James Finies, Fundador di Bonaire Human Rights Organization (BHRO)- a reuni ku e delegashon di Greenpeace Hulanda tokante e kaso legal na e ofisina di BHRO dia 21 di Augustu 2021. For di e momentu ey i despues Sr. Finies a advertí e liderazgo di Greenpeace tokante e uso ò representashon inkorekto di e krisis klimátiko den konteksto di Boneiru. E kaso di Boneiru ta relashoná ku e derecho di autodeterminashon i derechonan humano fundamental i ta di un naturalesa altamente polítiko. Hopi di e petisionario nan involví ta polítiko, i tal representashon inkorekto por suprimí, desvia, òf konfundi atenshon internashonal for di e proseso konstitushonal i internashonal pa protehá e pueblo di Boneiru bou di Artíkulo 73 di e Karta di Nashoanan Uni komo un Teritorio Sin Propio Gobernashon.
“Mi mama i mi tata, nan mayornan, i generashonnan prome, a nase i biba na Boneiru. Pa milenia di añjanan, nos antepasadonan a piska den nos lamanan, a biba di I di kria di bestia, i a planta den e tera Boneriano. Boneiru no ta solamente nos kas — e ta nos identidad, nos historia, i nos responsabilidad pa protehe,” segun Finies.
Desde e disolushon forsa di Antia Hulandes na 2010, e pueblo nativo di Boneiru a eksperensiá un kaida sistemátiko i rapido — e poblashon lokal a baha for di mas o ménos 80% pa solamente 30% den solamente 15 anja. Famianan ta wordu desplazá, derechonan ta wordu nega, i nan bos no ta konta den desishonnan ku ta afektá nan tera, kultura i futuro di e isla.
Ta for di e realidat aki, no solamente komo un individou, pero komo parti di un pueblo ku ta luchando pa no wordu ekstermina — un pueblo ku for di 2010 ta enfrentando un “eleminashon silensioso di nan eksistensia i kultura.” Un pueblo ku ta desaparesiendo awor, no pa un menasa klimátiko futurístiko, sino via di lei i maneho kolonial impone pa Den Haag. Den e konteksto aki nos ta dirigi nos na e akshon di Greenpeace I riba e tema mas profundo di hustisia ambiental sin autodeterminashon.
E situashon aki ta lanta preokupashon serio tokante hustisia ambiental, konsenso, i e derecho di autodeterminashon di e pueblo di Boneiru.
Representashon Inkorekto i Falta di Konsenso – Greenpeace a usa Boneiru den demanda klimátiko, pero ta ignora su atministrashon kolonial impone sin konsenso, ku ta riska representáshon inkorekto di e realidat polítiko i di derechonan humano di e isla.
Greenwashing di Kolonialismo- Ora ku Greenpeace ta presentá Boneiru simplemente komo un “isla Hulandes” afektá pa kambio klimátiko, e ta sea intenshonalmente o no ta legitimásando e kontinou kontrol kolonial, i ta silensiándo e lucha legítimo di e isla pa autodeterminashon.
Hustisia ambiental berdadero no por eksistí sin deskolonisashon i autodeterminashon -Nos ta hasi un yamada na Greenpeace i tur organisashon internashonal pa:
*Rekonosé Boneiru komo un teritorio kolonisa i sin-propio-gobernashon.
*Korigi desinformashon riba status konstitushonal, ku ta kategorisa Boneiru inkorekto komo un “munisipio spesial” di Hulanda, ignorando ku su inkorporashon komo “Entidat Públiko” a wordu impone sin konsenso di e pueblo.
*Kolabora ku eksperiensia lokal eksistente: Boneiru tin mas di dies organisashon ambiental ku dekadanan di eksperiensia, inkluyendo Bonaire Human Rights Organization. Apesar di esaki Greenpeace a esklui e grupo nan aki, I a enfoká riba figuranan polítiko pa kampaña pa hanja atenshon global.
*Sostene gobernashon lokal komo parti sentral di kualke struktura di hustisia klimátiko.
*Garantisa ku tur benefisio, fondonan, òf leynan I manehonan relashoná ku klima ta empodera direktamente e pueblo di Boneiru, i no gobierno òf institushonan Oropeo.
*Rekonosé e marginalisashon demográfiko i kultural di Bonerianonan, ku e poblashon a baha for di 80% pa 30% den ultimo diesinku añja, poniendo e komunidad na risiko serio di desaparishon.
Boneiru no por separá su retonan ambiental i sosial for di su esklushon polítiko. Sin gobernashon propio, Boneiru no por disidí riba su mes leynan I maneho ambiental, manehá su rekursonan, òf determiná kon fondonan di adaptashon ta wordu usa.
Pa e akshon klimátiko ta husto i efektivo, e mester ta dekolonial, restorando e pueblo di Boneiru su derecho pa disidí nan mes futuro riba nan mes tera.
