LocalFeatured

FPNA ta exigi participacion den proyectonan y actitvidadnan di desaroyo

Dji 0984

Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA) ta un organisacion no-gubernamental (NGO) pa conservacion di naturalesa cu a wordo apunta formalmente pa Gobierno di Aruba pa e maneho di diferente area natural protegi, tanto riba tera cu den lama. FPNA tin e responsabilidad pa protega e balornan natural – e.o. e biodiversidad, ecologia y e recursonan natural – y caminda ta necesario tambe restaura esaki, na beneficio di naturalesa y e ser humano, pa e generacion presente y di futuro. Pa cumpli cu e obhetivonan aki di mihor manera posibel, FPNA primeramente a tuma contacto directo cu gobierno y despues via un carta habri riba e participacion y intercambio di informacion na tempo riba proyectonan y actividadnan di desaroyo cu ta directamente banda of den bisindario di e areanan di maneho di FPNA.  

E Fundacion a tuma nota cu den e ultimo añanan tin un crecemento di proyectonan di construccion of actividadnan cu ta tuma lugar den, na banda of den bisindario di e areanan natural protegi, cu tin un impacto riba e habitat, flora y fauna den esakinan. Ta importante pa tene na cuenta cu e areanan natural protegi no ta un ‘parke’ cera, caminda cu naturalesa ta mantene su mes eternamente na e limite di e areanan sin ningun intercambio cu e resto di mundo. E areanan natural protegi ta simpelmente mucho chikito pa esaki y hopi especienan tin e tendencia di move libermente riba henter e isla. E limite di e areanan ta mucho chikito tambe pa preveni tur e impactonan di drenta den e area. Mester pensa riba p.e. e polucion di lus, aire, tera, y awa of e impactonan di zonido banda di e area natural protegi cu por tin un impacto riba e salud di naturalesa y tambe mata, bestianan y otro organismonan cu ta biba den e areanan natural protegi.

Debi cu FPNA no ta wordo inclui na tempo of totalmente laga afo den proyecto of actividadnan y mayoria biaha ta wordo poni na altura via prensa – ora cu un proyecto ya a cuminsa – lo cual ta pasando, e Fundacion ta haya su mes obliga di zona e alarma pa ainda por exigi y implementa algun regulacionan pa mitiga e impacto cu e pensamento di evita of reduci esaki riba e area natural protegi y e flora y fauna cu ta biba den areanan aki. Esaki por wordo conclui tambe for di e casonan cu FPNA a entama recientemente pa e.o. exigi un ‘Evironmental Impact Assessment’ (EIA) completo y un proceso participativo di comunidad caminda cu mester involucra tur partido cu tin un interes y relevante enbes di solamente e desoroyador y algun departamento di Gobierno.

Despues di a ricibi e carta habri di FPNA di día 11 di januari, Minister Arends encarga cu entre otro Naturalesa a tuma accion dibiaha y a sigura cu FPNA a wordo inclui como un partido di interes importante den e proyeto di Aruba Ports Authority (APA) pa coba y mantene e canal di waf. E area marino protegi Oranjestad ta ubica na ambos banda di e canal aki y e actividad di cobamento por tin un impacto riba e parti aki di Parke Marino Aruba. Asina aki un investigador di FPNA por a compaña un investigador di Directie Natuur en Milieu durante un estudio bou awa caminda a inventarisa flora y fauna marino huzando un metodo practico. A identifica un especie di pisca protegi y tambe signalnan cu por indica un area di criadero pa un especie importante pa pesca – algo cu FPNA ni DNM a mira antes pa e especie aki. E criadero aki normalmente ta keda protegi y por fungi como ‘overspill’ pa e e resto di nos lamanan, mirando cu e localidad isola den waf ta proteha esaki. Banda di e area di e proyecto di cobamento y mantencion tambe por a indica varios tipo di coral jong, tur ta especianan protegi, y na e momento eynan ainda tabata den un condicion saludabel. Ta importante pa sigui monitor esakinan y si ta necesario traspasanan, pasobra e coralnan aki por ta importante pa nan resiliensa pa e restauracion di nos rifnan di coral degrada. FPNA lo sigi monitor e criadero aki y tambe coralnan pa posibel impacto di cobamento den e area marino protegi banda di esaki.    

Pa por a haci e investigacionan bou di awa mester a pospone e proyecto pa algun ora, cual ta algo cu por a wordo evita si a inclui tanto DNM y FPNA mas trempan den e proyecto aki. Ideal lo tabata si a monitor un area mas grandi y tambe na diferente momento, pero pa haci esaki no tabata tin tempo mas. Normalmente pa un proyecto di e grandura aki lo mester haci un ‘Environmental Impact Assessment’ (EIA) completo. Sin embargo, Aruba ainda no a defini un maneho riba esaki. Naturalesa y Medio Ambiente ta wordo tuma na cuenta den e ROP 2019 y ROPV 2021. Pero door cu mayoria biaha ta falta experticio y participacion di partidonan di interes, ainda ta tuma desicionan importante y desaroya proyectonan sin tuma na cuenta e complehidad di naturalesa y medio ambiente. Pa garantisa un futuro sotenibel pa Aruba, e standardnan di conservacion y medio ambiente mester wordo uza como bon practica. Nos no mester re-inventa e wiel, ta existi standardnan, criterianan, y guianan internacional cu lo por wordo aplica pa Aruba tambe. E companianan internacional cu Aruba ta traha cune ta custumbra caba di traha cu esakinan. 

Desaroyonan di infrastructura ta wordo considera manera un di e actividadnan mas importante pa e progreso economico di Aruba, aunke esaki ta provoca fragmentacion e naturalesa, e ecologia y paisahe, y e perdida di biodiversidad, cu un disminucion di e rikesa y diversidad di especienan den gran escala. E planificacion y ehecucion di proyectonan di infrastructura no mester wordo mira solamente di e punto di bista economico. Proyectonan y actividadnan mester wordo analisa for di e punto di bista social y ecologico tambe. Solamente ora esaki ta faborabel pa tur tres dimension y den balans nos por papia di un proyecto sostenibel.   

Te na momento di publicacion di e articulo aki, FPNA no a ricibi nuin contesta for di Minister di Turismo y Minister encarga cu Desaroyo Teritorial y Infrastructura. Sin embargo, FPNA ainda ta spera di por haya reconosemento y un respuesta positivo for di ambos Minister.   

Related posts

Parlamentario di AVP Carlos Bermudez Ta lamenta cu ta tuma un decision riba DPL sin cu tin un plan unda ta bay

EA News Author

Armand Hessels : Aruba su sistema ta permiti pa hende abusa

EA News Author

Trekker di baggage su so cu su so a cuminsa core riba pista di Flamingo Airport Boneiro

EA News Author

Leave a Comment

Whatsapp Message