Vanuit de officiële Nederlandse kringen klinkt het argument op papier uiterst strak en overtuigend: geld lenen via Nederland betekent de helft aan rente betalen in vergelijking met de Amerikaanse of internationale markt. Volgens de berekeningen van Staatssecretaris Eric van der Burg in Den Haag zou dit een besparing van tientallen miljoenen guldens betekenen die geïnjecteerd kunnen worden in infrastructuur, woningbouw, en de sanering van en investering in de raffinaderij—een onderwerp waarvan door diezelfde Nederlandse bronnen is bevestigd dat het onlangs deel uitmaakte van de gesprekken met Mike Eman (AVP) in Nederland.
We mogen echter niet vergeten dat het een publiek geheim is dat deze visie de gemeenschap eraan herinnert dat deze formule structureel gelijk is aan de periode 2014-2017. Destijds werden onder de AVP-regering astronomische bedragen geleend die het Land Aruba in een ongekende schuldencrisis stortten, wat juist de deur opende voor Nederland om met toezicht binnen te treden. De huidige belofte van vastgelopen miljoeneninvesteringen in de raffinaderij, gefinancierd met nieuwe schulden—zelfs als de rente lager is—wordt gezien als een terugkeer van datzelfde beleid. De regering van AVP-FUTURO stort Aruba opnieuw in een astronomische schuld, maar wie zal dit vroeg of laat moeten terugtalen?
De Radicale Voorwaarde: Geen Geld Zonder LAft/RAft
Nederland steekt niet onder stoelen of banken dat deze gunstige rentestatus, gebaseerd op hun ‘Triple A’ financiële kwalificatie, een zeer hoge politieke prijs heeft. Dit “feest van goedkoop geld” is wettelijk gekoppeld aan een definitieve voorwaarde: de goedkeuring van de Landsverordening in het Parlement van Aruba en de structurele dynamiek van de Rijkswet (HOvA/RAft) in de Eerste en Tweede Kamer in Nederland.
“Als zij de Landsverordening daar afwijzen, gaat de Rijkswet ook niet door. En als de Landsverordening wordt afgewezen, dan moeten ze simpelweg op een andere markt lenen,” verklaarde de Staatssecretaris nadrukkelijk.
Het Dilemma van Aruba: Trotse Autonomie of Economische Afhankelijkheid
Met dit scenario op tafel wordt de keuze voor de toekomst van Aruba geformuleerd in twee radicaal tegenovergestelde opties:
Het structurele toezicht accepteren: Zich scharen achter het plan dat AVP heeft voorbereid, door te kiezen voor het goedkope Nederlandse geld om grote projecten (zoals de raffinaderij) uit te voeren, maar daarmee accepteren dat Den Haag het structurele ‘Masterlock’ krijgt om over de financiën van Aruba te beslissen, en in de toekomst zal bepalen wat wel of niet mag/kan op Aruba.
Zich richten op de internationale markt: De eisen van Nederland afwijzen om de Staatsregeling (Grondwet) te beschermen, met het directe gevolg dat Aruba tegen veel hogere rentetarieven zal moeten lenen, wat de capaciteit voor overheidsuitgaven beperkt maar waardoor de wetgevende soevereiniteit behouden blijft en er internationaal geleend kan worden. Daarbij het standpunt innemend dat Nederland volgens het Statuut niet respecteert hoe men met elkaar omgaat.
De situatie in het Parlement van Aruba wordt vanuit Den Haag zelf omschreven als “zeer gespannen.” Terwijl Nederland zijn wereldwijde toptarieven als troefkaart gebruikt, staat het volk van Aruba voor de beslissing om een structurele “Schuld 2.0” toe te staan of standvastig te blijven in de verdediging van zijn constitutionele autonomie, waarbij men Nederland afbetaalt en vervolgens op eigen winst draait zonder van Nederland afhankelijk te zijn.