De Algemene Rekenkamer Aruba (ARA) publiceerde haar onderzoek naar de Jaarrekening 2020, en concludeerde dat de regering hulp verleende via het FASE-programma tijdens de pandemie zonder dat er op dat moment een wettelijk kader bestond om deze steun te geven. Parlementariër Xiomara Maduro, die destijds Minister van Financiën was, heeft een verklaring gegeven.
Vanwege de uitzonderlijke situatie veroorzaakt door de pandemie, moest de regering snel handelen met FASE-steun zodat iedereen voedsel kon kopen. “Iedereen kan begrijpen dat men op dat moment niet de optie had om te wachten tot de wet was opgesteld en het Parlement de FASE-wet had goedgekeurd voordat het volk de steun kreeg waarvoor zij vroegen. Om een pijnlijke situatie op Aruba te vermijden, moest er gehandeld worden, en wij hebben ook gehandeld,” benadrukte Maduro.
Tijdens de pandemie heeft de regering 12.446 mensen geholpen die zonder inkomen waren gevallen, met een totaalbedrag van 42,8 miljoen florin onder het FASE-programma zodat zij in hun basisbehoeften konden voorzien. “Als wij niet snel hadden gehandeld, zouden vandaag veel mensen klagen en kritiek hebben op het gebrek aan actie om het volk te helpen de pandemie te overwinnen. De regering heeft voorzichtig gehandeld en het Parlement heeft geprobeerd de FASE-wet goed te keuren en zo alle betalingen die waren gedaan te legaliseren om het volk te helpen.”
Volgens ARA had de regering destijds geen wettelijke basis om deze hulp te verlenen. ARA erkent echter ook dat toen FASE werd ingevoerd, de inkomsten van Aruba drastisch daalden, veel mensen dringend hulp nodig hadden, en het overheidsapparaat met een minimum aan personeel moest blijven functioneren.
Maduro legde ook uit dat de regering al op 9 december 2020 was begonnen met de nodige wetgevende stappen door het concept van de FASE-wet in te dienen bij de Raad van Advies, die op 21 januari 2021 haar advies gaf. Het verdere wetgevende werk ondervond vertraging door andere prioriteiten tijdens de pandemie, en het feit dat 2021 een verkiezingsjaar was zorgde voor extra vertraging. Uiteindelijk werd de FASE-wet in juni 2022 door het Parlement goedgekeurd, waardoor alle voorgaande FASE-uitkeringen wettelijk werden erkend.
In haar verklaring neemt parlementariër Xiomara Maduro op passende wijze verantwoordelijkheid voor de vertraging in het creëren van de wettelijke basis