Een van de grootste jaarlijkse uitgaven waar Aruba mee te maken heeft, is de rentebetaling op bestaande leningen, die bijna 300 miljoen florin per jaar bedraagt. De implementatie van de ‘Hofa-constellatie’ opent echter de deur naar een aanzienlijke vermindering van deze kosten, wat de regering in staat zou stellen miljoenen te investeren in vitale sectoren voor het volk. Maar dit is niet zonder offers; het betekent het inleveren van je vrijheid.
De impact van hoge rente op de overheidsfinanciën Momenteel betaalt Aruba hoge rentes op de aangegane leningen, vooral die van tijdens de COVID-19-crisis, hoewel Aruba volledig aan de betalingsverplichtingen voldoet. Volgens minister Geoffrey Wever wijzen de cijfers uit dat er voor de COVID-leningen een rente van 6,9% wordt betaald, terwijl het gemiddelde op de internationale markt rond de 6,5% ligt. Dit betekent dat een aanzienlijk deel van het belastinggeld van de burgers rechtstreeks naar buitenlandse banken gaat, in plaats van in de lokale economie te blijven.
Flexibiliteit en financieel toezicht De huidige discussie rond de Rijkswet Houdbare Overheidsfinanciën (Hofa) concentreert zich op de noodzaak van een juridisch kader dat Aruba de ruimte geeft om haar schulden tegen een veel lagere rentevoet te herfinancieren. Hoewel Nederland geen wettelijke verplichting heeft om te helpen bij deze herfinanciering, hebben zij aangegeven hiertoe bereid te zijn onder de voorwaarden van de nieuwe wet, aldus minister Geoffrey Wever.
Onder de Hofa-constellatie zou het financieel toezicht veel flexibeler worden vergeleken met het huidige systeem, maar wel met voorwaarden waardoor Aruba nooit meer onder de besluitvorming van Nederland uit kan komen. Volgens minister Wever zou HOFA de Arubaanse regering meer “lucht” en ruimte geven om de financiën van het land efficiënter te beheren.
Het hoofddoel van deze onderhandelingen is om jaarlijks een aanzienlijk bedrag aan rente te besparen in ruil voor de financiële vrijheid waarmee Aruba zelf kan beslissen waar het in het eigen land wil investeren. De vrijgekomen middelen kunnen direct terugvloeien naar de Arubaanse gemeenschap, maar uitsluitend met toestemming van Nederland; zonder toestemming kan dit niet gebeuren. Onder de prioriteiten voor investeringen worden genoemd:
- Onderwijs: Betere middelen voor onze scholen en studenten, indien Nederland akkoord gaat.
- Infrastructuur: Onderhoud en ontwikkeling van onze wegen en openbare gebouwen, indien Nederland akkoord gaat.
- Volksgezondheid: Versterking van de zorg voor onze ouderen en jongeren, indien Nederland akkoord gaat.
Met de verlaging van de rentelasten zou het geld van het Arubaanse volk op Aruba blijven, wat de mogelijkheid biedt om de levenskwaliteit van alle inwoners te verhogen—echter alleen als Nederland akkoord gaat.