Parlementariër Endy Croes ging dieper in op de openbare vergadering van afgelopen maandag, waarin de wet betreffende de “vaststelling van het saldo van de exploitatierekening 2019” werd behandeld, samen met een correctie op het saldo van 2018. De exploitatierekening is een overzicht van alle inkomsten en operationele uitgaven van Aruba over het betreffende jaar — in dit geval 2019.
Saldo 2019 en saldo 2018
Tijdens de openbare vergadering heeft het parlement uiteindelijk het saldo van de exploitatierekening 2019 goedgekeurd:
– 4,3 miljoen gulden.
Daarnaast werd een correctie goedgekeurd op het saldo van 2018, dat eerder was vastgesteld op –144 miljoen, maar nu gecorrigeerd wordt naar –139 miljoen.
De correctie van 2018 was nodig omdat onder meer DOW administratieve boekingen niet tijdig had afgerond in hun rekening-courant. Hoewel dit al op 17 december 2020 werd goedgekeurd, blijkt nu dat een correctie noodzakelijk was. In de Memorie van Toelichting wordt duidelijk aangegeven dat de verbetering tussen 2018 en 2019 significant is — een direct resultaat van het werk van kabinet Wever-Croes II:
“Dit resultaat is een forse verbetering ten opzichte van het bereikte resultaat van 2018.”
Ondertussen zijn de jaarrekeningen 2020, 2021, 2022 en 2023 ingediend bij de Algemene Rekenkamer en zullen deze binnenkort worden behandeld.
De coalitie heeft uiteindelijk VOOR gestemd voor de jaarrekening 2019 en de correctie van 2018 — hiermee goedkeurt zij de financiële beheersvoering van kabinet Wever-Croes I.
Binnenkort zullen de financiën van Aruba volledig up-to-date zijn wat betreft alle jaarrekeningen, dankzij de grote inzet van kabinet Wever-Croes I en II, de voormalige minister van Financiën en alle professionals die dit traject mogelijk maken.
Exploitatierekening 2019 als onderdeel van de begrotingscyclus
Dit proces maakt deel uit van de wettelijke begrotingscyclus. De regering moet vóór 1 september de begroting voor het volgende jaar indienen, waarna deze vóór het einde van het jaar moet worden behandeld zodat het nieuwe jaar met een goedgekeurde begroting kan starten.
Kabinet Wever-Croes II heeft het traject ingezet om processen te corrigeren en te herstellen. Sinds 2023 worden de begrotingen volgens de wet en op tijd ingediend — ook die van 2024 en 2025.
Een cruciaal onderdeel van deze cyclus is verantwoording afleggen. Dat gebeurt door de jaarrekeningen. De Algemene Rekenkamer doet eerst onderzoek, en daarna behandelt het parlement de jaarrekening in een openbare vergadering, met de minister van Financiën en de betrokken professionals aanwezig. Na debat en vragen wordt het saldo vastgesteld — in dit geval dat van 2019. Dit vormt het sluitstuk van het financiële jaar 2019.
Regering werkt toe naar een goedgekeurde accountantsverklaring
Kabinet Wever-Croes I nam eind november 2017 de verantwoordelijkheid over in een situatie van enorme financiële wanorde. Het rapport Bo Aruba (2018) van de Algemene Rekenkamer toonde aan dat er voor 1,6 miljard gulden aan slecht beheerde projecten bestond — een “mega-debet”.
Men heeft vervolgens de mouwen opgestroopt en gewerkt aan verbetering en naleving van de wet. In 2019 werd de basis gelegd voor solide en verantwoord openbaar financieel beheer — een traject dat tijd vergt. De Covid-19-pandemie veranderde in 2020 de prioriteiten drastisch, maar kabinet Wever-Croes II bleef zich inzetten om te komen tot goedgekeurde jaarrekeningen met accountantsverklaring.
Voormalig minister Xiomara Maduro en haar team speelden een cruciale rol.
Bij Directie Financiën werd het “three lines of defense”-model ingevoerd, de financiële rapportages werden gestandaardiseerd, en regels voor administratie werden ontwikkeld om dit doel te bereiken.
Als alles goed verloopt, kan Aruba in 2026 haar eerste jaarrekening met een goedgekeurde accountantsverklaring behalen. Het was niet gemakkelijk, maar met vastberadenheid komt men er.
Men is tevreden dat de huidige regering het werk van kabinet Wever-Croes II heeft omarmd en voortzet.
Press release: MEP