Het College financieel toezicht Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Cft) heeft in gesprekken met de bestuurscolleges van Bonaire, Sint Eustatius en Saba aandacht gevraagd voor een versterking van de uitvoeringskracht van de openbaar lichamen. Dat is nodig omdat de begrotingen van de eilanden sterk zijn toegenomen sinds 2010. Het Cft benadrukt het belang van een realistische begroting waarin meer dan voorheen rekening wordt gehouden met de grenzen van de eigen uitvoeringskracht. Met name bij Bonaire komen de ambities niet overeen met de uitvoering van de begroting.
Uitvoeringskracht
Uitvoeringskracht is meer dan alleen capaciteit. Het vergt ook stabiel bestuur en duidelijke besluitvormingsprocessen. Ook is het van belang dat het financieel beheer op orde is zodat het bestuur tijdig kan bijsturen. Het creëren van voldoende uitvoeringskracht is geen eenvoudige opgave, gezien de schaal van de eilanden. Prioritering helpt daar echter wel bij.
Het Cft heeft zijn analyse over de uitvoeringskracht van de openbaar lichamen gepresenteerd aan de bestuurscolleges en de eilandsraden. Daaruit bleek het volgende.
Uitvoeringskracht Bonaire schiet tekort
De uitvoeringskracht van Bonaire schiet op bijna alle terreinen tekort. Vanuit financieel-economisch oogpunt is het Cft bezorgd over het groot aantal bijzondere uitkeringen waarvan de termijn is verlopen, geld dat teruggevorderd kan worden en zo niet ten goede komt aan de inwoners van Bonaire. Daarnaast ziet het Cft sterk oplopende bestemmingsreserves en uitgaven die niet in een vastgestelde begroting zijn opgenomen. Het is van belang dat Bonaire topprioriteit maakt van stabiel bestuur en versterking van de uitvoeringskracht in de hele organisatie. Feit is dat de bevolking sterk is gegroeid en de begroting is verdubbeld in vijf jaar tijd. Het college spreekt dan ook begrip uit voor de complexe opgave die het apparaat heeft om deze groei bij te houden.
De centrale boodschap die Cft aan het bestuurscollege heeft meegegeven is: “Focus op datgene wat moet en doe dat goed!”, anders zijn uiteindelijk de inwoners van Bonaire de dupe.
St. Eustatius goed op weg naar ‘in control’
De uitvoeringskracht van Sint Eustatius komt zichtbaar op gang. Het Cft constateert dat Sint Eustatius het afgelopen jaar grote stappen heeft gezet in het verbeteren van het financieel beheer. Een belangrijke mijlpaal is dat Sint Eustatius over de jaarrekening 2024 voor het eerst een goedkeurende verklaring van de accountant heeft ontvangen. Daarnaast gaat Sint Eustatius behoedzaam om met bestemmingsreserves. Aanhoudende inzet en brede steun bij alle gelederen blijft nodig want het herstel is nog broos en de bezetting van het ambtelijk apparaat is door veel openstaande vacatures kwetsbaar. De boodschap van het Cft aan Sint Eustatius is dan ook “Zet de ingeslagen weg naar ‘in control’ zijn voort”.
Saba: waar een klein eiland groot in kan zijn
De uitvoeringskracht van Saba is grotendeels op orde. Er is sprake van continuïteit van kwaliteit op sleutelposities, van solide begrotingsdiscipline en herhaalde goedkeurende accountantsverklaringen bij de jaarrekeningen. Het kleinste BES-eiland blijft vooralsnog het beste presteren. Centrale boodschap van het Cft aan Saba is dan ook: “Keep up the good work!”
Press release: Het College financieel toezicht Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Cft)