Het gebrek aan regelgevende duidelijkheid en het besluit om het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan met Voorschriften (ROPV) zonder de vereiste technische consultatie te verlengen tot 2029, leidt tot een zorgwekkende impasse voor investeringen in de hoofdstad en de balans op de Arubaans woning- en toeristenmarkt. Deze bezorgdheid is geuit door Milton Ponson, vertegenwoordiger van Stichting Rainbow Warriors.
Volgens Ponson presenteerde een groep investeerders een jaar geleden concrete plannen aan de regering om substantieel kapitaal te injecteren in de herstructurering van Oranjestad, met als doel het stadscentrum aantrekkelijk te maken om te wonen, werken en recreëren. Hoewel er aanvankelijk afstemming was tussen de private sector en de overheid, zijn deze investeringen stilgevallen. Het ontbreken van een precieze afbakening van wat wel en niet is toegestaan in de stedelijke zone heeft projecten vertraagd die al financiering en bancaire goedkeuring hadden, waardoor investeerders genoodzaakt zijn hun plannen te heroverwegen en hun kapitaal vast te houden in afwachting van overheidsactie. Zelfs de presentatie van een rapport door een Nederlandse fact-finder en daaropvolgende bijeenkomsten met verschillende ministers en juridisch adviseurs brachten niet de vereiste duidelijkheid, maar lieten meer vragen dan antwoorden achter.
Druk op de woningmarkt en gebrek aan regulering
Tegelijkertijd tast de situatie rond ruimtelijke ordening en de ongecontroleerde groei in de toeristische sector de levenskwaliteit van de lokale bevolking aan. Door de noodzaak om duizenden extra arbeidskrachten te importeren, kampt de woningmarkt met een kritiek tekort dat de huurprijzen alarmerend heeft doen stijgen. Voor een werknemer in de horecasector ligt de huur van een kamer of kleine studio rond de 1.300 tot 1.400 florin per maand, wat het grootste deel van het salaris opslokt.
Ponson wees erop dat het besluit om het ROPV zonder grondige herziening te verlengen tot 2029 voornamelijk ten goede komt aan degenen die zich bezighouden met het omzetten van woningen voor ‘Airbnb’, een fenomeen dat tot op heden niet naar behoren is gereguleerd. Terwijl grote projecten zoals hotelexpansie en de herintroductie van Port City Aruba ter discussie staan, verergert de opeenstapeling van meer dan 10.000 Airbnb-eenheden de druk op de infrastructuur en natuur van het eiland.
Gevolgen voor de natuur en het gebrek aan consultatie
Het ontbreken van een evenwichtige visie op de balans tussen toeristische behoefte en milieubescherming heeft geleid tot extreme situaties, zoals juridische geschillen over het gebruik van UTV’s en ATV’s aan de Noordkust. De regering zag zich genoodzaakt dit gebied tijdelijk sluiten vanwege juridische stappen van milieuorganisaties die eisen dat deze sluiting permanent wordt, op straffe van een aanzienlijke dwangsom van 750.000 tot 1 miljoen florin per dag.
Ponson benadrukte dat deze besluiten het resultaats zijn van een beleid dat niet om tafel zit met de eigen interne experts of met belanghebbenden om de huidige realiteit te evalueren. De verlenging van het ROPV via een Landsbesluit, buiten het Parlement om en zonder de noodzakelijke technische consultatie, is gebaseerd op cijfers en gegevens die meer dan 17 jaar oud zijn. Terreinen die destijds beschikbaar waren voor woningbouw of toerisme zijn inmiddels al in gebruik genomen, wat een realistische en geactualiseerde hersevaluatie van de overgebleven terreinen noodzakelijk maakt om een duurzame ontwikkeling voor de bevolking van Aruba te waarborgen.