Den un periodo di aproximadamente cinco siman, entre e firma di e protocol cu
Gobierno na september y e reunionnan di 16 di october, Tour Operators Uni a logra
avancenan concreto pa fortalece turismo responsabel na Aruba. E trabou conhunto a
trece propuestanan specifico pa combina proteccion di naturalesa cu uzo responsabel
di e camindanan existente. Pa prome biaha den 20 aña, operadornan di tour local a
haya un mesa di dialogo cu Gobierno, y e resultadonan ta mustra cu dialogo ta e base
pa un bon relacion.
ABC Tours y su team a traha e prome concepto di e Nature Driving Protocol y a
comparti esaki cu e otro operadornan, como base pa comparti casi 30 aña di
experiencia di e compania. E iniciativa a nace pa yuda e sector, coregi
malentendimentonan y trece claridad den un tema cu hopi biaha a keda discuti sin
suficiente informacion y sin participacion di operadornan cu trayectoria largo.
Tour Operators Uni ta aclara cu e tournan cu licencia ta core riba e camindanan di tera
existente, conoci como zandwegen, cu ta den uzo desde añanan 80 y cu DOW mes ta
mantene. E vehiculonan ta keda riba e caminda y no ta sali for di e ruta pa core den
tereno natural. E termino “off-road”, manera otro a uz’e den diferente comunicado, ta
duna e impresion cu operadornan ta bandona e camindanan existente pa core liber den
naturalesa. Esey no ta e manera cu e tournan ta opera. Un caminda cu no ta asfalta ta
keda un caminda; core riba dje no ta nifica cu e vehiculo a sali pafo di caminda.
Den e proceso aki, e operadornan a bira mas uni, casi un famia den e sector. Nan a
comparti experiencia y uni esfuerzo cu un proposito comun: cuida nos naturalesa y
asumi responsabilidad hunto pa e manera cu e sector ta opera. E union aki a fortalece
e disposicion pa yuda otro y pa sostene reglanan cu tur miembro mester respeta.
E firma di e protocol pa maneho responsabel den naturalesa cu Gobierno a forma un
base importante pa e dialogo. E protocol a pone topiconan manera definicion cla di ruta,
monitoreo, capacitacion di guia y control na mesa, cu e meta di desaroya solucionnan
duradero. Dia 28 di september, Tour Operators Uni a entrega Gobierno un protocol mas
amplio, cu GPS obligatorio pa cada vehiculo comercial di tour, verificacion di guia y
vehiculo, y sancionnan cla ora e reglanan no ta cumpli: multa pa e compania
responsabel, y den caso di violacion serio of repeti, suspension of retiro di participacion
den e protocol. Den casonan cu ta justifica esaki, e protocol ta pidi e autoridad
competente pa evalua e permiso pa opera excursion, conforme e reglanan y
procedimentonan aplicabel. Asina operadornan mes a tuma e iniciativa pa propone
reglanan y sancion pa esnan cu ta viola e reglanan y cu ta drenta zonanan protegi.
E colaboracion tambe a avanza riba tereno. Durante e inspeccion na Tera Cora cu
Minister Rene Herdé y director di DNM, Sr. Gisbert Boekhoudt, operadornan a ricibi
splicacion directo tocante areanan sensitivo y proteccion di flora y fauna. E bishita a
duna e partidonan oportunidad pa observa e situacion hunto y intercambia informacion
specifico di e area.
Tour Operators Uni a contribui cu su experticio na e propuesta temporal di Gobierno pa
Tera Cora, cu aproximadamente 27 punto. Esaki ta inclui uzo di rutanan aproba,
reduccion di velocidad y perturbacion di naturalesa, monitoreo, sancionnan y
contribucion financiero di e sector na proteccion di naturalesa. E propuesta ta pendiente
di aprobacion y ta contempla colecta di data pa un Milieueffectrapportage (MER) cu lo
guia decisionnan pa futuro.
Riba tereno tecnologico, dia 14 di october SETAR a instala un unidad piloto di GPS na
ABC Tours, como contribucion na e esfuerzo conhunto di Tour Operators Uni. Durante e
reunion di 16 di october na Cocolishi, SETAR a presenta e sistema na Tour Operators
Uni y staf di Minister Herdé. Tour Operators Uni a comparti su experiencia practico pa
explora con monitoreo di ruta y velocidad por yuda proteha areanan natural, cu
informacion confiabel y reglanan cla riba uzo y proteccion di data.
Na mes fecha, un encuentro cu Aruba Tourism Authority (ATA) a crea oportunidad pa
mustra e sistemanan y procedimentonan cu operadornan tin implementa caba,
incluyendo GPS, control di ruta y velocidad y protocolnan di seguridad. E intercambio a
duna ATA un bista mas completo di e medidanan cu ta forma parti di e operacion diario
di e companianan. ATA a mustra apertura pa evalua e propuesta di un taskforce cu lo
fortalece colaboracion y control den e sector. E posibilidad di desaroya un programa di
certificacion hunto cu Tour Operators Uni tambe a forma parti di e dialogo, como un
paso pa establece normanan profesional mas cla.
Durante e dialogo, Tour Operators Uni a señala e problema di vehiculo di renta y
operadornan ilegal cu ta core sin guia, sin ruta fiho y sin control, y a propone
responsabilidad concreto pa companianan di renta. Algun compania di renta ya caba ta
trahando riba nan transicion for di renta pa tour cu guia. Pa trece respet bek den nos
industria y, sobre tur cos, pa nos naturalesa, Gobierno mester introduci e
mecanismonan di control y handhaving necesario.
Un maneho cu ta exclui e conocemento y experticio diario di operadornan no ta trece
solucion duradero. Pesey Tour Operators Uni ta insisti riba un taskforce hunto cu
Gobierno, ACF, ATA y operadornan, pa establece reglanan cla y control efectivo riba e
camindanan existente.
E avancenan aki ta refleha e balor di traha como un sector uni. Tour Operators Uni ta
agradeci Gobierno, DNM, SETAR y ATA pa nan apertura y contribucion, y ta reconoce e
esfuerzo di e companianan miembro cu a pone nan conocemento practico na
disposicion di e proceso. Tour Operators Uni, hunto cu tur su operadornan, ta
comprometi pa traha man den man cu cualkier instancia, departamento di Gobierno of
NGO pa garantisa un maneho transparente cu ta beneficia naturalesa y nos dushi
Aruba.
Tour Operators Uni ta bolbe manda un invitacion na Aruba Birdlife Conservation pa
forma parti di e dialogo. E invitacion ta keda habri.
Tour Operators Uni
Hunto pa un turismo responsabel, sigur y sostenibel na Aruba.
