De voorzitter van stichting SIKI is erg bezorgd en bedroefd om opnieuw te zien dat politici zichzelf, de grondwet en de wetten van het land Aruba niet respecteren. Tegelijkertijd ontbreekt het nodige respect voor het volk van Aruba, dat niet op een waardige manier wordt behandeld.
De voorzitter van stichting SIKI, Jayburtt Dijkhoff, geeft aan dat het volgens het advies van de Raad van Advies overduidelijk is dat de Rijkswet HOFA een directe aanval is op de grondwet van het land Aruba. Het feit dat een minister-president — in dit geval minister-president Mike Eman — aftreedt, is echter historisch en is nog nooit eerder voorgekomen. Dat een minister-president opstapt en de verantwoordelijkheden achterlaat op een moment dat het land deze het hardst nodig heeft, is een daad van plichtsverzuim. Dit toont absoluut geen goed afscheid van minister-president Mike Eman. Toch moeten we even stilstaan bij het feit dat de grondwet niets regelt voor deze stap.
De voorzitter van stichting SIKI heeft de wetten van Aruba onderzocht, maar helaas is er niets geregeld. Wat de politieke traditie kenmerkt, is ‘sjoemelen’ (shummel) en afspraken niet nakomen, omdat er telkens weer veranderingen plaatsvinden in gemaakte afspraken door de jaren heen.
Volgens Jayburtt Dijkhoff is het enige waar men op terug kan vallen het coalitieakkoord zelf. Iedereen kan dit vinden op de website van de Arubaanse regering. Op het bestuursakkoord staan slechts vier namen die de onderhandelingen voor de AVP-FUTURO-coalitie hebben gevoerd: minister Mike Eman, Wendrick Cecilia, Gerlien Croes en Geoffrey Wever.
Als men analyseert wat er gaande is, was minister-president Mike Eman geen echte stemmenlokaal (vote-getter). Minister Wendrick Cecilia daarentegen wel, maar hij gaf aan dat hij net is begonnen met zijn politieke carrière; hij kon geen minister-president worden en bracht hulde aan Mike Eman om die positie te bekleden, welke hij vandaag de dag inneemt. Maar door dit te doen, werden de spelregels al veranderd.
Nu heeft minister-president Mike Eman publiekelijk aangekondigd dat hij zich per 1 januari 2027 zal terugtrekken en zijn functie zal neerleggen. Dat betekent dat er een andere kandidaat moet worden gezocht. Maar hoe zal dit worden gedaan? Als er geen regels of specificaties zijn, en er helaas in 40 jaar tijd nooit is gewerkt aan enige vorm van een protocol voor dergelijke gevallen.
Desondanks dicteert het bestuursakkoord dat een van deze vier namen degene is die niet alleen zijn partij vertegenwoordigt, maar ook een substantieel deel van het stemmende volk. Volgens de voorzitter van stichting SIKI, waarom wordt de minister-president, Wendrick Cecilia, Gerlien Croes en Geoffrey Wever niet eerst gevraagd om de verantwoordelijkheid op zich te nemen en de volgende minister-president van het land Aruba te worden? Daarnaast: keurt het parlement dit goed? Keurt het volk van Aruba dit goed?
De functie van minister-president is een vertrouwensfunctie die de coalitie bij elkaar houdt. Het parlement, gekozen door het volk van Aruba, moet het vertrouwen uitspreken in de volgende minister-president. Volgens Jayburtt Dijkhoff is echter te zien dat er een andere naam naar voren is geschoven die ‘over de hoofden heen springt’ (bula cabes) van de drie personen die het bestuursakkoord hebben getekend, zonder dat bekend is of het parlement hiermee instemt.
Kort gezegd roept het schenden van het bestuursakkoord twee vragen op: Is er nog vertrouwen in de drie namen binnen het bestuursplan om een kandidaat te vinden? Of om een andere kandidaat te benoemen? Zo niet, is er dan überhaupt nog een mandaat van het volk? Of stevent Aruba af op nieuwe verkiezingen in 2027?