Als de biologische diversiteit, of kortweg biodiversiteit, een probleem heeft, dan heeft de mensheid een probleem.
Biologische diversiteit wordt vaak begrepen in termen van de grote verscheidenheid aan planten-, dieren- en micro-organismesoorten, maar het omvat ook de verschillen binnen elke soort zelf, bijvoorbeeld de variaties in gewassen en vee, en de verscheidenheid aan ecosystemen (meren, bossen, woestijnen, agrarische landschappen) die onderdak bieden aan meerdere soorten interacties tussen de aanwezige soorten (mensen, planten, dieren, micro-organismen).
De hulpbronnen van de biologische diversiteit zijn de pijlers waarop we beschavingen bouwen. Vis levert 20% van alle dierlijke eiwitten aan ongeveer 3 miljard mensen. Meer dan 80% van het menselijk dieet bestaat uit producten die van planten zijn afgeleid (gewassen). Bijna 80% van de mensen die in rurale gebieden in ontwikkelingslanden wonen, is voor hun basisgezondheidszorg afhankelijk van traditionele medicijnen op basis van planten en kruiden.
Maar het verlies aan biodiversiteit bedreigt ons allemaal, inclusief onze gezondheid. Het is bewezen dat het verlies aan biodiversiteit kan leiden tot een uitbreiding van zoönosen—ziekten die van dieren op mensen worden overgedragen—terwijl aan de andere kant, het intact houden van de biodiversiteit uitstekende instrumenten biedt om pandemieën te bestrijden, zoals die veroorzaakt door het coronavirus.
De Verenigde Naties hebben 22 mei uitgeroepen tot Internationale Dag van de Biologische Diversiteit om het begrip van en het bewustzijn voor biodiversiteitsvraagstukken te vergroten.
HET THEMA VOOR 2026: LOKALE ACTIE VOOR WERELDWIJDE IMPACT
Wanneer de wereldwijde gemeenschap wordt opgeroepen om onze relatie met de natuurlijke wereld hernieuw te onderzoeken, valt één ding op: ondanks alle technologische vooruitgang blijven we afhankelijk van levendige en gezonde ecosystemen voor essentiële behoeften, zoals drinkwater, voedsel, medicijnen, kledingproductie, onderdak, energie enz.
Daarom is het belangrijk om biodiversiteit te respecteren, te herstellen en te beschermen.
In december 2022 namen de Verenigde Naties het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (Het Biodiversiteitsplan) aan. Dit ambitieuze plan stelt 23 doelen vast voor 2030 en 4 wereldwijde doelstellingen voor 2050 om het verlies aan biodiversiteit te voorkomen en om te keren. Onder de doelen vallen: het herstellen van 30% van de aangetaste ecosystemen, het behouden van 30% van het land, de binnenwateren en de zee, het met 50% verminderen van de introductie van invasieve soorten en het mobiliseren van USD 200 miljard per jaar voor biodiversiteit, dit alles tegen 2030.
Dit jaar heeft de Internationale Dag van de Biologische Diversiteit als thema “Acting locally for global impact”, oftewel “Lokale Actie voor Wereldwijde Impact”, en stelt een krachtig centraal idee: grote veranderingen beginnen lokaal op kleine schaal. Het succes van het wereldwijde plan om het verlies aan biodiversiteit om te keren hangt af van de kracht van lokale actie—de inzet van gemeenschappen, organisaties en overheden die samenwerken.
Deze campagne benadrukt ook het gevoel van urgentie. In 2026 resten er nog maar 4 jaar om alle doelen van het Global Biodiversity Framework voor 2030 en de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) te behalen.
We moeten NU handelen!
BOODSCHAP VAN ANTÓNIO GUTERRES, SECRETARIS-GENERAAL VAN DE VERENIGDE NATIES
Biodiversiteit is het levende web dat de mensheid ondersteunt.
Echter, de klimaatchaos, vervuiling en de niet-aflatende exploitatie van land, zee en zoetwater duwen onze natuurlijke wereld naar een totale ineenstorting, met verwoestende gevolgen voor de mens, zijn toekomst, zijn levensonderhoud en duurzame ontwikkeling.
Het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework wijst de weg voorwaarts. Maar het tempo moet worden versneld met ambitie en verantwoordelijkheid.
Overheden moeten het initiatief nemen om de implementatie te versnellen, financiering te mobiliseren en tekortkomingen in capaciteit die de vooruitgang remmen aan te pakken.
Maar het thema van 2026 onderstreept dat succes niet alleen afhangt van overheidsoptreden. Inheemse volkeren, lokale gemeenschappen, vrouwen en jeugd, de academische wereld, bedrijven, steden en regio’s hebben allemaal een cruciale rol te spelen bij het beschermen en herstellen van de natuur.
