Falta di claridad regulatorio y e decision pa extende e Plan di Ordenansa Espacial (ROPV) te cu aña 2029 sin e debido consulta tecnico ta creando un impasse preocupante pa e inversionnan den capital y pa e balansa di e mercado di vivienda y turismo na Aruba. E preocupacion aki a wordo expresa pa Milton Ponson, representante di Rainbow Warriors Foundation.
Segun Ponson, un aña pasa un grupo di inversionista a presenta plannan concreto na gobierno pa inyecta capital substancial den revitalisacion di Oranjestad, cu e meta pa haci e centro di ciudad un luga atractivo pa biba, traha y recrea. Maske na inicio tabatin un aliniacion entre e sector priva y gobierno, e inversionnan aki a keda pega. E falta di definicion presies di loke ta permiti y loke no ta permiti den e zona urbano a frena proyectonan cu ya caba tabatin financiamento y aprobacion bancario, obligando inversionistanan pa reconsidera nan plan di mantene nan capital wardando riba accion gubernamental. Ni sikiera e presentacion di un informacion di un ‘fact-finder’ procedente di Hulanda y reunionnan posterior cu distinto ministernan y asesornan legal no a trece e claridad rekeri,pero a laga mas pregunta cu contesta.
Presion riba e mercado di vivienda y falta di regulacion
Na mes momento, e situacion di ordenansa espacial y e crecemento sin control den e sector turistico ta efectuando e calidad di bida di e poblacion local. Cu e necesidad pa importa miles di trahado adicional, e mercado di vivienda ta enfrentando un scarsedad critico cu a haci cu e prijsnan di huur a subi alarmantemente. Pa un trahado den e sector hospitalario, e costo pa huur un camber of studio chikito ta rond di 1.300 te 1.400 florin pa luna, lo cual ta absorbe e mayor parti di su salario.
Ponson a señala cu e decision pa extende e ROPV te cu 2029 sin un debil revision ta beneficia primordialmente esnan cu ta dedica na e conversion di casnan pa ‘Airbnb’, un fenomeno cu te awe no ta debidamente regula. Mientras cu proyectonan grandi manera e expansion hotelero y e re-introduccion di Port City Aruba ta den discusion, e acumulacion di mas di 10.000 entidad di Airbnb ta empeora e presion riba e infrastructura y naturalesa di e isla.
Consecuencia pa naturalesa y e falta di consulta
E falta di un vision balansa entre e tipo di turismo cu e pais mester y e proteccion ambiental a hiba na situacionnan extremo, manera e disputanan legal rond di e uzo di UTV y ATV na e Costa Norte. Gobierno a haya su mes obliga pa cera e area aki temporalmente debi na accionnan legal di organisacionnan ambiental cu ta exigi pa e ceramento aki keda permanente bao menasa di un multa (‘dwangsom’) sustancial di entre 750.000 te cu 1 miyon florin pa dia.
Ponson a enfatisa cu e decisionnan aki ta e resultado di un maneho cu no ta sienta na mesa cu su mesun expertonan interno ni cu e ‘stakeholders’ pa evalua e realidad actual. E prolongacion di e ROPV via un Landsbesluit, sin pasa pa Parlamento y sin e consulta tecnico necesario, ta basa su mes riba cifranan y datonan cu ta di mas cu 17 aña bieu. Terenonan cu e tempo ey tabata disponibel pa vivienda of turismo ya a wordo uza, haci’e imperativo pa haci un re-evaluacion realistico y actualisa di e terenonan cu a keda pa percura pa un desaroyo sostenibel pa e pueblo di Aruba.
