PoliticaFeaturedLocal

Ryçond do Nascimento: E relevancia historico y actual di Betico

Rycond Do Nascimento

Dilanti dia di Betico e pregunta ta surgi con importante Betico Croes ta pa historia di nos
como pueblo? Ta interesante pa bo puntra Mike Eman, of sinta den Cas di Partido di
AVP of bay un ceremonia na monumento 18 di maart pa bo scucha e contesta di AVP.
AVP ta splica cu Betico ta leu di ta e figura principal den nos historia. Mike ta divulga cu
ta Henny Eman Sr. a cuminsa cu e lucha hunto cu 2147 cuidadano Arubiano cu a firma
un peticion pa La Reina, cu ta Shon A. Eman a entrega e peticion aki na La Reina, cu
Henny Eman a duna contenido na e lucha door di rescata Aruba na ora di su Status
Aparte y cu Mike Eman, nieto di Henny Eman Sr. ta e coronacion di e lucha cu a
cuminsa na 1948 cu AVP. Den e narativa aki Betico no ta nada mas cu un nota cu ta
subraya e importancia di famia Eman den politica di Aruba. Na 2016 Mike a hasta laga
Mito Croes pone e narativa aki den un buki titula: “18 di maart. Honor y
reconocemento”.
Pero, e narativa di AVP ta falsifica nos historia. E dinastia Eman sigur tin su luga den
nos historia, pero Betico tabata e unico persona cu por a unifica nos pueblo pa realisa e
reconocemento oficial di e pueblo aki tanto na nivel di Antiyas como na nivel di Reino.
Nunca nos pais a conoce un lider, un comunicador y luchador mas efectivo cu Betico.
Asina el a biba y asina el a bay laga nos. Advirtiendo contra materialismo y stimulando
generacionnan nobo pa hisa e bandera di nos idealismo patriotico. Si nos kier para na
banda di e berdad ta importante pa nos tin un bista claro di nos realidad historico.
Añanan prome cu Betico
E deseo pa autodeterminacion a cuminsa surgi durante añanan 20 di siglo 20. E tempo
ey ainda Aruba su poblacion tabata hopi chikito y economicamente nos isla tampoco
tabata representa mucho. Pero, cu e yegada di e refineria nos economia a cuminsa
florece y nos poblacion a cuminsa crece lihe. Ta den e ambiente di cambio aki nos
consciencia politico a cuminsa florece. Den e ambiente aki Henny Eman bieu a lanta
como lider, pero cu demasiado amor y lealtad na e monarkia Hulandes. Henny bieu a
fomenta loke e tabata yama "separacion", bogando pa e transferencia di poder di
Curaçao pa instancianan local, pa asina Aruba haya mas autonomia pa maneha su
propio cas. Pero, su strategia tabata completamente enfoca riba derecho constitucional
Hulandes. Esaki a keda demostra den añanan 30, ora Henny bieu y otro politiconan
tabata boga pa Aruba bira un tipo di municipio Hulandes.
Henny Eman bieu a duna e esfuerzo aki pa realisa autonomia a base di derecho
constitucional Hulandes un impulso nobo ora a busca colaboracion cu dr. Moises da

Costa Gomez. Hunto nan a desaroya e idea pa prepara un peticion na Hulanda pa un
status aparte pa Aruba, esta un status separa di e demas isla Caribense di Reino. Fin di
añanan 40 Henny Eman Sr. a organiza 42 reunion pa un peticion cu 2147 firma. E idea
aki a ser presenta riba 18 di maart 1948 na gobierno Hulandes pa e yiu di Henny, esta
Shon A. Esaki a tuma luga durante e Conferencia di Mesa Rondo na Den Haag cu
tabata trata e reorganisacion di Reino. Shon A a continua cu e linea estatal aki te na su
morto na 1967.
E politica revolucionario di Betico
Betico a rechasa e ruta di roga Hulanda na rudia. Durante añanan 70 Betico a scohe pa
un liña revolucionario, exigiendo pa Hulanda reconoce nos como pueblo, pasobra un
pueblo tin e derecho di autodeterminacion. E strategia aki tabatin e forsa pa resona
internacionalmente y pone Hulanda bira nervioso, pasobra na aña 1970 Asamblea
General di Nacionnan Uni a describi e derecho di pueblonan di e siguiente forma den
su Resolucion 2625: “tur pueblo tin e derecho di determina libremente, sin metemento
externo, su condicion politico y di sigui su desaroyo economico, social y cultural, y tur
estado tin e deber di respeta e derecho aki di acuerdo cu e disposicionnan di e Carta.”
Ademas di determina e unico strategia exitoso pa reconocemento di nos
autodeterminacion, Betico ta e unico cu a pone nos kere den nos identidad como
pueblo cu merece di ta soberano, fortaleciendo nos cu e simbolonan necesario, manera
nos Papiamento. E lucha di Betico a keda intimamente refleha den nos bandera. Un
bandera cu ta representa un isla dorna cu palma y rondona di santo blanco situa den
lama grandi, unda solo semper ta briya. Pero, e mensahe di nos bandera ta bay mas
profundo. Riba e tela blauw tin un strea cora cu blanco, di cuater punta, den skina
ariba na man links. E strea ta bisa nos cu Aruba tin un posicion di honor memey di e
nacionnan cu ta rondona nos. E strea cora cu blanco tambe ta simbolisa e caracter
amabel di nos pueblo, cu tin respet pa husticia, orden y libertad, pero cu semper ta
dispuesto pa sacrifica hasta su sanger pa libertad, manera e indjannan a haci na Rooi
Frances. E bandera ta enfatisa nos anhelo di ta soberano, pero sin isola nos mes di
esnan cu ta rondona nos. Esaki ta ser simbolisa pa e dos strepi geel, mustrando cu nos
tur mester tin un posicion liber den e mesun lama blauw.
Betico su vision tabata idealista, cu e anhelo pa un clase trahado culto, prospero y
podera. Promove un maneho basa riba principionan manera solidaridad, identidad
nacional y tradicionnan cultural, en bes di un logica puramente individualista dirigi riba
materialismo a corto plaso. P’esey nos mester celebra e bida y sacrificio di e unico lider
cu tabatin e vision cu te dia di awe por sigui eleva nos pais.

Related posts

Prome Minister Evelyn Wever-Croes: Presidente Arévalo a huramenta democraticamente como presidente di Guatemala

EA News Author

Aruba Bank a haci un donacion na Fundacion Chico Harms

EA News Author

Te cu 31 di december por haci uzo di e tarifa reduci di 15% pa cumpra pensioen den propio maneho ‘afkooppensioen’

EA News Author

Leave a Comment

Whatsapp Message