PoliticaFeatured

Ken lo paga e prijs di e aumento di salario minimo?

Minguel Mansur

Segun Directie Arbeid en Onderzoek (DAO), mas o menos 20.526 trahado di sector priva (43%),
ta gana menos cu e bestaansminimum (Afl. 2.683). Sinembargo, e cifranan no ta duna un bista
completo paso nan ta exclui tips. Na 2019 AHATA a confirma cu hopi trahado di hotel y horeca
ta ricibi entrada significante di tips. Un trahado cu un salario di Afl. 2.000 pa luna y entrada di
Afl. 1.000 na tips ta hiba 3.000 cas, mas cu bestaansminimum. Cifranan di DAO ta indica rond di
30% di esnan cu un salario bao Afl. 2.500 pa luna ta traha den food and beverage y hotel and
accommodation. Si inclui esnan cu ta traha den hotel of horeca via uitzendbureau nos ta
papiando di rond di 5.500-6.000 trahado (28%) cu kisas nan entrada ta aparece bao
bestaansminimum mientras e realidad ta diferente.
Cuanto e aumento lo costa?
E salario minimo actual ta Afl. 2.007,05 pa luna, pa yega e bestaansminimum (Afl. 2.683) e lo
mester subi Afl. 675,95 adicional. Mientras pa dunado di trabao e gasto adicional lo ta rond di
Afl. 844,94, incluyendo 25% pa AOV/AWW/AZV/ZV/OV. Un trahado cu ta gana exactamente
salario minimo lo cobra Afl. 8.111,40 mas pa aña mientras un dunado di trabao lo paga rond di
Afl. 10.139,- mas pa aña pa e trahado cu ta gana salario minimo. Claro no ta tur 20.526 trahado
ta gana net salario minimo, pero si nos estima un subida promedio di Afl. 400,- pa luna, e gasto
adicional pa sector priva lo ta Afl. 98,5 miyon na salario y Afl. 123,2 miyon incluyendo gastonan
adicional pa dunado di trabao. Tin espacio den presupuesto 2027 pa provee compensacion
adecuado?
Un proposicion di un miembro di parlamento pa subi salario minimo cu Afl. 1,33 pa ora den tres
fase anual lo resulta den gasto anual acumulativo di mas o menos Afl. 71 miyon na 2027, Afl.
142 miyon na 2028 y Afl. 213 miyon na 2029 suponiendo cu tur 20.526 trahado haya cada
aumento completo.
Con gobierno tin pensa di compensa empresanan? E compensacion lo ta temporal of
permanente? Di unda e placa lo sali? Reduci winstbelasting no ta suficiente.
Tin un proposicion pa reduci winstbelasting pero esaki ta beneficia unicamente negoshinan cu
ta genera ganashi. Un negoshi cu no tin ganashi (manera hopi startups), of cu tin un margen
chikito, lo haya poco alivio mientras su gasto salarial lo aumenta drasticamente.
Ban considera un compania cu ganashi di Afl. 1 miyon y 30 trahado cu ta ricibi Afl. 230 adicional
pa luna. Reduci winstbelasting 1-1,5% lo spaar Afl. 10.000-15.000 pa aña, mientras e aumento
di salario lo costa rond di Afl. 103.000. Mas cu 85% di e gasto adicional lo keda sin
compensacion y probablemente ser pasa pa consumido.
Ora Bonaire a subi salario minimo $514 entre 2023 y 2024, un aumento di 41,6%, gobierno a
reduci e contribucionnan di seguro social di dunado di trabao. Nan a reduci e tarifa di 13,4% na
10,3%, un reduccion di 23,1%. Un reduccion general manera Bonaire ta beneficia tur empresa,
no unicamente esnan cu a sufri un aumento den gastonan salarial. Mirando e crecemento den e
cantidad di pensionado, SVb y AZV lo por carga un reduccion substancial di entrada?

Finansas publico bao presion
Con pa compensa negoshinan pa un aumento structural den nan gastonan salarial ta surgi na
un momento di instabilidad geopolitico, aumento den nivelnan di interes y ya caba un cantidad
di compromiso fiscal structural di gobierno AVP-Futuro. Reparatietoeslag pa pensionadonan,
aumento den asistencia social, aumento y expansion den beneficionan pa personanan cu
discapacidad, remuneracion den enseñasa etc. ya caba a produci un impacto fiscal anual di rond
di Afl. 147 miyon na 2026 cu lo crece te cu Afl. 180 miyon na 2030 (incluyendo perdida di
entrada).
Awo gobierno mester bay inclui compensacion permanente pa empresanan, hisando aumento
structural fiscal pa mas cu Afl. 200 miyon den dos aña di gobernacion. Gobierno mester
presenta un plan financiero cu stress tests pa pueblo no bolbe sufri un avalancha di medida
durante momentonan di menos prosperidad.
Unda reforma di gobierno mes a keda?
Na 2026 ta estima cu gobierno lo haya rond di Afl. 1.945 miyon na entrada y ainda esey no ta
yega? E concepto di Turismo 3.0 ta propone un aumento di 125% riba gasto di entrada,
introduciendo un resilience fee di $25,- riba e sustainability fee di $20. Sinembargo, resolucion
di Aruba su problema di awa di riool, dump etc. ta mes leu cu prome cu tur e extra entrada.
Tambe kier aumenta room tax, impuesto riba pasahero crucero etc. pero reforma gobierno pa e
por cumpli cu su minimo debernan, net nada! E estado di nos careteranan, infrastructura
escolar, salubridad etc., hasta ora gobierno tin casi Afl. 2 biyon den entrada, ta indicativo di
deficiencia structural den gobierno mes, algo cu parce niun politico kier atende.
Unda e plan pa reduci gasto di gobierno, simplifica nos aparato administrativo y mehora
eficiencia? Pakico no ta considera reduci BBO, elimina BBO na frontera of revision di
invoerrechten, pa mehora poder di compra? No por financia tur reduccion di impuesto pero
tampoco por acepta cu mas gasto y impuesto ta e unico solucion. Cu casi dos biyon florin di
entrada anual, gobierno mester demostra cu nan por administra nos recursonan di un forma
efectivo prome nan bin busca mas.
Momento pa hala e handbrake
Ningun hende ta cuestiona cu trahadonan merece un miho salario, ni cu Aruba mester inverti
den scolnan moderno y infrastructura decente pero tur esaki mester wordo financia di manera
sostenibel. Aumento di salario minimo, compensacion pa empresanan, aumento di beneficio
social, impuestonan nobo riba bishitante no ta decisionnan separa pero parti di e mesun
realidad y maneho fiscal. E problema no ta simplemente cuanto placa gobierno ta ricibi, sino
con e ta administra e placa ey. Ta momento pa hala handbrake y reflexiona riba e direccion cu
nos ta tuma, prome cu e obligacionnan di awe compromete e futuro di mayan.

Related posts

Importancia di ta involucra den bida di mi yiu

EA News Author

Tripartiet entre Aruba, Sint Maarten y Corsou

EA News Author

20 aña di prizon pa asesinato di Curasoleño dilanti un café na Rotterdam

EA News Author

Leave a Comment

Whatsapp Message