Tijdens het meest recente Justitieel Vierlandenoverleg (JVO) hebben de landen binnen het Koninkrijk verschillende belangrijke afspraken gemaakt om de samenwerking op het gebied van justitie verder te versterken en gezamenlijk op te treden tegen uitdagingen die de veiligheid van de landen raken.
Minister van Justitie mr. drs. Arthur Dowers nam in Willemstad deel aan het overleg, samen met zijn collega-ministers Nathalie Tackling van Sint Maarten, David van Weel van Nederland en Shalten Hato van Curaçao.
Een van de belangrijke resultaten is het Actieplan 2026-2029 voor de aanpak van jeugdcriminaliteit. Op initiatief van Curaçao en met steun van Aruba is dit onderwerp naar voren gebracht en is er een concreet plan opgesteld om de zorgen rond jongeren die in de criminaliteit terechtkomen aan te pakken.
Het plan vormt een basis voor de landen om meer gecoördineerd en effectief samen te werken aan het voorkomen en bestrijden van jeugdcriminaliteit.
Ook zijn afspraken gemaakt om de informatie-uitwisseling over gesignaleerde personen te verbeteren en gezamenlijk terugkeeroperaties te organiseren voor personen die niet rechtmatig op de eilanden verblijven.
Een goed funcionerende grens is een noodzaak en geen optie. Effectieve grenscontrole is niet alleen van belang voor migratie, maar speelt ook een belangrijke rol bij het tegengaan van grensoverschrijdende criminaliteit en het beschermen van de veiligheid van de landen.
Strijd tegen georganiseerde criminaliteit verder geïntensiveerd
Een ander belangrijk onderwerp tijdens het JVO was de gezamenlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit. De landen willen voorkomen dat criminele organisaties invloed of controle krijgen binnen wijken, bedrijven, overheidsorganisaties of kritieke infrastructuur, zoals havens en luchthavens.
Daarnaast is er structurele samenwerking afgesproken met partners binnen het Koninkrijk in de strijd tegen wapen- en drugssmokkel, maar ook tegen criminele organisaties die het gezag en de integriteit van instituties ondermijnen.
De omvang van de problematiek blijft aanzienlijk. In 2025 onderschepte de Kustwacht meer dan 11.000 kilo drugs in de territoriale wateren. Dit onderstreept volgens de betrokken landen de druk die grensoverschrijdende criminaliteit op de regio legt en de noodzaak om te blijven investeren in gezamenlijke operaties.
Daarom wordt ook de samenwerking tussen onder andere de Kustwacht, het Recherche Samenwerkingsteam (RST), de Douane, Koninklijke Marechaussee en internationale partners verder versterkt.
Minister Dowers benadrukte tegelijkertijd dat samenwerking binnen het Koninkrijk niets afdoet aan de eigen verantwoordelijkheid van ieder land voor zijn justitiële systeem.
“Justitie is geen Koninkrijksaangelegenheid. We hebben er vrijwillig voor gekozen om samen te werken, omdat we weten dat we samen succesvoller zijn,” aldus minister Dowers.
Volgens de minister laat juist het Justitieel Vierlandenoverleg zien dat de landen elkaar nodig hebben. Wat een land niet alleen kan realiseren, kan door goede samenwerking met partners wel worden bereikt. Een gezamenlijke inzet en de bereidheid om verantwoordelijkheid te nemen zijn volgens hem essentieel om de veiligheidsuitdagingen van vandaag en morgen effectief aan te pakken.
Verbetering ICT binnen de justitiële keten noodzakelijk
Ook de ICT-infrastructuur tussen de politiekorpsen binnen het Koninkrijk was een belangrijk aandachtspunt tijdens het overleg. Op dit gebied is volgens de JVO-partners nog aanzienlijke ruimte voor verbetering.
Om dit aan te pakken is een commissie bezig de huidige situatie aan het analyseren en zal werken aan de noodzakelijke verbeteringen. Een moderne en betrouwbare ICT-infrastructuur is essentieel voor een goede informatie-uitwisseling en het optimaal functioneren van de verschillende organisaties binnen de justitiële keten.
Georganiseerde criminaliteit vraagt om capaciteit en middelen
Tot slot is gesproken over de toenemende kosten binnen de justitiële keten. Criminele organisaties beschikken tegenwoordig over aanzienlijke financiële middelen, terwijl kleinere landen binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk hun beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk moeten inzetten om deze organisaties effectief te bestrijden.
Volgens minister Dowers vraagt dit niet alleen om efficiënt gebruik van de beschikbare capaciteit en middelen, maar ook om de bereidheid extra te investeren wanneer dat noodzakelijk is. Wanneer aanvullende middelen nodig zijn, moet duidelijk kunnen worden onderbouwd waarom deze investeringen noodzakelijk zijn om betere resultaten te behalen.
De tijdens het JVO gemaakte en ondertekende afspraken bevestigen het belang van duurzame samenwerking tussen de landen. Georganiseerde criminaliteit, drugssmokkel, grensbewaking en andere moderne veiligheidsvraagstukken houden niet op bij de landsgrenzen. Effectieve informatie-uitwisseling, voldoende capaciteit en structurele samenwerking tussen partners binnen het Koninkrijk en daarbuiten blijven daarom onmisbaar.
