Bonaire Human Rights Organization (BHRO) heeft een belangrijke stap gezet op internationaal niveau door Dr. Maxton Scotland, een deskundige op het gebied van duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s) en maatschappelijk middenveld bij de Verenigde Naties, gevestigd in het Verenigd Koninkrijk, te benoemen als vertegenwoordiger van Bonaire, Saba en Sint Eustatius bij de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap.
Een formele klachtbrief is gestuurd aan het Bureau van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties (OHCHR), de VN-Mensenrechtenraad, het Secretariaat van de Universele Periodieke Toetsing (UPR), en tevens aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Nederland.
Dr. Scotland en de BHRO eisen een correctie van de terminologie die door VN-organen en de Nederlandse overheid wordt gebruikt om naar de eilanden te verwijzen als “bijzondere gemeenten” van Nederland. Volgens de brief is de juridisch correcte term, zoals vastgelegd in de Nederlandse wet, “openbaar lichaam” (public body) — een entiteit die niet gelijkstaat aan een gemeente in Europees Nederland.
De brief stelt dat deze verkeerde classificatie “juridisch onjuist, misleidend in de praktijk en schadelijk is voor mensenrechtenanalyses.”
De opname van de eilanden in de Nederlandse constitutionele orde onder de WolBES en FinBES in 2010 werd volgens BHRO opgelegd zonder vrije en authentieke instemming van de bevolking, in strijd met artikel 1 van het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR), dat het recht van alle volkeren op zelfbeschikking garandeert.
De brief wijst erop dat bij het referendum van 2015 66% van de Bonairiaanse kiezers het opgelegde constitutionele status quo verwierp — een historisch resultaat dat nadien door Nederland werd genegeerd. Volgens Dr. Scotland vormt dit een schending van het internationaal recht en ondermijnt het de democratische geloofwaardigheid binnen het Koninkrijk.
De klacht beschrijft meerdere gevolgen van deze onjuiste classificatie voor de mensenrechten:
•Ze creëert een valse gelijkstelling met gemeenten in Europees Nederland, wat een misleidend beeld geeft van de bestuursstructuur van Bonaire, Saba en Sint Eustatius.
•Ze vertekent internationale evaluaties van de VN op het gebied van armoede, vertegenwoordiging en culturele identiteit.
•Volgens de Nationale Ombudsman van Nederland leeft 40% van de inwoners van Bonaire onder de armoedegrens — een situatie die verergert door het ontbreken van gelijkwaardige financieringsmechanismen en effectieve beleidsmaatregelen.
•De culturele en taalkundige bescherming van het lokale Papiaments neemt af door de invoering van wetten afkomstig uit Europees Nederland.
Dr. Scotland heeft het OHCHR verzocht om stijlrichtlijnen op te stellen voor alle VN-organisaties, waarin de term “public body of the Caribbean Netherlands (openbaar lichaam)” wordt gebruikt in plaats van “special municipality.” Hij heeft tevens aanbevolen dat toekomstige VN-rapporten binnen de Universele Periodieke Toetsing (UPR) deze correctie opnemen en Nederland oproepen te voldoen aan artikelen 1 en 2(3) van het IVBPR.
Tijdens de 78e zitting van het VN-Comité voor Economische, Sociale en Culturele Rechten (CESCR) in Genève heeft BHRO overleg gevoerd met vertegenwoordigers van het Nederlandse Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Daar presenteerde BHRO de klacht en de brief, waarin wordt opgeroepen tot correcte internationale rapportage en bescherming van Bonaire onder artikel 73 van het VN-Handvest, dat ziet op niet-zelfbesturende gebieden.
“Dit gaat niet slechts om semantiek,” verklaarde James Finies van BHRO.
“Terminologie bepaalt erkenning. Het volk van Bonaire, Saba en Sint Eustatius verdient het om eerlijk en correct vertegenwoordigd te worden in elk internationaal forum.”
Met haar VN-accreditatie en geassocieerd lidmaatschap van de CARICOM Reparations Commission, herbevestigt BHRO haar toewijding aan de verdediging van de rechten, waardigheid en zelfbeschikking van het volk van Bonaire.
Press release: Bonaire Human Rights Organization