Afgelopen dinsdag 26 november organiseerde Fundacion Lanta Papiamento (FLP) een lezing die werd verzorgd door de heer Ramon Todd Dandaré, Magister in de Taalkunde.
De lezing, Den kibra di marduga: Aurora di un lenga Crioyo – Papiamento, richtte zich op de oudste Papiamentse teksten die tot nu toe bekend zijn en op de waarde hiervan.
De lezing trok een groot publiek, zowel fysiek aanwezig als via livestreaming. Voor degenen die niet aanwezig konden zijn maar veel interesse hebben: de livestream is nog steeds beschikbaar. De link is: https://www.youtube.com/live/6gYS3HvqT5Y?si=H2q6BrE0hqEyC5Zg
Wat de heer Todd Dandaré presenteerde, verraste veel aanwezigen. Veel mensen waren zich er niet van bewust dat het Papiaments zo oud is en zo’n belangrijke positie heeft gespeeld in de gemeenschap.
Hij behandelde onder meer teksten uit de jaren 1775, 1776, 1783 en 1803. Deze teksten geven waardevolle inzichten in de geschiedenis en ontwikkeling van het Papiaments. Tegelijkertijd vertellen ze ons veel over de tijd en omstandigheden waarin ze zijn geschreven.
Een voorbeeld hiervan is de zogenoemde “Liefdesbrief” uit 1775, waarin de problematische relatie wordt beschreven tussen Abraham de David da Costa Andrade Jr., een Sefardische Jood, en zijn geliefde Sarah de Isaac Pardo y Vaz Farro. Opmerkelijk is dat we deze brief vandaag de dag nog zonder moeite kunnen begrijpen.
Een andere zeer interessante brief is die van een Nederlandse moeder op Curaçao, die namens haar pasgeboren kind schrijft aan de vader in Nederland. In deze brief richt de baby zich volledig in het Papiaments tot zijn vader. Deze brief dateert uit 1783.
De oudst bekende tekst die op Aruba is ontdekt, is geschreven op 22 juni 1803. Dit betreft een verklaring van 26 inwoners ter ondersteuning van commandeur Pieter Specht tegen B.G. Quant.
Belangrijk om te vermelden zijn ook de eerste gedrukte boeken in het Papiaments. Hierbij gaat het om religieuze boeken van de Rooms-Katholieke Kerk van Niewindt (1833, 1837), Conradi (1844), Van Dragt (1847) en Putman (1850). In 1862 en 1864 publiceerde dominee Kuiperi twee boeken voor de protestantse gemeenschap op Aruba.
Het aanwezige publiek had veel vragen en de discussie was levendig. Er valt veel te leren over onze taal, het Papiaments, en FLP is blij dat de interesse blijft groeien. In 2026 zal FLP nog meer interessante programma’s organiseren. Blijf op de hoogte!