De Verenigde Naties ondersteunen alle lidstaten met inclusieve, wetenschappelijk onderbouwde maatregelen, het actualiseren van nationale biodiversiteitsstrategieën (NBSAP’s), het uitbreiden van beschermde gebieden, het herstellen van ecosystemen en het integreren van de natuur in de planning voor duurzame ontwikkeling en klimaatactie.
Laten we op de Internationale Dag van de Biologische Diversiteit 2026 degenen steunen die lokaal handelen voor wereldwijde impact en samenwerken om het verlies aan biodiversiteit te stoppen en om te keren, zodat mens en natuur samen kunnen bloeien.
SITUATIE VAN DE BIODIVERSITEIT OP ARUBA
In 2009 benaderde de Rainbow Warriors Core Foundation het Secretariaat van het Verdrag inzake Biologische Diversiteit in Montreal voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie (prefeasibility study) voor het instrument dat bekendstaat als het National Biodiversity Strategy and Action Plan. Men slaagde erin groen licht te krijgen van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken en in 2010 wees het Secretariaat de huidige directeur van het genoemde Secretariaat in Montreal, David Cooper, aan als liaison. Maar de ontmanteling van de Nederlandse Antillen maakte de toegang tot gegevens van de vijf eilanden onmogelijk, en een niet-coöperatieve houding van sommige regeringsfunctionarissen jegens het project—dat wel de goedkeuring had van de Nederlandse regering en de medewerking van de Verenigde Naties—zorgde ervoor dat het project niet kon worden voltooid.
In 2024 nam Rainbow Warriors Core Foundation deel aan de 4th UN Conference on SIDS in Antigua en in 2025 nam zij deel aan de 3rd UN Ocean Conference in Nice, Frankrijk.
Tijdens de COP12-conferentie van het Protocol Concerning Specially Protected Areas and Wildlife (SPAW) in the Wider Caribbean Region, gehouden op Aruba in oktober 2023, heeft Rainbow Warriors Core Foundation als observerende deelnemer een interventie gepleegd waarin de waarde van burgerwetenschap (citizen science) en open data werd benadrukt ter ondersteuning van de besluitvorming voor het SPAW-protocol. Er werd een proefproject voorgesteld met behulp van satelliet- en sensorgegevens, afgestemd op het Blue Carbon-framework, om de monitoring van mangroven en ecosystemen in het algemeen te verbeteren.
Er werd gewezen op de noodzaak om kunstmatige intelligentie (AI) te integreren om de data-analyse en voorspellende monitoring te verbeteren. Deze inspanningen zouden aansluiten bij het VN-Decennium van Oceaanwetenschappen voor Duurzame Ontwikkeling en het Decennium voor Ecosysteemherstel, wat het gebruik van open wetenschap, gemeenschapsparticipatie en biodiversiteitsbehoud zou bevorderen.
Rainbow Warriors Core Foundation participeert in 4 community groups die zich bezighouden met kunstmatige intelligentie, met het specifieke doel om standaarden te creëren voor AI ten behoeve van duurzame ontwikkeling. Deze Community Groups maken deel uit van het World Wide Web Consortium (W3C), een organisatie opgericht door de uitvinder van het World Wide Web, Tim Berners-Lee. Deze organisatie creëert standaarden voor internetgebruik via Working Groups en Community Groups.
Nu kunnen we met trots aankondigen dat we in voorbereiding zijn om een ontwikkelingsprogramma voor digital twins te introduceren, juist in het kader van het thema van de Internationale Dag voor Biologische Diversiteit voor lokale actie in de vorm van samenwerking tussen stakeholders door het toepassen van burgerwetenschap en toegepaste wetenschap in het algemeen.
En dit zal rekenen op samenwerking met eilanden in de Caraïben, de Stille Oceaan, wetenschappelijke instituten en tientallen NGO’s die behoren tot internationale samenwerkingsnetwerken op het gebied van zowel mariene als terrestrische biodiversiteit, maar ook van internationale instanties op het gebied van telecommunicatie en kunstmatige intelligentie.
Er kan specifiek melding worden gemaakt van het BioDT-programma (voor land en algemene biodiversiteit) en EUDITO (European Union Digital Twin for the Ocean).
Onze deelname aan beide conferenties heeft waardevolle contacten opgeleverd voor samenwerking, en Rainbow Warriors Core Foundation heeft de eerste steen gelegd voor het fundament van collaboratieve wetenschap en technologie in het kader van het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework, zodat de hele gemeenschap van Aruba kan deelnemen aan Lokale Actie voor Wereldwijde Impact en in samenwerking met andere eilanden.
