De voorzitter van het Parlement van Curaçao, Fergino Brownbill, heeft een duidelijke en ongezouten waarschuwing aan Aruba afgegeven: “Houd er rekening mee dat Curaçao zelf al verscheidene jaren probeert uit het College financieel toezicht (Cft) te stappen en daar niet in slaagt.” Het constitutionele en financiële debat tussen de eilanden van het Koninkrijk en Nederland blijft centraal staan, vooral nu Aruba onder druk staat om de Consensusrijkswet HOFA (Houdbare Overheidsfinanciën Aruba) te accepteren. Vanuit Willemstad zijn de signalen er een van bezorgdheid over de manier waarop dit toezicht de autonomie van een land voor de lange termijn kan inperken.
Het cruciale verschil tussen Curaçao en Aruba
Volgens de structurele analyse is het enige verschil in de huidige status tussen de eilanden de juridische weg waarlangs Nederland toegang heeft tot het financiële beheer. Terwijl Curaçao en Sint Maarten onder toezicht staan op basis van de Rijkswet financieel toezicht (Rft), wordt Aruba geconfronteerd met de invoering van de Rijkswet HOFA.
Curaçao heeft geen landsverordening (nationale wet) aangenomen om haar financieel beheer structureel aan Nederland over te dragen; zij regelen dit via de Rft. Dit betekent dat er weliswaar toezicht is via het Raft-orgaan, maar dat Curaçao zelf beslissingen blijft nemen over haar financiën via haar eigen landsverordeningen.
In dit kader lichtte de hoogste autoriteit van het Parlement van Curaçao de huidige toezichtssituatie toe: Vanuit het oogpunt van Den Haag is het belangrijkste argument om dit toezicht op te leggen dat het financiële beheer op Aruba niet als voldoende solide wordt beschouwd. Om die reden dringt Nederland er schijnbaar rigide op aan om het Cft via een Rijkswet structureel op Aruba te introduceren.
Een spiegel voor de toekomst van Aruba
Tijdens de meest recente officiële interacties tussen de parlementen van de eilanden heeft Curaçao haar praktijkervaring met Aruba gedeeld, wat dient als een spiegel voor de financiële toekomst van het eiland.
De boodschap uit Curaçao komt op een cruciaal moment waarop de beslissing over HOFA de economische koers van Aruba voor de komende decennia kan bepalen. Terwijl Curaçao intern hard werkt om haar soliditeit aan te tonen en zo de structurele opheffing van het Cft af te dwingen, blijft de waarschuwing aan Aruba standvastig: instappen in een toezichtskader van een Rijkswet is eenvoudig, maar eruit stappen is een lange, moeizame weg die grotendeels afhangt van de politieke wil van Nederland.