Het recente werkbezoek van de Nederlandse Staatssecretaris aan Aruba, dat plaatsvond tussen 14 en 16 juli 2026, werd gekenmerkt door een administratieve geslotenheid die ernstige vragen oproept over de transparantie van het beleid van de regering van Aruba en de constitutionele relatie met Nederland. De reeks vergaderingen waaraan de Nederlandse bewindsman deelnam, verliepen zonder dat het parlement van Aruba of het Arubaanse volk op de hoogte was van de bezwaren, de inhoud of de resultaten van deze ontmoetingen.
Gebrek aan transparantie over HOFA Het belangrijkste punt van aandacht is het beleid rond de Houdbare Overheidsfinanciën Aruba (HOFA). Ondanks het vitale belang van dit proces voor de financiële toekomst van het land, is er geen consensus of duidelijkheid over de volgende stappen. Het valt op dat er achter gesloten deuren overleg plaatsvindt tussen de Staatssecretaris en de AVP-FUTURO-regering, met bijzondere nadruk op de rol van de minister van Financiën, Geoffrey Wever.
Critici wijzen erop dat minister Geoffrey Wever, net als minister Gerlien Croes, blijk geeft van een gebrek aan verantwoording, wat wordt uitgelegd als een minachting voor de constitutionele plicht om het wetgevend orgaan te informeren. De bezorgdheid wordt groter wanneer de Staatssecretaris zelf bevestigt dat er twee regelingen op komst zijn: de Landsverordening LWHO die in het parlement van Aruba moet worden aangenomen en de Rijkswet die in Nederland moet worden behandeld. Het parlement van Aruba mist echter essentiële informatie om zijn controlerende taak te kunnen uitoefenen. Het parlement van Aruba wordt over de intenties en wijzigingen van HOFA totaal niet geïnformeerd.
Constitutionele impact en de rol van de Raad van State Volgens uitspraken die aan de Staatssecretaris worden toegeschreven, zijn de beraadslagingen gebaseerd op twee adviezen uit Nederland, waaronder die van de Raad van State. In dit proces zijn de adviezen die lokaal op Aruba zijn uitgebracht naar de achtergrond gedrongen, zo niet ronduit genegeerd. Dit perspectief wordt aan de kaak gesteld als een vorm van “administratief neokolonialisme”, waarbij Nederland zijn visie oplegt aan een land dat constitutioneel gezien een autonome partner zou moeten zijn.
De houding van Nederland, waarbij Nederlandse adviezen prevaleren boven die van Aruba, suggereert dat de financiële autonomie van het land onder constante druk staat. De Staatssecretaris gaf aan open te staan voor “iets beters doen”, maar de kritiek is dat de genomen besluiten in de praktijk het vermogen van Aruba om zijn eigen koers te bepalen beperken, waardoor een teruggang in de autonomie wordt geforceerd die juist beschermd had moeten worden.
Verantwoordelijkheid van het Parlement Deze dynamiek werpt een licht op de rol van de parlementariërs van de AVP-FUTURO-coalitie. Er wordt gevraagd of deze wetgevers worden gemanipuleerd om voor maatregelen te stemmen die indruisen tegen de belangen van hun eigen volk?. De publieke perceptie is dat de huidige regering Aruba een “donkere TOEKOMST” in leidt, waarbij de fundamenten van het land zodanig worden bedreigd dat er omstandigheden worden opgeroepen die doen denken aan de jaren vóór 1986.
De wijze waarop de Staatssecretaris op 16 juli Aruba verliet, zonder enige officiële verklaring af te leggen of vragen van het volk en het parlement te beantwoorden, wordt beschouwd als een gebrek aan institutioneel respect. Deze stilte, in combinatie met het gebrek aan transparantie van de regering van Aruba, laat de burgers achter in een staat van onzekerheid, met de vraag of de nationale belangen van Aruba worden opgeofferd in de achterkamertjes van Den Haag, aangezien de adviezen van Aruba in de wind worden geslagen en de eigen AVP-FUTURO-regering deze stappen toestaat.