Mentale gezondheid in Aruba wordt steeds urgenter. Gedurende vele jaren is dit onderwerp buiten het publieke debat en politieke besluitvorming gebleven, ondanks het feit dat alle sociale problemen—relationeel geweld, verslaving, werkstress en familieproblemen—direct verbonden zijn met mentale gezondheid. Vorige week sprak parlementariër Eduard Pieters van de PPA-fractie met het bestuur van de Arubaanse Psychologenvereniging (PAU) om een diepgaand gesprek te voeren over de huidige stand van zaken rond mentale gezondheid op het eiland.
Een duidelijke en krachtige visie
Tijdens de bijeenkomst deelde psycholoog Dimitri Halley, voorzitter van PAU, een duidelijke en krachtige visie: Aruba heeft dringend structurele veranderingen nodig in het systeem voor mentale gezondheid. Volgens Halley is er nog veel werk te doen om psychologie de plaats te geven die het werkelijk verdient binnen zowel het zorgsysteem als de samenleving.
Het doel van PAU is eenvoudig maar ambitieus: psychologen in Aruba verenigen om het beroep te versterken en een leidende rol te spelen in de ontwikkeling van mentale gezondheid binnen de gemeenschap.
“Wij voelen dat er grote veranderingen nodig zijn in de structuur, het systeem en de inhoud van het veld,” aldus Halley. “Er is een ernstig tekort op dit gebied. Als we eerlijk kijken, heeft elk sociaal probleem een relatie met mentale gezondheid.”
Sociaal stigma als grootste obstakel
Een van de grootste obstakels voor vooruitgang in Aruba is sociaal stigma. Veel mensen denken nog steeds dat naar een psycholoog gaan betekent dat iemand “gek” is. Volgens Halley is deze perceptie schadelijk en weerhoudt het veel mensen ervan om de professionele hulp te zoeken die zij nodig hebben.
“In de internationale sport zien we dat de beste atleten ter wereld met psychologen werken om hun concentratie, discipline en prestaties te verbeteren,” legde Halley uit. “Psychologie is een krachtig instrument voor menselijke ontwikkeling. Het is niet alleen voor wanneer problemen ernstig zijn; het is er voor begeleiding, preventie en groei.”
De positie van psychologie binnen het medische systeem
Halley uitte ook zorgen over de positie van psychologie binnen het medische systeem. Volgens hem ontbreekt het nog aan echte erkenning voor de cruciale rol die psychologen kunnen spelen in integrale gezondheidszorg. Psychiaters richten zich voornamelijk op de biologische en chemische aspecten van mentale stoornissen, terwijl psychologen dieper ingaan op emotioneel trauma, menselijk gedrag, culturele context, spiritualiteit en sociale dynamiek.
Volgens Halley moeten beide disciplines samenwerken om de best mogelijke zorg te bieden. De huidige structuur weerspiegelt echter niet altijd de noodzakelijke balans.
Het sociale model als drukfactor
Naast het medische systeem stelt Halley een bredere vraag over het sociale model van Aruba zelf. Volgens zijn analyse is het huidige Aruba niet meer het rustige eiland van vroeger. Economische druk, groei van toerisme, materialisme en een steeds sneller levensritme creëren een omgeving die de mentale gezondheid van de gemeenschap kan beïnvloeden.
“Aruba stond bekend als ‘One Happy Island’,” reflecteerde Halley. “Maar als we eerlijk zijn, is die gelukstoestand niet duurzaam als we rust en balans in ons dagelijks leven verliezen. Een samenleving die alleen leeft om meer geld te verdienen en meer te consumeren, is niet per se een gezonde samenleving.”
Toenemende afhankelijkheid van medicatie
Een andere ernstige waarschuwing die Halley gaf, is de groeiende verslaving die vaak onopgemerkt blijft: afhankelijkheid van medicatie. Terwijl het publieke debat zich vaak richt op illegale drugs of alcohol, waarschuwt hij dat verslaving aan voorgeschreven medicijnen een steeds groter probleem wordt. Overmatig gebruik van medicatie tegen bijvoorbeeld angst, pijn of slapeloosheid neemt toe en kan leiden tot moeilijk te beheersen afhankelijkheid.
“Dit probleem groeit in stilte,” aldus Halley. “En we moeten dit zeer serieus aanpakken.”
Voor Halley was het gesprek met parlementariër Pieters een belangrijke stap. Hij gaf aan verrast te zijn dat een parlementariër de tijd nam om zich zo diepgaand in dit onderwerp te verdiepen, iets wat volgens hem niet vaak gebeurt.