Afgelopen week organiseerde de Taskforce Bestuurlijke Aanpak Aruba (TBAA) de eerste Arubaanse conferentie over de mogelijke rol van Bibob-wetgeving in de aanpak van ondermijning.
Bibob staat voor bevordering integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur. Met dergelijke wetgeving kan de overheid voorkomen dat vergunningen, subsidies of overheidsopdrachten in handen komen van personen of organisaties met criminele banden. Zo wordt het bestuurlijk mogelijk om criminele infiltratie in de economie tegen te gaan, zonder dat het strafrecht hoeft te worden ingezet, de zogenaamde ‘bestuurlijke aanpak van ondermijning’.
De conferentie droeg de titel: “De kracht van Bibob, van wetgeving tot weerbaarheid. Caribische kansen en dilemma’s bij de keuze voor Bibob-wetgeving als bestuurlijk instrument tegen ondermijning.” Ondermijning is het verschijnsel waarbij criminelen mensen en bonafide bedrijven misbruiken voor hun illegale activiteiten, zoals het witwassen van geld, fraude en mensenhandel. Vaak zetten zij mensen onder druk om hen te helpen. Soms proberen criminelen invloed te krijgen op de overheid. Zo proberen ze de gemeenschap te misbruiken voor eigen gewin. Dit leidt tot meer onveiligheid, economische schade en minder vertrouwen in de overheid. Daarnaast moeten integere bedrijven concurreren met crimineel geld, waardoor zij het moeilijker hebben.
De overheid probeert burgers, bedrijven en ambtenaren bewuster te maken van ondermijning en de negatieve gevolgen daarvan voor de gemeenschap. Ook wil zij het openbaar bestuur versterken en handhavingsinstrumenten ontwikkelen om ondermijning beter te kunnen aanpakken.
Bibob is een bestuurlijk instrument met veel potentie in de aanpak van ondermijning, maar het is complex en nog relatief onbekend. Aruba en de BES-eilanden zetten inmiddels stappen om tot een dergelijke wet te komen, passend bij de lokale situatie. De Bibob-conferentie ging over de kansen, stappen en dilemma’s die spelen wanneer een land voor Bibob kiest. Minister Dowers van Justitie, Integratie en Energie opende en sloot de conferentie en sprak de deelnemers persoonlijk toe.
De conferentie was gericht op professionals en adviseurs in de publieke sector die het beleid van Aruba, Curaçao, Sint Maarten, Bonaire, Saba en Sint Eustatius ondersteunen. Gedurende twee dagen deelden de deelnemers hun ambities en visie op de juridische mogelijkheden om ondermijning bestuurlijk aan te pakken. Samen met experts uit Europees Nederland deden zij praktische ervaring op met Bibob aan de hand van concrete casussen. Ook verkenden zij stappen voor de bestuurlijke uitwerking in de lokale context en brachten zij gemeenschappelijke aanknopingspunten, mogelijkheden voor samenwerking en knelpunten in de informatie-uitwisseling binnen het Koninkrijk in kaart.
De Taskforce Bestuurlijke Aanpak is een samenwerkingsverband van diverse overheidsdiensten op Aruba om bestuurlijke acties tegen ondermijning uit te voeren, informatieposities te versterken en bewustwordingscampagnes te houden. Vaste partners zijn onder meer het KPA, het OM, het Bureau van het Ministerie van Justitie, de VDA, de FIU, de Landsrecherche, Bureau Integriteit Aruba (BIA) en DEZHI (DEACI).
