Het recente legalisatieproces van personen in een onregelmatige situatie op Aruba had, in de ogen van velen, de bedoeling een definitieve oplossing te brengen. De huidige realiteit laat echter een compleet ander beeld zien. In plaats van verlichting heeft de manier waarop dit beleid is gevoerd ernstige vragen en bezorgdheid opgeroepen over de impact op overheidsdiensten, wat een centrale vraag achterlaat in de gemeenschap: Is het rechtvaardig dat het hele volk van Aruba betaalt voor een situatie die door de commercie, illegalen en wanbeheer van bestuurders is gecreëerd?
Deze situatie opent een diepgaand debat over civiele en financiële verantwoordelijkheid. Wie moet hiervoor verantwoordelijk worden gehouden? Het soevereine volk dat altijd aan zijn plichten heeft voldaan, of de instanties en personen die buiten de wet om hebben gehandeld? Waarom worden zij niet aansprakelijk gesteld voor hun daden?
Een van de sterkste kritieken ligt in het feit dat het besluit om deze groep illegalen, die de wetten van een LAND hebben overtreden, te legaliseren “een ander probleem” heeft gecreëerd binnen het overheidsapparaat. Cruciale instanties zoals de Dienst Burgerlijke Stand (Censo) en AZV, en in de toekomst de SVB, zullen te maken krijgen met een enorme toename in de vraag naar hun diensten.
Deze druk betekent een onbalans in het systeem, waarbij personen de “wetten van Aruba zijn komen vertrappen”, wat de efficiëntie beïnvloedt van de diensten die de lokale burger hoort te ontvangen. Moeten we onze ogen sluiten en dit zomaar laten gebeuren en blijven plaatsvinden? Het gebrek aan een behoorlijke planning toont aan dat er, in plaats van een beleid om Aruba te verdedigen, voor is gekozen om aan de kant te staan van degenen die dit probleem hebben veroorzaakt: de commercie en de illegalen. Is dit correct en/of rechtvaardig voor de burgers die op het eiland wonen en wel de wetten naleven? Er is gekozen om een illegale bevolking legaal te maken, en nu weegt dit zwaar op (weighing down) het publieke systeem.
De grootste vraagtekens worden gezet bij het totale gebrek aan transparantie over de sancties of straffen die de ongedocumenteerden en de commercie die deze situatie heeft gecreëerd, hadden moeten ondergaan vanwege hun eerdere onregelmatige situatie. Tot op dit moment is er geen enkele duidelijkheid of de personen die zijn gelegaliseerd enige vorm van straf, boete of financiële sanctie hebben betaald om te zorgen dat de wetten van de Staat worden gerespecteerd; tegelijkertijd zou dit geld naar de departementen kunnen gaan die moeten blijven zorgen voor de afhandeling van een immigrant die op het eiland wil wonen. Als zij niet betalen, wie draagt dan de kosten, de lokalen?
Dit gebrek aan invordering wordt in journalistieke en structurele kringen gezien als een gemiste kans voor de overheid. De fondsen die via deze sancties gegenereerd hadden kunnen worden, hadden gebruikt kunnen worden om de personeelskosten en nieuwe middelen te dekken die Censo en AZV nu dringend nodig hebben om dit hoge werkvolume te verwerken. In plaats daarvan vallen die operationele kosten louter weer op de schouders van de vertrouwde belastingbetalers (taxpayers). Is dat rechtvaardig? De situatie wordt beschreven als een onbalans waarbij de weg wordt vrijgemaakt voor mensen die schade hebben toegebracht aan het land, en tot op de dag van vandaag vinden de misbruiken nog steeds plaats; noch de immigranten, noch sommige ondernemers respecteren de wetten van het Land Aruba.
De weg vrijmaken voor de “damage” zonder bijdrage
De journalistieke analyse onderstreept een ongemakkelijke realiteit: deze personen zijn lange tijd in het land verbleven zonder naar behoren bij te dragen aan de kas van de overheid. Nu hun de kans is gegeven om hun situatie te legaliseren, is hun ook niet de nodige sanctie in rekening gebracht om de kosten en de enorme druk die zij zelf binnen het sociale en bestuurlijke systeem veroorzaken te “deck up” (dekken). Gezien dit scenario is de centrale vraag die overblijft voor Aruba: Hoe kan het land deze last blijven dragen?
Een nieuw systeem “once and for all”
De noodzaak om te werken aan een nieuw systeem dat deze materie once and for all (eens en voor altijd) reguleert is urgent. De huidige realiteit toont een patroon waarin veel personen als toerist binnenkomen om vervolgens op onregelmatige wijze werk te zoeken, zonder dat er sprake is van een beter beheer, behoorlijk toezicht of een systeem op de situatie vanuit de bevoegde autoriteiten.
Aruba heeft behoefte aan beter beheer op basis van deze realiteit. Het land kan niet blijven toestaan dat tekortkomingen in het toezicht en particuliere commerciële belangen de overheidsfinanciën en de sociale structuur verzwakken, waardoor het volk als enige verantwoordelijk blijft voor het betalen van de rekening voor schade die het zelf niet heeft veroorzaakt. Wanneer wordt het recht van het Land Aruba gerespecteerd en het Land gewaardeerd zoals het hoort?
