De huidige politieke situatie rond de invoering van de Rijkswet (HOFA) is niet alleen een constitutionele zorg, maar ook een schande voor de institutionele integriteit van ons Parlement. Het is betreurenswaardig om te zien hoe de voorzitter van het Parlement, Marlon Sneek, in een poging om het handelen van de regering te beschermen, ervoor kiest om het volk te misinformeren over de realiteit van het afstaan van autonomie aan Nederland.
Een beperkt debat en een vaststaande rol
In tegenstelling tot wat sommigen het publiek willen laten geloven, is de ruimte voor een echt debat in dit proces minimaal. Wanneer de wet eenmaal op tafel ligt, wordt de tijdlijn bepaald door Nederland, en kan de lokale regering niet stemmen over de wet, maar moet zij een verslag opstellen. De rol van het Parlement wordt gereduceerd tot het opstellen van een “verslag” dat naar Nederland moet worden gestuurd, en zodra de “Nota naar aanleiding van het verslag” (NAV) is beantwoord, is de weg vrij om het wetsvoorstel op de agenda van de Tweede Kamer te plaatsen.
Hier is geen sprake van een gelijkwaardige uitwisseling van ideeën; er is een uitgestippelde route waarin Aruba weinig te zeggen heeft — in feite bijna niets.
Het gevaar van vertegenwoordiging
Een kritisch punt dat het volk moet begrijpen is de vertegenwoordiging in de Tweede Kamer. Hoewel Aruba het recht heeft om afgevaardigden te sturen, blijft de uiteindelijke beslissing in handen van de meerderheid in het Parlement. Als die meerderheid besluit niet deel te nemen of de reis niet toe te staan, wordt de stem van Aruba structureel het zwijgen opgelegd in het hart van de besluitvorming binnen het Koninkrijk.
Manipulatie van de realiteit van de LAft
Het is zeer zorgwekkend wanneer geprobeerd wordt het volk te overtuigen dat de structuur van de Landsverordening (LAft) niet is veranderd. In 2023 is de LAft-wet al gewijzigd, waardoor het vertrouwen dat had moeten bestaan werd ondermijnd. Het verschil tussen een landsverordening en de Rijkswet die nu wordt opgelegd is enorm.
Onder de nieuwe Rijkswet zou Aruba rechtstreeks verantwoording moeten afleggen aan Nederland en niet aan zijn eigen instellingen. De bevoegdheid om een “aanwijzing” (instructie) te geven wordt veel directer en sneller, waardoor de beschermingen die een nationale wet eerder bood worden weggenomen.
Het einde van het recht op amendement
Alsof dat nog niet genoeg is, is het document van 26 augustus zeer duidelijk: de landsverordening kan niet langer zo gemakkelijk worden gewijzigd. Het recht van parlementariërs om amendementen in te dienen om wetgeving te corrigeren wordt praktisch tenietgedaan, omdat voorafgaand advies en goedkeuring vereist zijn — wat onze handen feitelijk bindt.
Het gebruiken van de positie van Parlementsvoorzitter om de schande van het afstaan van autonomie te verbergen, is een gebrek aan respect voor de kiezers. Een leider van het Parlement moet de eerste bewaker van onze autonomie zijn, niet de eerste die deze opgeeft door middel van onwaarheden en manipulatie van informatie.
De voorzitter van het Parlement, de fractie van FUTURO en de fractie van AVP — met uitzondering van Mike de Meza — moeten in dit proces nauwlettend worden gevolgd. Er bestaat geen twijfel dat de politici die bij de laatste verkiezingen zijn gekozen het risico lopen een volledig volk te verraden.
In de geschiedenis van het land Aruba kan het jaar 2026 worden herinnerd als het moment waarop het Parlement faalde om de belangen van zijn eigen volk te verdedigen, met name de fracties van FUTURO en AVP, met uitzondering van Mike de Meza.