Minister di Turismo, Asunto Economico, Transporte y Telecomunicacion (TEATT), Señora Grisha Heyliger-Marten, a duna bonbini na e yegada di tres ‘Fish Aggregating Devices’ (FADs) dona na Gobierno di Sint Maarten pa Gobierno di Curaçao, bou di liderazgo di Prome Minister Gilmar Pisas. E donacion aki ta resultado di un bishita di trabou na 2025 di Minister Heyliger-Marten y ta representa un paso importante den e esfuersonan di e Ministerio pa fortalece e sector di pesca local, amplia oportunidad pa e piscadornan local y sostene e siguridad alimentario di e pais riba termino largo.
“E donacion aki ta demostra kico un cooperacion cu sentido den Reino por logra pa nos hendenan,” Minister Heyliger-Marten a declara. “Mi ta expresa mi sincero aprecio na Prome Minister Pisas y Gobierno di Curaçao pa responde positivamente na nos peticion y pa sostene nos esfuersonan pa crea mas oportunidad pa e piscadornan di Sint Maarten. Esaki ta un inversion practico den un sector local importante y den nos capacidad pa aumenta e acceso na pisca captura localmente.”
FADs ta structura flotante cu ta wordo poni den lama habri pa stimula pisca di lama hundo pa reuni den un area specifico. Pisca di naturalesa ta busca obheto flotante pa refugio, sombra, orientacion y acceso na cuminda. Cu tempo, alga y otro organismo marino ta desaroya rond di e partinan hundi di e aparato, atrayendo pisca mas chikito y, consecuentemente, diptan mas grandi manera dolfijn (mahi-mahi), tonijn, wahoo, geelvintonijn, zwartvintonijn y mishi.
E FADs nan aki no ta crea ni aumenta e poblacion di pisca substancialmente; enbes di esey, nan ta concentra e piscanan cu ya keda presente den e awanan circumdante, haciendo esaki mas facil pa e piscadornan localisa. Ora nan wordo instala y maneha debidamente, nan por yuda reduci e tempo y combustibel den e busqueda pa sitio di pesca, mientrastanto cu nan ta crea oportunidadnan mas enfoca di pesca den lama hundo.
E FADs dona a wordo construi na Curaçao y ta ekipa cu luz, reflector di radar y ekipo di trakeo di ‘Automatic Identification System’ (AIS) pa promove siguridad maritimo. Bureau Telecommunicatie en Post Sint Maarten (BTP) a aproba y emiti e numeronan di ‘Maritime Mobile Service Identity’ (MMSI) rekeri pa e aparatonan. E numeronan unico di identificacion aki ta percura cu e beaconnan di AIS di e FADs por transmiti nan identidad y posicion na barco y autoridadnan maritimo.
Despues di consultacion entre Nature Foundation Sint Maarten y e piscadornan local, a entrega e ubicacionnan proponi pa e aparatonan, cualnan despues a wordo aproba pa BTP. Ta keda premira cu dos FAD ta bay wordo instala na e ubicacionnan aproba, mientrastanto cu e di tres lo keda den almasen como un aparato di repuesto o di respaldo.
Un ekipo tecnico for di Curaçao lo biaha pa Sint Maarten pa asisti e ekipo local cu e instalacion. E instalacion lo tuma luga asina cu e ta operacionalmente factibel, teniendo na cuenta e disponibilidad di e ekiponan tecnico, condicionnan di lama adecua y e punto di mas halto di e temporada di oracan. E donacion ta inclui tambe un plan di mantencion pa guia e monitoreo continuo y e cuido di e aparatonan despues di nan instalacion.
“E iniciativa aki ta mas cu simplemente pone ekipo den awa,” Minister Heyliger-Marten a agrega. “E ta trata di duna nos piscadornan miho acceso na oportunidadnan di pesca den lama hundo, sostene e medio di subsistencia local y tuma un otro paso concreto pa un sector di pesca mas fuerte y productivo. Nos awanan ta un recurso economico, y nos mester maneha nan na un manera di e mas responsable pa nan por sigui brinda oportunidad pa e generacionnan cu ta bin.”
E Ministerio ta deseya tambe di gradici Departamento di ETT, Sr. Shervin Frederick y su ekipo, Departamento di Scheepvaart & Maritieme Zaken, Nature Foundation y especialmente e piscadornan cu a hunga un rol y lo sigui haci esaki una ves cu e instalacion keda completa. Ministerio di TEATT lo sigui traha cu e autoridadnan relevante, socionan tecnico (tanto interno como externo) y e comunidad di pesca local pa facilita e instalacion sigur, e maneho y e mantencion di e FADs nan aki.
