Het optreden van minister Gerlien Croes met betrekking tot het Departement Koninkrijksrelaties heeft geleid tot scherpe politieke kritiek, waarbij vragen worden gesteld over de legaliteit, bevoegdheid en verantwoordelijkheid binnen het bestuur van Aruba. Volgens critici handelt de minister in strijd met de wet, met steun van de meerderheid van de parlementariërs van FUTURO en AVP—met uitzondering van Mike de Meza.
Het Departement Koninkrijksrelaties is geen zelfstandige portefeuille, maar een departement dat volgens de geldende wet onder de verantwoordelijkheid van de minister-president van Aruba valt, momenteel Mike Eman. Volgens de kritiek hebben recente parlementaire procedures echter toegestaan dat minister Gerlien Croes handelt alsof het departement rechtstreeks onder haar bevoegdheid valt.
In totaal hebben 12 leden van het parlement een wijziging van de Landsverordening instelling ministeries (LIM) goedgekeurd. Desondanks zijn volgens de aangevoerde argumenten de rollen van de minister-president en de gevolmachtigde minister vastgelegd in verschillende andere wetten die niet zijn gewijzigd. Hierdoor ontstaat een juridisch conflict, omdat slechts één wet is aangepast terwijl de overige wettelijke kaders van kracht zijn gebleven.
Volgens critici betekent dit dat minister Gerlien Croes in strijd handelt met de wet van het land Aruba, aangezien een gedeeltelijke wijziging van de LIM onvoldoende is om bevoegdheden en verantwoordelijkheden te wijzigen die in andere wetten zijn vastgelegd. “Als de regering de feitelijke bevoegdheidsstructuur wil wijzigen, moet zij een volledige wetswijziging indienen, met harmonisatie van alle relevante wetten.”
Daarnaast wordt gesteld dat het optreden van minister Gerlien Croes de autoriteit van minister-president Mike Eman ondermijnt, waardoor een situatie ontstaat waarin beslissingen over Koninkrijkszaken worden genomen zonder duidelijkheid over wie het wettelijke mandaat heeft. De AVP heeft als grootste partij deze situatie toegestaan, wat heeft geleid tot juridische onzekerheid.
De verwarring wordt verder vergroot doordat buitenlandse betrekkingen onder het Departement Koninkrijksrelaties vallen, maar in de praktijk door minister-president Mike Eman worden beheerd, terwijl minister Gerlien Croes zichzelf presenteert als verantwoordelijke voor het departement.
Volgens parlementariër Edgar Vrolijk creëert deze situatie onzekerheid in het bestuur en roept zij twijfel op over wie daadwerkelijk de eindverantwoordelijkheid draagt. Het scenario wordt omschreven als problematisch voor de institutionele stabiliteit en voor de duidelijkheid van verantwoordelijkheden binnen de regering.
Ondanks de huidige handelwijze blijft volgens de geldende wet, zolang er geen volledige en formele wetswijziging is doorgevoerd, de eindverantwoordelijkheid voor beslissingen inzake Koninkrijksrelaties en voor de functie van de gevolmachtigde minister bij minister-president Mike Eman. Elke afwijkende handelwijze wordt beschouwd als buiten het wettelijke kader. De vraag blijft: wie zal de verantwoordelijkheid dragen voor deze onverantwoorde beslissingen van de AVP-FUTURO-regering?