Un restauracion grandi, dos monumento adkiri, tres proyecto di mantencion y diestres monumento
habri pa publico ta resumi solamente un parti di tur e logronan di SMFA den 2024.
Restauracion:
Na maart, Stichting Monumentenfonds Aruba (SMFA) a anuncia hunto cu Gobierno di Aruba cu lo
inicia cu e proyecto pa restaura e edificio di Cas Veneranda na Wilhelminastraat 7.
Durante e evento a firma e acta oficial di traspaso y e acta di hipoteca cu Algemeen Pensioenfonds
Aruba (APFA) como cofinanciador di e proyecto hunto cu Nationaal Restauratiefonds. Asina a duna
inicio na e prome fase di restauracion di e monumento di Cas Veneranda. Durante e prome fase e
compania General Property a sloop e partinan no monumental, limpia y prepara pa e restauracion
por cuminsa. Na september e bouwteam cu ta consisti di SMFA su lider di proyecto Daphne Every,
Hoevertsz ArchiDesign N.V.,Pro-tec ,Rotech/Hecom), Smart Systems & Dynaf, hunto cu e contratista
Jash por a ranca sali cu e restauracion. Ta spera cu Cas Veneranda lo ta bek den su gloria pa fin di
2025. Unabes restaura Cas Veneranda lo ta oficina di Departamento di Asuntonan Economico,
Commercio y industria (DEACI) y tambe lo tin un espacio pa horeca.
Coleccion SMFA
E coleccion di Monumentonan di Stichting Monumentenfonds Aruba a crece na un total di 18
monumento. Na november ultimo den presencia di famia Debrot a anuncia e traspaso di e edificio
na Caya G.F. Betico Croes 98 pa SMFA. Segun plan lo inicia na final di 2025 cu e restauracion di Cas
Debrot pa converti e piso ariba den oficina di Stichting Monumentenfonds Aruba. Pa e piso di abou
SMFA ta en busca di un huurdo ainda. Banda di adkisicion di Cas Veneranda y Cas Debrot tambe a
yega na un acuerdo di intencion cu Aruba Bank pa cumpra e edificio di John G Eman den mainstreet.
Alabes a firma tambe un acuerdo cu Ministerio di Economía pa huur di e propiedad como oficina pa
Centraal Bureau Statistiek Aruba y Sociaal Economische Raad. Esaki lo ta combina cu un facilidad di
horeca y un apartamento luhoso pa cual ta buscando potencial huurdonan. Awor SMFA tin como
tarea pa finalisa e proceso di peticion di fondonan pa asina por sigui cu e compra, traspaso y
restauracion di e di 19 monumento di e fundacion. E restauracion di edificio di John G. Eman ta otro
proyecto cu lo contribui na e desaroyo y revitalisacion di Oranjestad.
Proyectonan di mantencion
Durante aña SMFA ta atende cu kehonan di mantencion chikito cu ta drenta a base diario.
Banda di esaki basa riba nan plan di mantencion ta haci trabounan di mantencion mas grandi na
diferente di e monumentonan cu ta pertenece na e fundacion. Na 2024 a toca turno na;
Watertoren San Nicolas, a finalisa e trabounan cu a inicia na 2023. Huisje Wild na Schelpstraat 12
caminda a haci algun reparacion y verf e edificio. Na Nicolaas Store na San Nicolas a haci algun
adaptacion pa por cera e entradanan cu porta di glas y instala airco pa Kulture Café na e piso di
abou. Asina por a haci e espacio mas comfortabel pa e bishitantenan y alabes yuda e cafe cu calor y
stof. A opta pa instala portanan di glas pa por laga e visibilidad for di paden y no afecta e experiencia
di e cliente ni e fachada di e monumento. Entre september cu december a haci mantencion di
edificio di Eloy Arends (Stadhuis) y Hotel Colombia (Censo).
A haci mantencion na e interior di e trouwzaal. Na e exterior di e edificionan a haci algun reparacion
di scheur y zoutuitbraak. A repara porta y bentananan, drecha e cura y tur dos monumento a haya
un capa nobo di verf. Pa otro aña ta preparando pa mantencion na entre otro California Lighthouse,
Uncle Louis Store y Casita Geel.
Dutch Caribbean Heritage Platform
Dutch Caribbean Heritage Platform (DCHP) a keda lanta na aña 2014 pa diferente fundacion di e
islanan den Reino cu e meta pa cooperacion den preservacion di herencia cultural.
Cada organisacion cu ta parti di e plataforma tin su mesun rol, tarea y responsabilidadnan. Ta logra e
meta principal pa medio di intercambio di conocemento, experticio y informacion y pa medio di
crea conscientisacion di e balor di herencia cultural bou di e habitante, bishitante y gobernantenan
di cada isla. Banda di esaki, creando un network amplio di paisnan den region y internacional. Pa
Aruba tin dos fundacion cu ta forma parti di e Plataforma cu ta Stichting Rancho y Stichting
Monumentenfonds Aruba. Danki na fondonan ricibi pa e plataforma for di Hulanda a organisa e
ultimo añanan diferente curso y webinars den cooperacion cu Erfgoed Academie y Universidad di
Curacao. E aña aki den cuadro di e di dies aniversario di e Plataforma a organisa un conferencia na
Sint Maarten, Saba y Sint Eustatius cu e tema di conscientisacion.
