Local

Na vanguardia di nos famia 15 di Mei: Dia Internacional di Famia

Atha.1 1

15 di Mei a keda proclama pa Nacionnan Uni como Dia Internacional di Famia; esaki a wordo celebra pa prome biaha na 1994 cu e tema:“E papel fundamental di Famia pa e desaroyo humano”. Meta principal pa proclama Dia Internacional di Famia y celebra esaki tur aña, ta pa den un forma continuo y programatorio, conscientisa un y tur di e papel/rol importante di famia den bida di cada persona y den cada sociedad na mundo.

A nivel di cada famia particular, ta ilustra e importancia cu famia ta desplega den desaroyo y formacion di e recien naci desde su infancia te cu su adolescencia, tanto na cas, na scol, den bario y na demas actividadnan social-cultural den comunidad. Igualmente ta ilustra retonan comunitario, tanto local como global, cu nan respectivo impacto riba e famia como entidad.

Tambe mester enfoca continuamente riba e corelacion famia-sociedad; desaroyonan, positivo y/o negativo den cualkier famia, tin consecuencia directo riba e sociedad. Pensa riba e dicho: “e hobennan ta futuro di un pais”. Cu’n bon educacion y formacion, creando oportunidadnan y dunando bon ehempel y guia na nos hobennan, nos ta contribui tambe na un sociedad fuerte y duradero, husto y prospero pa chikito y grandi.

Di otro banda, e estado di un sociedad, por ehempel: pobresa, desempleo, criminalidad, inhusticia, desigualdad, etc tin repercusion riba cada un di nos y pues riba nos famianan, principalmente e famianan mas vulnerabel. Un famia asina no por cumpli cu e necesidadnan minimo y indispensabel pa por alimenta, duna proteccion y brinda un bida digno na cada miembro di su famia.
Sinembargo mester señala cu tin famia, aunke cu bon recurso (material y plaka), pero cu nan ta desfuncional y asina ta crea obstaculo y peliguer pa un o mas miembro di famia. Pensa riba situacionnan di adiccion (alcohol/droga/gambling), di abuso/maltrato/agresion (fisico, sexual, verbal y moral), como tambe negligencia, desaprecio o simplemente no tin comunicacion sano/ afectuoso den famia. Sin lubida posibel conflicto o desunion entre miembronan di famia, pa motivonan di religion, politica y/o genero.

Desaroyo, desavio y circumstancianan aki riba menciona, por impacta existencia, sobrevivencia y bienestar di cualkier ser humano y famia den cualkier sociedad na mundo.
Nacionnan Uni ta convenci cu mester crea consciencia colectivo y permanente a nivel di famia y sociedad riba e importancia di e papel di famia. Den preparacion pa cada celebracion di Dia Internacional di Famia, Nacionan Uni cada aña ta scohe un tema y ta desaroya programanan y ta pone esakinan na disposicion di Gobierno y organisacionnan nacional.

Pa inaugura e prome Dia internacional di Famia, Nacional Uni a scohe e tema “E papel fundamental di famia pa e desaroyo humano” (1994). Algun otro tema cu a wordo presenta a lo largo di tempo, tabata: “Reconocimento di e contribucion di famia na sociedad” (2004), “Mester combati pobresa den famia y exclusion social” (2011), “Percura pa un equilibrio entre trabao y famia” (2013), “Famia, educacion/enseñansa y bienestar” (2017), Famia y tecnologia contemporanio” (2021), “Tendencianan demografico den famia” (2023).

Dia Internacional di Famia 2026.

Pa 2026 Nacionnan Uni a scohe e tema “Famia, desigualdad y bienestar infantil” y ta tira un bista retrospectivo riba algun topico ya elabora, manera: tendencianan demografico den structura y cultura di famia, desigualdad reinante y exclusion social den sociedad y actualisando e impacto cu esakinan (lo) tin pa e desaroyo y bienestar di un mucha/hoben pa su futuro.

Mester sigui pone enfasis riba e importancia di famia, principalmente e mayornan como e prome responsabel(nan) pa e criansa (cuido, alimentacion, proteccion) y formacion (guia, animacion, stimulacion) di nan yiu(nan). Sinembargo tin siñalnan preocupante den hopi famia, manera: pobresa, tensionnan familiar (agresion, negligencia y abuso). Hopi famia ta padece di stabilidad, trankilidad y un ambiente di paz; famianan cu ruptura social-emocional (“breuk/scheiding”) cu ta termina den separacion y divorcio. Tur esakinan ta den desventaha pa un desaroyo sano y propicio pa un mucha/hoben.

E tendencianan menciona, tambe nos ta encontra na Aruba, principalmente trahadornan den sector educativo, social y cultural ta wordo confronta cu nan diariamente. Maestronan di scol, trahadornan social y demas trahadornan pa hubentud, den cooperacion cu instancianan social (GO/NGO) y priva-caritativo ta hasi locual ta den nan alcance, pero no ta suficiente.

Un sociedad civilisa y responsabel ta co-responsabel pa un bon desaroyo y porvenir di su conciudadanonan, principalmente esnan mas vulnerable y sigur mucha y hoben. Pensa riba e dicho: “It takes a village to raise a child”, pues ta tuma un comunidad pa lanta un mucha. Den caso mayor(nan) no por cumpli cu nan deber como mayor, comunidad mester (por) duna un man.

Estado di nos famianan anno 2026 na Aruba.

Nos a usa data di Centraal Bureau voor Statistiek Aruba (CBS Aruba) pa describe e estado social-cultural di famianan na Aruba. CBS Aruba ta usa standard internacional pa categorisa e diferente tipo di famia cu ta existi na Aruba, e.o.: famia nucleo (nuclear families), famia extendi (extended families), famia compuesto (composite families). Tambe por distigui ‘hogarnan individual’ cu ta consisti di solamente un persona (one-person household).
Den e grafico circular ‘Type of households 2020’ nos por lesa e reparticion di tipo di famia na Aruba, anno 2020.

Famia nucleo (2020: 41.1%) , ta consisti di tata y mama cu nan yiu(nan) biologico y/o adopta y bibando hunto na un residencia. Famia extendi (2020: 13.8%), tin un structura mas Amplio cu famia nucleo, incluyendo tambe: welo(a), tio(a) y/o primo(a)nan. Ambos tipo di famia por manifesta diferente composicion, e.o.: pareha casa, sin yiu (2020: 13.1%) y pareha casa cu yiu (2020: 17.7%); solamente tata cu su yiu(nan) (2020: 1.5%); y solamente mama cu su yiu(nan) (2020: 9.8%.

Nos por conclui cu e composicion di famia na Aruba durante e ultimo trinta aña a conoce basta transformacion. Compara cu 1991, famia nucleo y famia extendi ta mustra un caida di 8.8% y 4.3% respectivamente. Contrario na famia compuesto cu ta mustra un aumento di 4.8%.
Mira e grafico “Households by type (legal approach), 1991-2020.

Atha 1Atha.3Atha.2Atha

Related posts

Informador Tisa LaSorte : Combersacionnan a bay bon y hopi habri

EA News Author

No ta mira e motibo dicon minister di salud publico Mervin Wyatt Ras a cambia e decision di lista positivo

EA News Author

Gregorio Wolf : E Reportahe di AIVD y desaroyonan relaciona cu Venezuela

EA News Author

Leave a Comment

Whatsapp Message