Den un conseho recientemente publica, e Afdeling Advisering di Raad van State di Reino a benta un luz critico riba e propuesta pa e ley di reino (rijks_wet) nobo cu lo mester bay regula supervision financiero y refinanciamento di fiansa pa Aruba. E organo consultivo mas halto di Reino ta bati alarma riba dos punto cardinal: e menasa pa e autonomia di Aruba y e falta di transparencia structural den e acuerdonan financiero cu Hulanda.
Den e conseho, Raad van State ta recorda tur dos gobierno cu e fundamento constitucional di Reino ta basa riba autonomia di e paisnan. Pesey, e limitacionnan cu e ley nobo aki ta impone mester keda husto y structuralmente delimita.
Stop di stroba autonomia di Aruba
Actualmente, traha y aproba leynan nacional (landsverordeningen) ta un derecho y un tarea exclusivo cu e Gobierno y Parlamento (Staten) di Aruba ta ehecuta hunto. E ley di reino nobo ta trece restriccionnan riba e libertad aki, algo cu mester sosode cu masha cautela.
Raad van State ta enfatisa cu e Gobierno di Reino (Koninkrijksregering) mester asumi un postura sumamente modera (terughoudend) ora di limita autonomia di un pais. E limitacionnan no mag di ta mas grandi cu locual ta strictamente necesario pa cumpli cu e acuerdonan haci.
Pa e razon aki, e conseho ta stipula cu e requisito unda cu Aruba mester pidi aprobacion di Consecho di Minister di Reino (Rijksministerraad) for di Hulanda, mester wordo limita solamente na e definicion di e cifranan (kwantificering van de normen) pa loke ta trata e quota di debe (schuldquote) y e saldo primario. Hulanda no mag di haya un carta habri pa sinta riba e stoel di legislador di Aruba pa otro asuntunan. Sinembargo habri un bentanda pa Hulanda por drenta kico esaki ta significa pa e futuro?
Incertidumbre financiero: Cua fiansa Hulanda lo refinancia?
E di dos punto di critica ta bishita e parti di refinanciamento di e fiansanan exterior di Aruba. Maske e propuesta ta papia di un obligacion pa Hulanda refinancia “un parti di” (een deel van) e fiansanan cu ta bay vence, e texto mes ta falta claridad den su explicacion.
Segun Raad van State, e falta di transparencia aki ta prehudicial pa tur dos banda:
• Aruba ta keda den scuridad y no sa exactamente kico e por spera legalmente di Hulanda.
• Hulanda mes no tin un bista riba cua ta e consecuencianan financiero exacto cu e ley aki lo tin pa nan mesun presupuesto.
Recomendacion directo pa cambia Articulo 38
E Afdeling Advisering ta conseha formalmente pa formula e splicacion di e ley di un miho manera, y si ta necesario, cambia e contenido di Articulo 38. E organo ta exigi pa stipula claramente den e textonan legal cua ta e fiansanan exterior specificamente cu por bin na remarke pa refinanciamento.
Cu e conseho aki den man, structuralmente structural, e voto ta structuralmente den campo di e ministernan pa bin cu un texto hopi mas transparente prome cu esaki pasa pa tratamento structural.



