In het kader van de voortdurende debatten over de constitutionele verhoudingen heeft de Staatssecretaris van Koninkrijksrelaties, Eric van der Burg, het standpunt bekrachtigd dat, conform het Statuut, alle vier de landen dezelfde juridische en formele status hebben. De bewindsman verduidelijkte zijn standpunt na de ontvangst van een officieel verzoek, waarbij hij de nadruk legde op de gelijkwaardigheid die moet bestaan tussen Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland.
Volgens Van der Burg is dit gelijkheidsbeginsel geen persoonlijke mening, maar een vastgelegde constitutionele realiteit. “Ikblijf hierop hameren, niet omdat het mijn eigen gedachte is, maar omdat het zo in het Statuut staat; we hebben te maken met vier gelijke landen in het Koninkrijk,” verklaarde de bewindsman, verwijzend naar de historische staatkundige verandering van 10 oktober 2010 (10-10-’10).
Van de relatie uit het verleden naar de metafoor van “Gelijke Zussen”
De structuur van het Koninkrijk is de afgelopen decennia geëvolueerd. Van der Burg memoreerde dat de relatie vóór het jaar 2010 veel nauwer was tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba (dat sinds 1986 de Status Aparte verkreeg en dit jaar 40 jaar van deze historische prestatie herdenkt). Met de ontbinding van de Nederlandse Antillen is het landschap echter ingrijpend veranderd.
Om de huidige gelijkwaardigheid te illustreren, gebruikte de Nederlandse bewindsman de metafoor van “zussen”, waarbij hij de paternalistische kijk op de relatie categorisch verwierp:
• Nederland treedt niet op als de “moeder” van de drie Caribische landen.
• Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland opereren op hetzelfde formele en juridische niveau.
• Geen van de vier landen heeft een superieure of bevoorrechte positie ten opzichte van de andere.
“De realiteit beschrijven zonder te kwetsen”
In reactie op kritiek of vragen over zijn uitspraken legde Eric van der Burg uit dat het louter zijn bedoeling is om de juridische realiteit te beschrijven zonder in onnodige politiek te vervallen.
“Ik zou niet weten waarom ik mijn excuses zou moeten aanbieden als ik zeg dat de zon ‘s ochtends opkomt en ‘s avonds ondergaat. Ik beschrijf iets wat in de realiteit gewoon zo is,” benadrukte de staatssecretaris.
Volgens de bewindsman zou de werkelijke belediging zijn om het oude discours in stand te houden waarin Nederland als het “moederland” wordt gezien en de eilanden als “kinderen”. Door de gelijkwaardigheid in het Statuut te bekrachtigen, betoogde de Nederlandse vertegenwoordiging dat deze situatie gerespecteerd moet worden in alle aspecten van politieke samenwerking en tijdens de huidige werkbezoeken.
Eric van der Burg: “Nederland is niet de moeder; we zijn vier gelijke broers/zussen in het Koninkrijk”