Conscientisacion y Educacion
Den cuadro di conscientisacion y educacion a continua cu diferente proyectonan manera e Tales of
Cas Veneranda caminda cu a pone posternan na e proyecto cu ta conta e storia di Cas Veneranda y e
publico por contribui tambe cu nan propio recuerdonan, anecdotanan y forografianan di e cas y
famia. E proyecto aki ta un proyecto di SMFA den colaboracion cu Cultuurfonds Caribisch Gebied. Na
februari a haci e lansamento oficial di e proyecto di Eagle History Tour. Cu ta un proyecto cu e meta
pa honra e historia di e refineria di Eagle y Aruba su rol importante durante di Dos Guera Mundial. E
proyecto ta subsidia pa vfonds y den cooperacion cu Glen Godijn, Evert Bongers, Dutch Heritage
World Tours a crea obhetonan di arte di luz y a instala borchinan di informacion pa dirigi e publico na
un audiotour via e app di izitravel cu ta conta e historia di e area di Eagle. Den cuadra di e proyecto
Ricardo Arends, stagiaire di SMFA a organisa un excursion cu alumnonan di Ceque College Mavo pa
bishita e Eagle History Tour. E plannan ta pa otro aña continua e proyecto cu mas scolnan
secundario.
Den cuadra di e conmemoracion di Aruba su participacion den e di Dos Guera Mundial SMFA a
organisa un Freedom Meal pa hobennan di diferente clubnan social y Parlamento Hubenil caminda
a haya informacion di historia di Aruba, a discuti e tema di “libertad” y a pinta canvasnan basa riba e
mesun tema. A pega e canvasnan hunto den forma di Aruba y a obsekia Biblioteca Nacional Aruba.
Prome cu 2024 finalisa Wikimedia Nederland a anuncia e proyecto Wikipedia on Aruba|Aruba on
Wikipedia, den cual SMFA ta partner di e proyecto hunto cu Biblioteca Nacional, Unoca, Archivo
Nacional di Aruba. E proyecto lo duna un boost na e contenido tocante herencia y cultura Arubano
riba Wikipedia y otro plataforma di Wikimedia, cu ta habri e porta pa un publico global por haya
acceso na e historia rico di e isla. Dos hoben local Jeannelij Quandt y Ricardo Arends lo guia e
proyecto pa e proximo 18 luna. Pa ya mas cu un aña e team di boluntarionan di Biba nos Herencia
(Lang Leve(n) het Erfgoed). A organisa tur luna encuentronan nobo, Instameets, caminda cu
entusiastanan di historia y fotografia ta topa pa explora y fotografia un area. Cada Instameet ta basa
riba e tema di e competencia di e luna ey y participantenan ta post nan potret cu e hashtag
corespondiente #langlevenheterfgoed. E proyecto ta uno exitoso resultando den miles di fotografia
di Aruba su Herencia Cultural riba Instagram. E boluntarionan y e proyecto a keda merecidamente
nomina pa un Erfgoedvrijwilligersprijs organisa pa Ministerio di OCW y Nederland Monumentenland
cu e meta pa honra boluntarionan cu ta traha den area di herencia cultural.
Danki na Ministerio di OCW, cuatro di nos boluntarionan a bay Hulanda na december pa e evento
caminda a anuncia e ganadornan. E premio a bay pa un proyecto na Hulanda mes. Pero sin duda
algun nos ta orguyoso di e team, cu ta consisti di Natalie Liao Jen, Julie Thode, Arielle Croes, Alexia
Semeleer y Dyanne Lopez Schipper, pa e trabou cu nan ta haci henter aña, nan contribucion pa
preservacion di Aruba su historia y e tremendo forma con nan a representa Aruba na Hulanda.
Banda di e boluntarion di Biba nos Herencia, SMFA a conta e aña aki cu un grupo grandi di boluntario
cu a duna un man durante e prome edicion di Open Monumentendag Aruba.
13 Monumento den Oranjestad a habri nan portanan pa asina ricibi e publico grandi cu a atende e
evento. Durante un dia yen di musica, baile y historia por a siña un tiki mas tocante e storia tras di e
monumentonan y tira un bista parti paden. E evento tabata uno exitoso caminda famianan a join c
unan “Monumentenpaspoort” cu SMFA a reparti pa tur alumno di scolnan basico por a siña mas di
Aruba su monumentonan. For di awor a cuminsa cu plannan pa e di dos edicion na 2025.
Pa finalisa e aña aki nos bestuur a haya un miembro nobo cu ta Jennifer Lau como secretario y a
tuma despedida di Carlos Profet. Hunto cu e team a participa na diferente workshopnan manera
Happiness@work y Mindfulness@work.
E team completo ta gradeci un y tur cu a contribui na un otro aña exitoso como huurdo, partner,
contratista, arkitecto, boluntario y of sponsor den diferente proyectonan. Danki na boso
contribucion nos a logra un biaha mas preserva nos pasado pa futuro!
E oficina di SMFA lo ta cera entrante 23 di december y dia 6 di januari nos team lo ta bek pa cuminsa
traha hunto na un 2025 monumental!























