Politici op Aruba verschuilen zich regelmatig achter technische jargon. Om als burger echter ten diepste te begrijpen wat er is gebeurd en wie de last van deze beslissingen draagt, is het essentieel om het rookgordijn op te trekken en twee totaal verschillende juridische en politieke concepten van elkaar scheiden: het Bestuurlijk Akkoord en de Rijkswet.
Het verschil tussen deze twee begrippen is geen simpele kwestie van taal; het is het verschil tussen een onderhandelbare belofte en een juridische keten van het Koninkrijk.
Om het gewicht van deze situatie te begrijpen, moet het kader van beide instrumenten glashelder worden neergezet:
• Bestuurlijk Akkoord: Dit is niets meer dan een politieke INTENTIE of een werkkader tussen regeringen. Het is niet juridisch bindend (niet-bindend). Een bestuurlijk akkoord laat alle ruimte op tafel om te onderhandelen, te wijzigen, aan te passen of controversiële punten af te wijzen voordat er verdere stappen worden gezet.
• Rijkswet: Dit betreft het hoogste niveau van juridische verplichting. Goedgekeurd door het Parlement van het Koninkrijk, wordt een Rijkswet vastgelegd in wetgeving en creëert het rigide formele verplichtingen. Zodra deze in werking treedt, KAN DEZE NIET EENZIJDIG WORDEN GEWIJZIGD door een lokale regering zonder een ingewikkeld wetgevingsproces op Koninkrijksniveau te doorlopen.
De Gemiste Kans en de Radicale Omslag
Het cruciale punt in de discussie met fracties zoals AVP en FUTURO is dat de overgang van een simpel akkoord naar een Rijkswet niet zomaar uit de lucht is komen vallen; het was een bewuste politieke daad.
—> —> Politieke Intentie (Kabinet AVP-FUTURO) vs. Juridische Verplichting Rijkswet is niet onderhandelbaar; het is rigide en kan niet eenzijdig worden gewijzigd.
Een Negeerde Onderhandelingskans: Als het Bestuurlijk Akkoord slechts een voorstel op tafel was, hadden de fracties die de toenmalige regering steunden de volledige parlementaire macht om hun ministers te instrueren gunstigere voorwaarden voor Aruba uit te onderhandelen. Er was ruimte om clausules die onze autonomie aantastten te schrappen voordat de volgende stap werd gezet. Die ruimte is niet naar behoren benut doordat de regering van Aruba veranderde naar AVP–FUTURO, waardoor MEP niet de gelegenheid kreeg om te onderhandelen.
De Beslissende Stap: De stap van een Bestuurlijk Akkoord naar een Rijkswet vond plaats omdat de ondertekening en de politieke steun van het kabinet AVP–FUTURO deze toezegging hebben geformaliseerd. Het was die steun die de intentie heeft omgezet in een bindend Koninkrijkskader.
De Poging om Verantwoordelijkheid Ontduiken: Het blijven presenteren van de situatie vandaag de dag alsof het “slechts een bestuurlijk akkoord” was, is een duidelijke poging om politieke verantwoordelijkheid te ontlopen. Men kan de gevolgen van een Rijkswet niet behandelen alsof het een eenvoudige intentieverklaring betreft.
De Onhoudbare Waarheid
Feit blijft dat hoewel een bestuurlijk akkoord een flexibel en onderhandelbaar instrument is, het karakter van de toezegging radicaal verandert op het moment dat een regering formele goedkeuring geeft om dit om te zetten in een Rijkswet. Het verandert van een politieke intentie in een juridische Koninkrijksverplichting die dit land voor lange jaren bindt. Dit is wat de regering van AVP–FUTURO en de marionetten in de coalitie hebben laten gebeuren.
De politieke verantwoordelijkheid ligt niet bij het papier dat in het begin werd gepresenteerd, maar bij de bewuste beslissing om dat papier om te zetten in wetgeving. Anders beweren is een belediging voor de intelligentie van het Arubaanse volk.