Dit is uw geld, uw toekomst, en nu is het zonder garanties.
Elke florin die de overheid investeert, is belastinggeld dat u heeft betaald. U heeft het recht om te weten wat er met dat geld gebeurt, wie er verantwoordelijk voor is, en wat er gebeurt als er iets misgaat. De Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds, in de volksmond het Investeringsfonds genoemd, die deze week is goedgekeurd, geeft u niets van dat alles. Dit is precies de reden waarom de MEP-fractie de wet in haar huidige vorm niet kon steunen.
Het idee is goed. De uitvoering is slecht.
De MEP-fractie erkent dat een investeringsfonds een noodzakelijk instrument is. In de praktijk verliezen overheden structureel publieke middelen: als een goedgekeurd project niet binnen hetzelfde begrotingsjaar start, vervallen de middelen en worden ze voor andere zaken bestemd, vaak om schulden af te betalen. Een speciaal fonds om deze middelen te behouden is logisch. Het probleem is niet het concept. Het probleem is hoe deze wet is opgebouwd.
Wat de Raad van Advies en de Algemene Rekenkamer zeiden De Raad van Advies (RvA) concludeerde dat het voorstel van Minister Wever een solide governancestructuur mist. De tekst bepaalt niet duidelijk wie verantwoordelijk is, wanneer er verantwoording moet worden afgelegd, noch hoe het Parlement zijn controlerende rol kan uitoefenen. De waarschuwing van de RvA was duidelijk: de wet in haar huidige vorm sluit niet aan bij de normen van goed bestuur.
De Algemene Rekenkamer ging nog verder. In haar rapport “Buiten beeld, buiten controle” illustreerde de ARA de fouten uit het verleden bij 13 fondsen die in de geschiedenis van Aruba zijn opgericht, en adviseerde Minister Wever formeel om de noodzakelijke wijzigingen via een Nota van Wijziging door te voeren voordat de wet zou worden goedgekeurd. De regering heeft dit helaas niet gedaan, en de 11 coalitieleden in het parlement hebben dit helaas ook niet geëist.
De koppeling met HOFA In de Memorie van Toelichting heeft Minister Wever een leenfaciliteit opgenomen die verankerd is in de Rijkswet HOFA, een instrument dat juridisch gezien nog niet bestaat. De MEP-fractie vindt deze opname juridisch twijfelachtig: hoe kun je iets in de wet verankeren dat juridisch nog niet bestaat? Daarnaast bepaalt de wet dat de minister financiële informatie zal delen met het CAft. Aruba heeft echter sinds 2015 de Landsverordening Aruba financieel toezicht (LAft), die het CAft al alle nodige juridische instrumenten geeft om die informatie te verkrijgen. Als de LAft dit al sinds 2015 regelt, is de vraag: waarom herhaalt de regering dit in een nieuwe wet?
Het resultaat De regering heeft advies gekregen van twee onafhankelijke organen. Als reactie hierop heeft de regering een Nota van Wijziging ingediend met een minimaal controlemechanisme. Deze wijziging omvat niet alles wat de Algemene Rekenkamer heeft aanbevolen om echte transparantie en goed bestuur te garanderen.
De regering en de meerderheid van de coalitie in het parlement hebben er bewust voor gekozen de adviezen niet op te volgen. De MEP-fractie kan geen wet steunen die, na alle waarschuwingen, nog steeds niet voldoet aan de basisnormen van transparantie en ‘accountability’ (verantwoording) die het volk van Aruba verdient. Een pleister op een wond die een operatie nodig heeft, is geen behandeling. Het is cosmetisch.
Het volk van Aruba verdient echte investeringen, met echte regels, waar transparantie en goed bestuur echt zijn. Niet dit fonds.