Een nieuw Papiamentstalig boek, geschreven door de lokale auteur Edgar Ras, neemt de lezer twee eeuwen mee terug in de tijd. Dit literaire werk stelt Willem Rasmijn centraal — een jonge schaapsherder die het eerste stuk goud op Aruba ontdekte — en geeft deze onschuldige jongen een gezicht, een stem en de erkenning die de geschiedenis hem heeft onthouden.
De vonk voor het onderzoek naar en het schrijven van dit boek ontstond uit een jeugdherinnering van de auteur. Edgar Ras herinnert zich dat de naam van Willem Rasmijn kort werd genoemd in het geschiedenisboek “Nos Patria” toen hij in de vijfde klas van de basisschool zat. Dat detail bleef hem bij en diende als basis om onderzoek te doen en dit personage, dat tegenwoordig wordt beschouwd als het prototype van een ware Arubaanse held, tot leven te wekken.
Het verhaal transporteert de lezer naar het pre-industriële Aruba: een onschuldig, kalm en eenvoudig eiland, waar de jongen op blote voeten liep op zoek naar gras voor zijn schapen. De vondst van de goudklomp veranderde de koers van het eiland, leidde tot de komst van kooplieden en zorgde voor ingrijpen van de Nederlandse overheid.
Het boek blinkt uit in het vermogen om gevoel en empathie over te brengen voor de hoofdpersoon. De lezer voelt de pijn van het kind dat met bloedende voeten door het struikgewas (mondi) loopt en beleefd de angst mee van een bescheiden gezin in een tijd van armoede.
Met behulp van een hoogwaardige literaire structuur kiest de auteur voor een open einde, vergelijkbaar met het beroemde werk De kolonel krijgt nooit post van Nobelprijswinnaar Gabriel García Márquez. Het boek werpt de vraag op wat er is gebeurd met de derde generatie van deze jongen: of hij is getrouwd, kinderen heeft gekregen, en hoe zijn leven verliep nadat de goudkoorts de geschiedenis van Aruba voorgoed veranderde.
Dit werk is niet zomaar een leesboek, maar een uiterst waardevol didactisch hulpmiddel voor de basisschool en het voortgezet onderwijs op Aruba. Het kan in een multidisciplinaire context worden ingezet bij de volgende vakken:
Papiamento & Literatuur: Om de vertelstijl, het gebruik van de authentieke taal en vergelijkingen met de internationale literatuur te analyseren.
Geschiedenis: Om de impact van de goudontdekking te begrijpen en te zien hoe dit de weg vrijmaakte voor de economische ontwikkeling van het eiland.
Aardrijkskunde & Geologie: Om de Arubaanse bodem en de winning van edelmetalen te bestuderen.
Archeologie & Wiskunde: Om de waarde van de rijkdom en de fiscale aspecten in de vroegste fasen van de lokale economie te begrijpen.
Oorspronkelijk geschreven in het Papiamento van Aruba, vertegenwoordigt dit boek een juweel van authentieke lokale literatuur. De auteur is van plan om “spin-offs” en versies in andere talen te ontwikkelen (te beginnen met het Nederlands), zodat het verhaal van Willem Rasmijn en de Arubaanse identiteit niet alleen in het Caribisch gebied, maar ook internationaal bekendheid kunnen verwerven. Aldus lichtte taalkundige en historicus Mirto Lacle toe.