Hantavirus ta un malesa serio cu, maske e no ta hopi comun, por tin consecuencia grave pa salud si no wordo trata na tempo. Pa proteha bo mes y bo famia, ta fundamental pa comprende kico e ta, con e ta plama y con bo por preveni un infeccion.
¿Kico ta Hantavirus?
Hantavirus ta un grupo de virus cu ta wordo transmiti principalmente pa rodentnan (manera raton y raton di campo). E virus aki ta afecta principalmente e sistema respiratorio (pulmon) y, den algun caso specificó, por afecta e nirnan tambe.
Con e ta plama?
Transmision di e virus no ta rekeri contacto directo cu e animal. E formanan mas comun di contagio ta:
- Inhalacion: Esaki ta e ruta principal. Ora e urina, sushi (droppings) of scuma di un rodent infecta seca, e particulanan di virus por mescla cu e habri/polbo den aire. Ora un persona hala e aire aki aden, e por infecta.
- Contacto directo: Toca superficienan contamina y despues toca bo wowo, nanishi of boca.
- Mordida: Maske ta poco frecuente, e virus por wordo transmiti via un mordida di un rodent infecta.
- Persona pa persona: Esaki ta extremadamente raro y generalmente a wordo registra solamente den brotenan specificó di e virus “Andes”.
Sintomanan pa Vigila
E virus tin dos fase di sintoma. Ta vital pa identifica nan tempran:
Sintomanan inicial:
Nan por parse un griep fuerte y ta inclui:
- Fiebre y dolor di cabes.
- Dolor di musculonan y fatiga.
- Nausea, sacamento of dolor di barica.
Señalnan di advertencia (Emergencia):
Si e malesa avansa, e por bira critico rapidamente:
- Tosamento seco.
- Falta di rosea (shortness of breath).
- Sinti pèrtá den pecho.
Nota Importante: Si bo tabatin contacto cu rodentnan y bo ta presenta cualkier di e sintomanan aki, busca atencion medico inmediatamente. Un cuido preventivo por salba bida.
Con pa preveni Hantavirus?
Prevencion ta e miho proteccion. Sigui e consehonan aki pa mantene bo hogar liber di virus:
- Mantene bo cas limpi: Sigura cu bo hogar ta liber di rodentnan.
- Sera e entradanan: Tapa tur e habrinan of skeurnan caminda rodentnan por drenta y wardia cuminda den bulto of bari hermetico.
- Ventilacion: Promé cu bo limpia lugarnan cu a wordo sera pa hopi tempo (manera deposito of keldery), habri bentana y porta pa minimisa e concentracion di particula den aire.
- No uza basora pa bari: Nunca bari of uza stofzuiger pa limpia sushi di raton, pasobra esaki ta lanta e virus den aire. Muha e area prome cu limpia cu un desinfectante pa evita polbo.
- Higiene personal: Semper laba bo mannan hopi bon despues di cualkier actividad di limpieza.
