) in tehuizen; en zwaardere sancties zoals hoge boetes of de sluiting van nalatige instellingen die niet gehoorzamen.
Een officieel register om vermoedens van misbruik wettelijk te melden en te traceren.
Veiligheid in de gemeenschap voor degenen die (er de voorkeur aan geven om) thuis te blijven wonen.
Eerlijke, gestandaardiseerde zorgkwaliteit.
Personeel met de juiste geriatrische kennis. Continue lokale training voor zorgmedewerkers. Het belonen van zorgstudenten die naar Aruba terugkeren met een salaris dat past bij het behaalde diplomniveau (in plaats van goedkope arbeid).
Individuele zorgplannen gebaseerd op respect, waardigheid en de lokale cultuur.
Een gestructureerd fonds om materialen, medicijnen, adequate infrastructuur en subsidies voor zorg, gezonde voeding en mobiliteit (rolstoelen) te garanderen, met de nadruk op personen met een lager inkomen.
Welzijn en mentale gezondheid: motorische activiteiten, fysiotherapie, etc., ter voorkoming van bijvoorbeeld ontstekingen, vallen en depressie, en om eenzaamheid thuis, in dagverblijven en in verzorgingstehuizen te bestrijden.
Gespecialiseerde psychologische zorg voor ouderen en hun families, en gezinsintegratie om de sociale en emotionele band sterk te houden.
Een succesvol beleid vereist structurele samenwerking tussen de overheid, zorginstellingen en de gehele gemeenschap. Om een op onderzoek gebaseerd beleid te realiseren, moet worden uitgegaan van betrouwbare onderzoeken uit recente jaren in plaats van elke 4 jaar opnieuw te betalen voor een nieuw onderzoek. De misbruikrapporten van gisteren moeten dienen om het misbruik van vandaag te voorkomen! Onze ouderen die voor dit land hebben gewerkt, verdienen niet minder!
In een volgend artikel zal de F.A.A. dieper ingaan op het Madrid Internationaal Actieplan over Vergrijzing (MIPAA), aangenomen door de Verenigde Naties in 2002, het meest urgente en belangrijke globale kader om te garanderen dat ouderen in waardigheid kunnen leven. Echter, wanneer de factor van een beperking in het spel komt, verdubbelt de kwetsbaarheid, wat vaak leidt tot schendingen (meestal onzichtbaar en zelfs genormaliseerd) van hun fundamentele mensenrechten.