In het kader van de vergaderingen van het Interparlementair Koninkrijksoverleg (IPKO) is de afgelopen dagen uitgebreid gesproken over de structurele hervormingen op de Nederlands-Caribische eilanden, beter bekend als de ‘Landspakketten’ of de Onderlinge Regeling Samenwerking bij Hervormingen. Maria van der Sluijs-Plantz, die de IPKO-commissie toesprak, gaf een gedetailleerd overzicht van de resultaten van de recente evaluatie.
De officieel gepresenteerde evaluatie geeft aan dat de samenwerking tussen Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten over het algemeen goed is verlopen, hoewel het tempo en het gemak van de uitvoering per land verschillen. Volgens Van der Sluijs-Plantz hebben sommige landen sneller en structureel betere vooruitgang geboekt, terwijl andere meer steun en technische bijstand nodig hebben om de doelen te bereiken. Op basis van deze positieve resultaten heeft de commissie een officieel advies uitgebracht om deze samenwerking met twee jaar te verlengen.
Terugblikkend op de geschiedenis van deze samenwerking memoreerde Van der Sluijs-Plantz dat het proces niet gemakkelijk is begonnen. De samenwerking startte tijdens de COVID-19-pandemie, een periode waarin de eilanden grote druk voelden om de landspakketten te accepteren.
“De samenwerking verliep in het begin wat stroef, omdat het in de COVID-tijd begon,” legde Van der Sluijs-Plantz uit.
Ze herinnerde aan de controverse en de discussies over eerdere voorstellen, zoals de CHE (Caribische Hervormingsentiteit) en COHO (Caribisch Orgaan voor Hervorming en Ontwikkeling), die op de eilanden niet goed werden ontvangen. Na deze spanningen werd in april 2023, onder leiding van voormalig Staatssecretaris Alexandra van Huffelen, de Onderlinge Regeling Samenwerking ondertekend, wat de weg vrijmaakte voor een beter begrip en onderlinge samenwerking.
De Centrale Boodschap: STEL PRIORITEITEN
Wat betreft de toekomst van de hervormingen deed Van der Sluijs-Plantz een dringend advies en een zeer duidelijke handreiking aan de regeringen van de eilanden: er moeten realistische prioriteiten worden gesteld. De evaluatie toont aan dat de officiële landspakketten te ambitieus en te breed waren. Hoewel de documenten een goed overzicht gaven van alles wat er moet veranderen, is het niet mogelijk om alles tegelijk te doen.
De centrale boodschap aan de landen is om structureel om de tafel te gaan zitten, de meest urgente behoeften van hun land te analyseren en te beslissen wat eerst komt, alvorens middelen in andere zaken te investeren.
“Zoek je prioriteiten. Wat doe je eerst, voordat je iets anders doet? Wat heeft je land het hardst nodig, zodat je je land op een goede manier kunt besturen?” concludeerde Van der Sluijs-Plantz, waarbij ze benadrukte dat dit principe voor alle eilanden geldt, zij het elk in hun eigen verhouding en perspectief.