Als onderdeel van het lopende Detention Sector Reform Program (DSRP) heeft het Ministerie van Justitie, in samenwerking met haar uitvoeringspartner, het VN-Bureau voor Drugs en Misdaad (UNODC), vorige maand een gestructureerd sport- en fitnessprogramma geloodst in de Point Blanche-gevangenis. Het initiatief maakt deel uit van bredere inspanningen in het kader van het DSRP om de re-integratie te versterken en een meer gestructureerde aanpak van detentie en resocialisatie te ondersteunen.
Het initiatief bracht gevangenispersoneel, lokale sportorganisaties en gedetineerden samen in een gezamenlijke inspanning om een duurzaam wekelijks programma van sport- en fitnessactiviteiten te ontwerpen en te testen, afgestemd op de operationele realiteit van de Point Blanche-gevangenis. Het programma werd verzorgd door twee experts uit het Verenigd Koninkrijk die gespecialiseerd zijn in gezondheid, fitness en re-integratieprogramma’s binnen detentiecentra.
Een belangrijk speerpunt van het programma was het opbouwen van capaciteit en eigenaarschap bij het gevangenispersoneel, evenals het identificeren van peer-facilitators zodat het initiatief kan worden voortgezet en uitgebreid, zelfs na het vertrek van de Britse experts. In dit licht zijn er gesprekken gevoerd met gerichte belanghebbenden zoals de Sint Maarten Sports Federation, het National Institute for Sports (NIS) en de MECYS Afdeling Sport om lokale partnerschappen te versterken en de inzet van vrijwilligers en coachingondersteuning voor de toekomst te verkennen.
Het programma sluit direct aan bij de standaardminimumnregels van de Verenigde Naties voor de behandeling van gedetineerden, bekend als de Nelson Mandela-regels, waarin sport en fysieke activiteit worden erkend als een integraal onderdeel van re-integratie. Deze regels, die in 2015 door de Algemene Vergadering van de VN werden aangenomen, stellen de minimale wereldwijde normen vast voor de behandeling van gedetineerden. Regel 23 verplicht specifiek dat elke gedetineerde dagelijks ten minste één uur geschikte buitenrecreatie wordt aangeboden, en dat jonge gedetineerden en anderen van een geschikte leeftijd en conditie de gelegenheid krijgen tot fysieke en recreatieve training gedurende deze tijd. Regel 4(2) roept gevangenisadministraties breder op om onderwijs, beroepsopleiding, werk en andere vormen van sportgerichte programma’s aan te bieden die de re-integratie van gedetineerden ondersteunen en de kans op recidive verkleinen.
“We zagen gedetineerden die normaal gesproken aan geen enkel programma zouden deelnemen, meedoen aan de sportactiviteiten en dat is echt heel goed.” – De heer Steven Carty, Gevangenisdirecteur
Tijdens het initiatief namen in totaal 36 gedetineerden, oftewel ongeveer 45% van de gevangenispopulatie, deel aan een roterend schema van activiteiten, waaronder fitnesstraining, basketbal, voetbal, yoga en gestructureerde recreatieve spellen, die strategisch waren georganiseerd om brede deelname te balanceren met veiligheid en toezicht. Zodra het volledig is geïmplementeerd, is het programma ontworpen om ten minste de helft van de populatie in staat te stellen minstens drie keer per week deel te nemen aan gestructureerde activiteiten. Voor velen in Point Blanche was de impact vrijwel onmiddellijk voelbaar. Volgens veel gedetineerden hielp het programma de dagelijkse spanningen te verlichten en zorgde het gedurende de week voor een kalmere sfeer. Er werd ook sportuitrusting aan de gevangenis geschonken om basketbal-, voetbal- en fitnesstrainingen te ondersteunen.
Deze interventie omvatte ook deelnemers die gedetineerd zijn in het Miss Lalie Center (MLC). Het programma werd afgesloten met een voetbal- en basketbaltoernooi tussen de verschillende teams, terwijl anderen kwamen kijken en aanmoedigen.
“De beweging hielp om een hoop spanningen binnen de gevangenis te kalmeren. Na het sporten verbeterde de algemene sfeer en was iedereen te moe om ruzie te maken. Elke dag was er weer iets om naar uit te kijken.” – Een gedetineerde in de Point Blanche-gevangenis
Dit programma is niet op zichzelf ontwikkeld. Gestructureerde fysieke activiteit wordt internationaal in toenemende mate erkend als meer dan alleen een recreatieve extra in penitentiaire inrichtingen. Onderzoek naar sportprogramma’s in gevangenissen legt een verband tussen regelmatige fysieke activiteit en verminderde stress, angst en depressieve symptomen, een betere slaapkwaliteit en lagere niveaus van agressie en disciplinaire incidenten onder gedetineerden. Programma’s die gedetineerden helpen om regelmatig te sporten, kunnen een positieve spiraal ondersteunen door dagelijkse stress te verlichten, een betere nachtrust te bevorderen en bij te dragen aan kalmere, veiligere faciliteiten voor zowel gedetineerden als personeel. Deze resultaten sluiten nauw aan bij de doelstellingen van het DSRP, dat constructieve gestructureerde activiteiten beschouwt als een praktisch hulpmiddel om de dagelijkse omstandigheden in detentie te verbeteren, terwijl de basis wordt gelegd voor een succesvolle re-integratie na invrijheidstelling.
“Het verschil was bijna onmiddellijk merkbaar. De gedetineerden waren rustiger, sliepen beter en de algehele sfeer in de gevangenis veranderde. De activiteiten gaven hen iets positiefs om zich op te focussen, en dat had een reële impact op hun mentale welzijn. Het liet ons zien dat zoiets eenvoudigs als gestructureerde sport een echt verschil kan maken.” – Mevrouw Lydia Richardson — Gevangenisbewaarder
Voortbouwend op het succes van de proefperiode hebben het Ministerie van Justitie en haar partners zich ertoe verbonden om samen te werken met lokale sportaanbieders om een gestructureerd programma van sport- en recreatieve activiteiten verder te ontwikkelen en aan te bieden, gebaseerd op het schema dat tijdens de proef is getest. De implementatie zal naar verwachting dit kwartaal van start gaan. Ondertussen werd het momentum vastgehouden doordat gevangenisbewaarders een reeks toernooien voor gedetineerden organiseerden, waarmee het doel van het programma werd versterkt om sport te verankeren als een regelmatig en duurzaam onderdeel van het gevangenisleven.
