Internationale samenwerking combineert lokale expertise met technologie van wereldklasse
Gezonken schepen en ander onderwater cultureel erfgoed vertellen het verhaal van het maritieme verleden van Aruba, van internationale handel en migratie tot oorlogsevenementen. Deze maand zet Aruba een belangrijke stap in het beschermen van deze geschiedenis door een unieke samenwerking tussen het Nationaal Archeologisch Museum Aruba (MANA), Imagination for Development and the Nature of Values Aruba (IDNOVA), de Aruba Conservation Foundation (ACF) en de internationale maritieme onderzoeksorganisatie Inkfish LLC.
Harold Kelly (MANA) en Oriana Wouters (IDNOVA) gaan op 20 augustus in quarantaine op Curaçao voordat zij aan boord stappen van het onderzoeksschip RV Hydra van Inkfish LLC. Dit is een internationale mariene organisatie die oceaanwetenschap ondersteunt met hoogwaardige onderzoeksschepen, innovatieve cartografische technologieën en multidisciplinaire wetenschappelijke expedities. De expeditie vindt plaats van 25 augustus tot 15 september 2026, waarbij onderzoek zal worden gedaan rond de kust van Aruba. Dit markeert het begin van een spannend traject.
In november 2025 trainde de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) professionals in het erfgoed van Caribisch Nederland op Aruba, waarbij gebruik werd gemaakt van internationaal erkende UNESCO-methoden voor de documentatie en bescherming van onderwater cultureel erfgoed. MANA-archeologen Harold Kelly en Raymundo Dijkhoff, samen met Shane Thielman van de ACF en Oriana Wouters van IDNOVA, vertegenwoordigden Aruba.
MANA, ACF en IDNOVA hebben deze training in praktijk gebracht door het aquatische culturele erfgoed van San Nicolas Bay, een van de belangrijkste historische maritieme landschappen van Aruba, te documenteren en door een nieuwe evaluatie van de SS Pedernales uit te voeren. Lokale duikers en erfgoedbeheerders uit de gemeenschap, onder leiding van Anthony Hagedoorn en Lui Samanez, hebben zich verenigd voor verschillende onderzoekslocaties. Op deze manier wordt lokale kennis gecombineerd met wetenschappelijk onderzoek, terwijl er kansen worden gecreëerd voor kennisoverdracht tussen generaties en verantwoorde gemeenschapsarcheologie.
Het volgende hoofdstuk begint later deze maand met de expeditie van Inkfish LLC. In samenwerking met MANA zullen zij helpen om Aruba’s onderwater cultureel erfgoed te identificeren, in kaart te brengen en te documenteren met behulp van ‘state-of-the-art’ technologie, waaronder ‘high-resolution seabed mapping’, 3D-beeldvorming en onderzoekssystemen voor diep water.
Even belangrijk is dat de expeditie praktische training zal bieden aan lokale onderzoekers, waardoor Aruba’s eigen capaciteit om zijn onderwater cultureel erfgoed te beheren en beschermen wordt versterkt, nog lang nadat de expeditie is beëindigd. Harold Kelly en Oriana Wouters zullen nauw samenwerken met het internationale onderzoeksteam, zodat de kennis en ervaring in Aruba behouden blijven voor toekomstig erfgoedonderzoek en -beheer.
Met een Memorandum of Understanding (MoU), ondertekend door de minister van Cultuur, Mike Eman, is geborgd dat alle wetenschappelijke data die tijdens de expeditie worden verzameld, toegankelijk blijven voor Aruba. Deze nationale bron kan bijdragen aan toekomstig onderzoek, onderwijs en het duurzaam beheer van Aruba’s onderwater cultureel erfgoed.
Naast wetenschappelijke ontdekkingen vertegenwoordigt het project een investering in Aruba’s toekomst. De samenwerking zal de capaciteit voor nationaal onderzoek versterken, de volgende generatie erfgoedprofessionals inspireren en helpen Aruba’s unieke onderwater cultureel erfgoed voor toekomstige generaties te behouden. Tijdens de expeditie zullen MANA, IDNOVA en Inkfish LLC regelmatig het laatste nieuws delen, zodat het publiek de mogelijkheid heeft om deze boeiende reis onder de zee van Aruba te volgen.
