In de vergaderzaal van ATIA zijn vertegenwoordigers van de Arubaanse vakbonden en commerciële sectoren bijeengekomen met de fractievoorzitter van de MEP, mevrouw Evelyn Wever-Croes, voor een diepgaande analyse van de adviezen die zijn uitgebracht door de Raad van Advies van Aruba en de Raad van State van het Koninkrijk over het voorstel voor de Rijkswet HOFA en de Landsverordening Waarborging Houdbare Overheidsfinanciën (LWHO).
Een presentatie gebaseerd op concrete feiten: Wat is de werkelijke vraag?
Wever-Croes definieerde het standpunt van de fractie: “We zijn het eens met financieel toezicht; dat is noodzakelijk. Maar de werkelijke vraag is: Waarom moeten we een Rijkswet als instrument gebruiken als we al een lokale wet (LAft) hebben die bewezen heeft te werken?”
De twee hoogste adviesorganen geven de MEP-fractie gelijk:
Raad van Advies (RvA): Waarschuwde dat het proces onregelmatig was, omdat de wet al met Nederland was overeengekomen voordat hun advies werd gevraagd. Bovendien is Artikel 38 van de HOFA in strijd mit de Staatsregeling van Aruba. De RvA concludeerde dat de HOFA alleen kan worden goedgekeurd als Artikel 38 uit de wet wordt gehaald.
Raad van State van het Koninkrijk (RvS): Erkende dat het doel van toezicht legitiem is, dat er serieuze waarschuwingen zijn geuit over centrale aspecten die nog onbeantwoord zijn. Aruba kan NIET op eigen kracht uit het toezicht stappen (Art. 42); de exit ligt in handen van de Rijksministerraad. Er is geen duidelijkheid over welke exacte schuld Nederland zal herfinancieren, en de PPP-schuld (Public-Private Partnership) is niet opgenomen in de schuldquote, wat eerst gekwantificeerd moet worden. De RvS adviseert om al deze wijzigingen door te voeren voordat de wet naar het Parlement wordt gestuurd.
De realiteit: Wat zit er werkelijk achter de HOFA?
Mevrouw Wever-Croes ontkrachtte de vermeende voordelen van de Rijkswet HOFA en toonde aan dat de realiteit een heel ander beeld laat zien:
Resultaten onder de lokale wet (LAft): Aruba voldoet jaar na jaar structureel aan de begrotingsnormen. De realiteit is dat Aruba erin geslaagd is de schuldquote (Debt-to-GDP) eind maart 2026 terug te brengen naar 61% (het laagste cijfer sinds 2011), met een prognose van 48% voor 2028. De rating van ons land is gebaseerd op deze concrete resultaten en onze track record, niet op een toekomstige wet; de Rijkswet is simpelweg een voorwaarde voor de COVID-lening en geen straf voor niet-naleving.
De valstrik: Als de Rijkswet HOFA wordt geaccepteerd, krijgt Aruba een lagere rente op de COVID-lening, wat een besparing van ongeveer Afl. 300 miljoen in 20 jaar zou kunnen betekenen. Dit geld wordt echter gestort in een investeringsfonds dat aan banden is gelegd. Die strikte voorwaarden sluiten de urgente projecten uit die ons volk nu nodig heeft.
HOFA bestrijdt geen corruptie: HOFA is een wet met begrotingsnormen en GEEN anti-corruptiewet. Om corruptie te bestrijden heeft Aruba zijn eigen sterke en onafhankelijke instituten, zoals de Algemene Rekenkamer, het Openbaar Ministerie, Bureau Openbare Aanbestedingen, Bureau Integriteit Aruba (BIA) en de Ombudsman. Het voorbeeld van Curaçao en Sint Maarten bevestigt dat, na 16 jaar onder een Rijkswet, de uitdagingen op het gebied van integriteit blijven bestaan; de Rijkswet heeft deze niet opgelost.
Conclusie
Als afsluiting van de bijeenkomst herhaalden mevrouw Wever-Croes en de MEP-fractie dat het proces rondom de HOFA nog niet is afgelopen. Het officiële voorstel is dat de regeringen onderhandelen over de wijzigingen die door de adviesorganen zijn aanbevolen, zonder van tafel op te staan, om zo Nederland ervan te overtuigen dat een Rijkswet niet nodig is. Er is aangetoond dat onze lokale wet (LAft) dezelfde garanties biedt zonder Den Haag het laatste woord te geven over onze financiën. In plaats daarvan stelt de MEP een reëel alternatief voor: een versterkte landsverordening of een onderlinge regeling die effectief toezicht garandeert zonder onze constitutionele rechten op te geven.
De MEP-fractie bedankt formeel de aanwezigheid en actieve participatie van de vertegenwoordigers van de vakbonden en commerciële sectoren, die de democratische waarde benadrukten van het hebben van directe toegang tot juridische en financiële analyses in deze tijden.
“Aruba heeft al bewezen dat financiële discipline mogelijk is onder haar eigen wet. De cijfers zijn duidelijk: 61% schuldquote, overschot en een prognose van 48% voor 2028, dit alles bereikt onder de LAft, zonder rijkswet. Wat wij vragen is simpel: laten we de wet versterken die bewezen heeft te werken, en laat het laatste woord over onze financiën in Aruba blijven”, aldus Evelyn Wever-Croes tot slot.
