BonaireFeatured

E propaganda di Willem A. Cecilia, eks Griffier di Boneiru, ta suak e derecho di outodeterminashon di Boneiru

E Propaganda Di Willem A. Cecilia Eks Griffier Di Boneiru

E Organisashon di Derecho Humano di Boneiru, Bonaire Human Rights Organization (BHRO), ta refutá e karta publiká resien di Doktor Willem A. Cecilia di un forma firme basá riba echo. BHRO ta rekonfirmá su mishon: buska hustisia, outodeterminashon i restorashon di demokrasia pa pueblo di Boneiru konforme derecho i lei internashonal.

Doktor Cecilia, eks Griffier di Boneiru i sustituto polítiko di e grupo status quo ku a sufri un derota abrumador den e referèndem di 2015, ta sigui ninga echonan ku ta bon dokumentá, mustrando asina bon kla ku e ta kontra derechonan fundamental di e pueblo di Boneiru. Su defensa emoshonal di su eks hefe, eks gezaghebber Edison Rijna, kende su historia ta inkluí akusashonnan serio di korupshon i kontroversia, ta suak ainda mas kualke pretenshon di imparsialidat òf kredibilidat di Doktor Cecilia (wak dokumentashon athunto).

1. Fuentenan opsoleto ta ignorá desaroyonan promé ku 2010
Doktor Cecilia su konfiansa i dependensia den e análisis di Doktor S. Hellebrink di 2007, ta ignorá eventonan mas krítiko ku a sigui, inkluyendo aneksashon ilegal di Boneiru riba 10 di òktober 2010. E ta ignorá echonan klave tokante e status konstitushonal ku Hulanda a imponé riba Boneiru, sin konsentimentu liber i informá di e boneriano. Manera profesor René Soons i Charlotte Duijff a señalá den The Dissolution of the Netherlands Antilles (2011): “Spesialmente integrashon di e islanan Boneiru, Saba i Sint Eustatius ta lanta pregunta ku si e status aktual ta kuadra ku leinan internashonal i relevansia kontinuo dje derecho di outodeterminashon.”

2. Ningun referèndem liber òf hustu den 2010

Kontrario na deklarashonnan di Doktor Cecilia, no tabatin un mandato demokrátiko pa e status aktual di Boneiru. Funshonarionan no eligí a opstakulisá aktivamente e proseso dje referèndem di 2010. Ta prohibí lubidá ku entre e funshonarionan no eligí ei tabata tambe gezaghebber Thodé i gobernador Goedgedrag. A ninga bonerianonan nan derecho legítimo di vota riba nan futuro polítiko.

E eksperto di dekolonisashon di Nashonnan Uní (NU), Doktor Carlyle Corbin, a dokumentá e violashon akí den su artíkulo legal di 2010, Self-Determination or Annexation? The Case of Bonaire, ku a konkluí ku e proseso a kontradesí ku normanan hurídiko internashonal.

3. Ekspertonan ta konfirmá ilegalidat di e status di Boneiru
E rapòrt final di e Komishon di Referèndem di 2010, presidí pa Doktor Douwe A. A. Boersema,

a enfatisá fayonan grave: “E proseso no a logra realisá un ehersisio kla òf legítimo di outodeterminashon, lagando preguntanan sin kontesta relashoná ku futuro polítiko di Boneiru i boluntat di su hendenan.”

E rapòrt Nunc Aunt Numquam (2014), presidí pa Sr. Eugene Abdul, a konfirmá ku outodeterminashon ta fundamental pa futuro demokrátiko di Boneiru i a enfatisá e deber legal di Hulanda pa respetá i fasilitá e derecho akí. Minister Plasterk a ripití e posishon akí den un karta di 2014, rekonosiendo e derecho sagrá di Boneiru riba outodeterminashon.

Di manera similar, e Evaluashon Den Ki Grado Boneiru Tin Propio-Gobernashon di 2020, realisá dor di e Proyekto di Estudio di Dependensia a konkluí: “E estado aktual di Boneiru no ta reflehá un propio-goberrnashon sino un forma moderno di gobièrnu kolonial ku, apesar di ta ilegal segun derecho i lei internashonal, ta persistí pa e dinámika di poder prevalesé riba prinsipionan di hustisia.”

4. Bèk riba e Lista di Teritorionan-Sin-Propio-Gobernashon di NU bou di Artíkulo 73 ta legalmente hustifiká
Ta inkorekto pa pretendé ku Boneiru no por bai bèk riba Lista di Teritorionan-Sin-PropioGobernashon. E Factsheet sientífiko di 2022 tokante Artíkulo 73 dje profesornan hulandes Hoogers, Veenendaal i Oostindie ta afirmá: “Ningun otro estado a keda librá di e deber di informá, konforme artíkulo 73, sin ku Asamblea General a konfirmá pleno propio-gobernashon.” Esaki ta konfirmá ku e aserkamentu aktual di Hulanda ta violá prosedernan di NU i normanan internashonal.

5. Nos mishon ta reflehá bos di pueblo

Den e referèndem di 2015, 66% dje bonerianonan a rechasá e status konstitushonal ku Hulanda a imponé. Si bo ta ignorá e resultado akí i bo ta bagatelisá yamamentu pa dekolonisashon komo “sensashonalismo”, bo ta nenga boluntat demokrátiko dje pueblo. Enfrentá poder ku bèrdat, no ta nifiká krea bochincha; ta un obligashon moral.

6. Hustisia klimatológiko i kultural ta dependé di outodeterminashon.

No por atendé desafionan ambiental sin outonomia polítiko. Hustisia klimatológiko ta rekerí propio-gobernashon, kontrol hustu di rekurso i igualdat di posishon den negosiashonnan global, no e estado kontinuo di dependensia. Nos preokupashon pa ku pèrdida di kultura i kambionan demográfiko, ta basá riba evidensia i eksperensia di tur dia. Si bo ninga ku algu ta real, esei no ta kita e realidat.

Nunka a duna e pueblo di Boneiru un oportunidat hustu pa ehersé su derecho di outodeterminashon. Na lugá di esei, e pueblo a enfrentá un aneksashon silensioso, pèrdida di demokrasia i desigualdat kresiente. Nos ta pidi na CARICOM, Nashonnan Uní i komunidat internashonal, pa rekonosé e inhustisia akí i apoyá inklushon di Boneiru komo teritorio sinpropio-gobernashon bou di Artíkulo 73 di e Karta Magna di Nashonnan Uní.

Rais di nos demanda no ta den divishon òf emoshon, sino den echo, derecho, lei i hustisia

Related posts

Sekretario di Estado Van Huffelen ta bishitá Sint Maarten, Kòrsou, Aruba i Boneiru

EA News Author

E decreto nacional tin un proceso pa cana prome cu drenta na vigor

EA News Author

Na Corsou Banco Central su rol ta di constata si tin maneho financiero robes na ACU y presenta un rapport

EA News Author

Leave a Comment

Whatsapp Message