Traditionele visserij is een kwestie van mensenrechten, culturele rechten en Inheemse rechten.
De Bonaire Human Rights Organization (BHRO) beschouwt de behandeling van de traditionele ambachtelijke vissers van Bonaire, die tijdens het masbango-seizoen met netten vissen, als een kwestie van mensenrechten, culturele rechten en inheemse rechten, en niet louter als een geschil over visserijregels.
Bescherming van cultuur, natuurlijke rechten en internationaal toezicht.
Beperkingen op traditionele visserijpraktijken roepen ernstige zorgen op over de bescherming van het culturele erfgoed, de traditionele middelen van bestaan en de natuurlijke rechten van Bonaire. BHRO benadrukt tevens het gebrek aan internationale bescherming en toezicht zoals voorgeschreven onder Artikel 73 van het Handvest van de Verenigde Naties voor Niet-Zelfbesturende Gebieden. Dit is de reden waarom James Finies van mening is dat het herplaatsen van Bonaire op de lijst van Niet-Zelfbesturende Gebieden zal helpen garanderen dat de inheemse Bonarianen worden beschermd tegen demografische en culturele uitwissing.
Finies benadrukt dat voor veel Bonarianen, waaronder zijn vader, zijn grootvader en de generaties voor hen, de masbango-kwestie niet alleen over vissen gaat. Het gaat om het beschermen van cultuur, het behouden van traditie, het respecteren van natuurlijke rechten en het garanderen dat fundamentele mensenrechten niet ondergeschikt worden gemaakt aan beleid dat wordt opgelegd zonder rekening te houden met het Bonariaanse volk en hun levenswijze.
Onlangs is informatie naar buiten gekomen dat Bonariaanse vissers werden geconfronteerd en geïntimideerd door havenautoriteiten op het moment dat zij hun traditionele visserijactiviteiten uitvoerden. Volgens rapportages houden deze incidenten verband met instandhoudings- en beschermingsregels die worden beheerd door STINAPA en worden gehandhaafd in samenwerking met het kantoor van de Havenmeester.
De controverse escaleerde na een publieke discussie waarbij STINAPA betrokken was. Melissa van Hoorn, die werkzaam was voor het Nederlandse Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in Nederland en in oktober 2025 directrice van STINAPA werd, vertegenwoordigde STINAPA in deze controverse niet persoonlijk. In plaats daarvan werd de directrice vertegenwoordigd door haar ondergeschikte, de lokale functionaris Leonel Martijn. Critici argumenteren dat er een Bonariaans gezicht aan het publiek is getoond, terwijl het beleid en de regelgeving aangestuurd blijven worden vanuit aan Nederland gerelateerde instituten.
Publieke steun in het gehele Nederlands Caribisch gebied.
Het debat ging snel viraal op sociale media op Bonaire, Curaçao en Aruba, waar massale steun voor de vissers werd geuit. De discussie ontwikkelde zich tot een breder gesprek over cultuur, traditionele rechten en de perceptie dat de lokale invloed op besluiten die Bonaire raken steeds verder wordt ingeperkt.
Generaties van traditionele ambachtelijke visserij.
De betrokken vissers visten op masbango zoals Bonarianen en hun voorouders dat al generaties lang doen. Het zijn traditionele ambachtelijke vissers, geen grote commerciële exploitanten, en zij vertrouwen op kennis die van generatie op generatie is overgedragen in plaats van op industriële schepen, commerciële netten of een moderne vissersvloot.
De Bonaire Human Rights Organization (BHRO), opgericht door James Finies, is voortdurend bezorgdheid blijven uiten over de impact van de staatkundige structuur na 2010 op de rechten, cultuur en identiteit van het Bonariaanse volk. BHRO stelt dat beleid dat van invloed is op traditionele middelen van bestaan en lokale gemeenschappen moet worden ontwikkeld met betekenisvolle inspraak van Bonarianen en met respect voor hun cultuur, tradities en historische band met hun eiland.
Bonaire Human Rights Organization