In een vonnis van 30 september 2026 heeft het Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba het beroep van projectontwikkelaar Ibersol Holding & Management VBA gegrond verklaard en de besluiten van de Overheid vernietigd waarbij de ontheffing ex artikel 8 van de Natuurbeschermingsverordening (Nbv) voor de bouw van een hotel te Hudishibana werd geweigerd. Dit verdict legt ernstige formele gebreken van de zijde van de Overheid bloot, alsmede een onjuiste juridische toetsing van de milieuwetgeving.
1. De Oorsprong van het Conflict
Ibersol Holding & Management VBA is van plan een hotelproject te ontwikkelen op een terrein te Hudishibana, waarvoor zij een erfpachtovereenkomst heeft gesloten met het Land Aruba en reeds met succes de bouwvergunning en aanlegvergunning heeft verkregen.
Om met de werkzaamheden te kunnen starten, had de ontwikkelaar echter een ontheffing nodig op grond van artikel 8 van de Natuurbeschermingsverordening (Nbv), vanwege de aanwezigheid van beschermde flora en fauna in het gebied. Op 12 september 2024 heeft Ibersol deze aanvraag ingediend, maar de bevoegde bewindspersoon heeft deze bij besluiten in februari 2026 afgewezen.
2. Kernpunten door het Gerecht Weerlegd
Het vonnis, gewezen door rechter mr. W.J.A.M. van Brussel, bracht diverse cruciale onregelmatigheden in het handelen van de Overheid aan het licht:
- De Onbevoegde Minister (Formeel Gebrek): Een van de sterkste pijlers van het vonnis is dat het besluit is ondertekend door een minister die niet over de wettelijke bevoegdheid beschikte. Vanwege wijzigingen in de ministeriële structuur via de Landsbegroting 2026 en het ontbreken van een nieuw Landsbesluit waarin de exacte taken zijn vastgelegd, viel de natuurbescherming juridisch nog steeds onder de Minister van Transport, Integriteit, Natuur en Ouderenzaken. Doordat het besluit werd ondertekend door de Minister van Algemene Zaken, ontbeert het besluit een deugdelijke wettelijke grondslag en dient het reeds om die reden te worden vernietigd.
- Onjuist Gebruik van de Natuurwetgeving (Gebrek aan Juridische Onderbouwing): Het Gerecht wees erop dat de Minister argumenten heeft gebruikt die niet door de Natuurbeschermingsverordening (Nbv) worden beschermd:
- De Nbv beschermt de natuur of het ecosysteem niet in algemene zin, maar beschermt individuele planten en dieren die op de beschermingslijst staan.
- De Minister heeft de vergunning geweigerd op gronden zoals de impact van het toerisme, de archeologische waarde van de omgeving en brede regels uit het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan (ROPv).
- Het Gerecht verduidelijkte dat de toetsing aan het ROPv plaatsvindt bij de verlening van de bouw- en aanlegvergunning (die Ibersol reeds ontvangen heeft) en niet bij de beoordeling van de Nbv-ontheffing.
- Aspecten zoals waterbeheer of ecologische zones kunnen alleen worden gebruikt als wordt aangetoond dat deze rechtstreeks van invloed zijn op een individueel beschermde plant of dier, hetgeen door de Minister niet naar behoren is onderzocht.
- Verwaarlozing van Mitigatieplannen: Ibersol heeft een “Environmental Management Plan voor development of H3” ingediend, waarin zij methoden voorstelde om de beschermde planten en dieren te redden en te herplaatsen. Het Gerecht concludeerde dat de Minister dit plan ten onrechte heeft genegeerd en niet heeft beoordeeld of de ontheffing onder voorwaarden en preventieve regels verleend had kunnen worden.
- Ontbreken van het Advies van de Wetenschappelijke Autoriteit: Volgens artikel 8, tweede lid, van de Nbv is het inwinnen van advies bij de Wetenschappelijke Autoriteit verplicht. De Minister probeerde te rechtvaardigen dat een instantie op Curaçao om technische redenen geen advies heeft kunnen uitbrengen, maar het Gerecht oordeelde dat dit geen geldig excuus is om een besluit te nemen zonder dit verplichte advies.
- Twijfel over Onpartijdigheid bij Advies van de DNM: Het vonnis maakt melding van een vrij opmerkelijke zinsnede in de consultatie-email van de Minister aan de Directie Natuur en Milieu (DNM), waarin de Minister vroeg om een advies “waarin serieuze argumenten staan die een weigering ondersteunen”. Het Gerecht heeft formeel geen vooringenomenheid vastgesteld omdat de DNM al eerder bezwaren had, maar de rechter merkte op dat deze formulering “zeer ongelukkig” was en de noodzaak van onafhankelijk advies onderstreept.
3. Conclusie en Vervolgstappen voor de Overheid
Als gevolg van deze gebreken heeft het Gerecht de volgende beslissing genomen:
- Vernietiging: De besluiten van 17 en 20 februari 2026 worden volledig vernietigd.
- Termijn van 3 Maanden: De bevoegde minister dient binnen een termijn van drie maanden een nieuw besluit te nemen op de bezwaren van Ibersol.
- Herbeoordelingsopdracht: De Overheid moet een daadwerkelijk onderzoek instellen, advies vragen aan de Wetenschappelijke Autoriteit, het mitigatieplan van Ibersol beoordelen en eventuele afwijkingen van het bestaande ontheffingsbeleid naar behoren motiveren.
- Schadevergoeding: De Overheid dient de proceskosten van Ibersol (Afl. 1.400,-) te vergoeden en het gestorte griffierecht terug te betalen.
Deze zaak blijft een duidelijk voorbeeld dat overheidsbesluiten met betrekking tot milieu en ontwikkeling strikt gebaseerd moeten zijn op het wettelijk vastgelegde kader, zonder administratieve verantwoordelijkheden te verwarren of door de wet vereiste technische stappen over te slaan.