Tijdens zijn wekelijkse persconferentie heeft parlementslid Eduard Pieters van de PPA-fractie felle kritiek geuit op de voorzitter van de Staten, Marlon Sneek. Dit nadat het besluit om de parlementsvergadering met minister Gerlien Croes te schorsen tot grote verontwaardiging leidde binnen de oppositie. Volgens Pieters was wat er maandag gebeurde niet louter een procedurele beslissing, maar een gevaarlijk signaal dat het Parlement van Aruba haar onafhankelijkheid verliest en steeds meer verandert in een instrument om de regering te beschermen in plaats van te controleren.
Wie dient de parlementsvoorzitter werkelijk?
Pieters memoreerde dat de parlementsvoorzitter een constitutionele en morele verantwoordelijkheid heeft om zijn functie “naar eer en geweten” uit te oefenen, met behoud van neutraliteit, onpartijdigheid en respect voor het Reglement van Orde.
Volgens Pieters was wat er maandag in de vergaderzaal van het Parlement gebeurde echter volledig in strijd daarmee. “We dachten dat de voorzitter eindelijk voet bij stuk zou houden om het Parlement te beschermen en druk uit te oefenen op de minister om de vragen legitiem te beantwoorden,” verklaarde Pieters. “Maar op het moment dat de vergadering een richting opging die ongemakkelijk werd voor de regering, koos de voorzitter ervoor om het debat af te kappen en de vergadering ‘tot nadere order’ te schorsen.” Voor de PPA-fractie was dit geen neutrale handeling, maar een politieke actie om de minister te beschermen tegen parlementaire controle.
De democratie kan niet functioneren met een onderdanige voorzitter
In bijzonder harde bewoordingen beschuldigde Pieters voorzitter Sneek ervan meer op te treden als verdediger van de regering dan als verdediger van het Parlement.
“Waar gaan we naartoe als land?” vroeg Pieters zich af. “Wat voor democratie hebben we als de voorzitter van het Parlement de hoofdrolspeler wordt in het het de mond snoeren van het debat en voorkomt dat een minister wordt geconfronteerd met serieuze vragen?” Volgens Pieters heeft het Parlement een fundamentele rol in een rechtsstaat: het controleren van de regering, het eisen van transparantie en het dwingen van ministers om verantwoording af te leggen over hun beleid. Maar als de parlementsvoorzitter zelf ingrijpt om dit proces te stoppen, wordt het democratische systeem van binnenuit verzwakt. “Op deze manier wordt onze democratie stap voor stap gegijzeld,” verklaarde hij.
Het Parlement is een stempelmachine van de coalitie geworden
Pieters sprak ook zijn diepe teleurstelling uit over wat hij in zijn eerste zes maanden als parlementslid heeft ervaren. Volgens Pieters laat de coalitie voortdurend zien dat zij het Parlement niet als een onafhankelijke macht beschouwen, maar als een mechanisme om goed te keuren wat de regering wil.
“Het Parlement mag geen automatische stempelmachine van het kabinet worden,” zei Pieters resoluut. Hij leverde kritiek op het feit dat voorzitter Sneek geen onafhankelijkheid of “ruggengraat” toonde om de vergadering haar natuurlijke verloop te laten hebben. Hierbij insinueerde hij dat externe politieke druk van invloed was op het besluit om de vergadering te schorsen. “Het lijkt alsof een enkel telefoontje of berichtje van de regering al genoeg is om de koers in de vergaderzaal van het Parlement te wijzigen,” aldus Pieters.
“Als het Parlement de regering niet controleert, is de democratie in gevaar”
Voor de PPA-fractie is dit incident veel meer dan een tijdelijk politiek conflict. Volgens Pieters is het een verontrustend baken voor de huidige staat van onze democratische instituten.
“Het Parlement moet de plek zijn waar de regering verantwoording aflegt, niet een plek waar de regering wordt beschermd,” concludeerde hij. “Wanneer de voorzitter van het Parlement zijn positie gebruikt om het debat te stoppen en kritische vragen te voorkomen, dan spreken we niet langer over neutraal leiderschap, maar over een Parlement dat haar democratische essentie verliest.”